EU: banken Rusland zijn eerste doelwit

De EU knijpt de kapitaalstroom naar Russische banken af als Moskou de Oekraïense separatisten blijft voorzien van zware wapens. Een principebesluit hierover wordt vandaag verwacht. Het zou de eerste keer zijn sinds het uitbreken van de crisis in Oekraïne dat de EU overgaat tot economische strafmaatregelen tegen Rusland.

BRUSSEL - De lidstaten overlegden donderdag langdurig over de gevoelige economische sancties, waarom de ministers van Buitenlandse Zaken eerder deze week hadden gevraagd. De nieuwe maatregelen - een reactie op het neerhalen van de Boeing van Malaysia Airlines - zullen de Russische economie raken. Brusselse diplomaten verwachten dat Moskou als vergelding Europese bedrijven en producten op de korrel neemt.


Belemmeringen voor Russische banken en investeringsfondsen die voor minstens de helft in handen van de staat zijn, vormen het hart van het nieuwe sanctiepakket. Op tafel ligt een verbod voor Europeanen op het kopen van aandelen of obligaties (met een looptijd langer dan 90 dagen) van deze Russische financiële instellingen. Die zouden ook geen gebruik meer mogen maken van de Europese beurzen om geld op te halen.


Vorig jaar werd bijna de helft van de Russische bankaandelen via Europa verkocht, goed voor 7,5 miljard euro. Dat geld zal straks elders moeten worden gevonden, waarschijnlijk tegen een hogere prijs. De Russische staat kan te hulp schieten, maar dat beperkt Moskou dan bij andere uitgaven. Het opdrogen van de Europese kapitaalstroom zal ook andere buitenlandse investeerders afschrikken.


De directe gevolgen voor de Europese geldschieters blijven op korte termijn beperkt tot gemiste investeringskansen. Op de langere termijn bestaat het risico dat eerder gekochte Russische bankaandelen hun waarde verliezen. De EU overweegt momenteel geen verbod op het kopen van Russische staatsobligaties omdat Rusland zelf nogal wat Europees schuldpapier in handen heeft.


De ambassadeurs van de EU-landen praten vandaag verder over de invulling van het pakket, onder meer over een wapenembargo. De ontwerptekst daarover is kort en suggereert dat bestaande contracten - de levering van twee Franse oorlogsboten aan Rusland - worden ontzien. Parijs weigert deze order van 1,2 miljard euro te schrappen, ondanks druk uit Londen, Warschau en Vilnius.


Andere sancties betreffen een verbod op de verkoop aan Rusland van hoogwaardige technologie voor oliewinning en van goederen die zowel voor civiel als militair gebruik geschikt zijn. De druk om een stevig sanctiepakket in stelling te brengen is groot, zowel van de bevolking (woede en verdriet over de 298 gedode vliegtuigpassagiers) als van de VS. De lidstaten zijn echter verdeeld over de omvang en het soort maatregelen. Financiële restricties treffen immers vooral Groot-Brittannië en Cyprus, een wapenembargo benadeelt Frankrijk.


De EU-ambassadeurs streven naar een pakket dat voor alle lidstaten ruwweg even nadelig uitpakt. De Europese Commissie moet vervolgens de maatregelen met spoed omzetten in wetsvoorstellen. Daarna is het aan de lidstaten om de sancties te activeren, afhankelijk van de Russische bemoeienis met Oekraïne. De afkondiging van de sancties vergt mogelijk een extra vergadering van de regeringsleiders.


De ambassadeurs besloten donderdag de financiële tegoeden te bevriezen van 15 personen en 18 bedrijven die de separatisten in Oost-Oekraïne steunen. De namen worden binnenkort bekendgemaakt. De 'zwarte lijst' van de EU telt dan 87 personen en 20 bedrijven. Op afzienbare termijn wordt deze lijst verder uitgebreid met Russische oligarchen en 'vrienden' van president Poetin.


Na de vliegramp in Oost-Oekraïne is het EU-debat over de kwestie van sancties tegen Moskou verhevigd. De eerste economische strafmaatregel is in de maak. De verdeeldheid over welke sancties te verkiezen zijn, woedt echter voort. De animo van de lidstaten hangt af van de aard van de handelsbetrekkingen met Rusland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.