'Etnische profilering bestaat, het is geen paranoia'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Rapper Typhoon ( 32 ): 'Niemand doet wat ik doe en ik kijk niet naar anderen.'

Rapper Typhoon. Beeld Robin De Puy

Het favoriete Waddeneiland van rapper Typhoon is Terschelling. 'Daar zie ik weinig zwarte mensen. Kamperen zit niet zo in onze cultuur.'

Het concert dat hij in 2015 zou geven, vond plaats op een buureiland, Vlieland. Het festival heette Into The Great Wide Open. 'Een publiek van zesduizend man. Ik zag het toen ze allemaal hun armen in de lucht deden. Twaalfduizend witte armen. Na het concert zeiden we tegen elkaar: dit festival hadden ze ook Into The Great White Open kunnen noemen.'

Zijn debuutalbum, Tussen licht en lucht, verscheen in 2007. De doorbraak kwam zeven jaar later met het album Lobi da basi. In hetzelfde jaar werd Typhoon de huisband in tv-programma De wereld draait door.

Even eerder in het gesprek noemde Typhoon een van de mooiste bijwerkingen van zijn succes bij het grote publiek. 'Ik weet hoe belangrijk het is om zwarte rolmodellen te hebben. Kinderen die op mij lijken, kunnen nu zeggen: die kill staat wel in de Ziggo Dome. Ze kunnen naar me kijken en denken: hij maakt een megadeal, waarom zou ik dat later niet doen?'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen vorig jaar zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met dj en dieetboekschrijver Fajah Lourens (Antilliaans) en volkszanger Django Wagner (Sintizigeuner).

De doorbraak was dat het grote witte publiek naar je ging luisteren.

'We leven in Nederland, dit zijn de demografische verhoudingen. Hier heb je niet zoiets als het grote zwarte publiek.'

Je wilt dat zwarte kinderen jou als een rolmodel zien door dat witte succes.

'Dat is een worsteling. Het zou ondankbaar zijn als ik zeg dat ik liever meer zwarte mensen bij mijn concerten wil zien. Het is beperkend om op die manier te denken. Ik maak muziek vanuit menselijkheid. De schaalvergroting zit niet alleen in de kleur van mijn publiek. Het hiphoppubliek bestaat voor een groot deel uit blanke pubers. De vraag waar het om gaat is: ga je de muziek aanpassen met het oog op het publiek? En dat doe ik niet.'

Typhoon

Typhoon werd geboren als Glenn de Randamie (Nederland, 1984). Ook zijn broers en zus zijn muzikanten. Ze staan elkaar bij tijdens optredens 'Ik zou niet zonder ze kunnen.' Momenteel staat Typhoon in de theaters met een uitverkochte tour genaamd Moro Lobi. Zijn nieuwe single, een duet met Bløf, heet Wereld van verschil. Op 30/6 staat hij in Openluchttheater Caprera in Bloemendaal.

Je collega's Fresku en Mocromaniac maakten een lied over deze worsteling, Witlof. Hun boodschap: zwarte artiesten kunnen in Nederland alleen doorbreken naar een groot publiek als ze lof krijgen van witte mensen.

'In eerste instantie vond ik het een treffende tekst. Tegen het witte Hilversum, tegen white privilege, ik kon me vinden in die boodschap. Als je je eigen naam voorbij hoort komen in het liedje, ga je luisteren: wat bedoelen ze? In de videoclip zie je foto's van Nederlandse zwarte artiesten, ook een van mij, en in het midden hangt een foto van Zwarte Piet. Ze lijken te suggereren: dit zijn de Uncle Toms die worden geaccepteerd door wit Nederland en daarom verdienen ze geld. Dat klopt niet. Fresku had zijn eigen foto ertussen moeten zetten. Dat vond hij zelf ook. Maar ik wil benadrukken dat ik alles support wat hij doet.'

Nederlands
'Elke dag, maar ik voel me wel een subcategorie.'
Surinaams
'Ook altijd. Hoe ik loop, hoe ik eet: alles hangt samen met mijn cultuur.'
Eten
'Rijst, pom, pastei.'
Partner
'Ik ben nu single, ik val niet op één type vrouw. Met Giovanca, de zangeres, ben ik jaren geweest. Zij is Antilliaans. Ik heb ook een Armeense en een Nederlandse vriendin gehad.'
Paasfeest of lentefeest
'Maak ik me niet druk om. Laat het lekker Pasen zijn.'

Je studeerde religiewetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Vinden collega-rappers jou een brave jongen?

'Ik heb eerst mavo en havo gedaan en daarna pas vwo. De straten van Zwolle zijn niet die van de Bijlmer of Rotterdam. Bij een subcultuur zoals hiphop horen altijd vragen als: is hij nog wel real genoeg? Al die vragen heb ik naast me neer gelegd. Niemand doet wat ik doe en ik kijk niet naar anderen. Ik zie mezelf als een kunstenaar en een verhalenverteller. Na rap zijn er bij mij nu ook zang, het theater en het leiden van een bedrijf bij gekomen.'

Voor hij naar Zwolle verhuisde, bracht Typhoon zijn jeugd door in een dorp op de Veluwe.

'Het witste stukje Nederland dat er bestaat. 't Harde is een boerendorp, wij waren het enige zwarte gezin. De Hollandse buren noemden we oom en tante. We woonden over het spoor en voor de Knobbel. Dat was de Woldberg. Echt een beetje afgesloten, bij de bossen. Net zoals mijn ouders opgroeiden in Suriname, in de natuur.

'Mijn vader zat in dienst, in het dorp was een legerbasis. In 1975 zat hij in Suriname in het Nederlandse leger. Na de onafhankelijkheid kon hij kiezen tussen Suriname en Nederland. Hij koos voor de betere mogelijkheden in Nederland. Mijn vader was autoritair, veel aan het werk, met de opvoeding bemoeide hij zich niet zo. Ik weet nog dat ik bij vriendjes thuis hoorde dat zij hun ouders bij de voornaam noemden. Als wij dat zouden doen, hadden we een probleem. Later, toen ik wat ouder was, heb ik tegen mijn vader gezegd: zo kun je tegen die soldaten van je praten, maar niet tegen mij.'

In 2016 werd Typhoon door de politie op basis van etnische profilering in zijn auto aangehouden. Nadat hij het verhaal naar buiten had gebracht, werd de kwestie besproken tot in de Tweede Kamer. 'De politietop heeft excuses aangeboden, het was niet iets dat ik heb bedacht. Die etnische profilering bestaat, het is geen paranoia.'

Heb je geaarzeld of je dat verhaal wilde delen? Je was net de Typhoon van het grote publiek geworden.

'Geen moment. Het was onrecht en daarover wilde ik me uitspreken. Ik voel niet dat de politie mij beschermt. Elke keer als ik ze zie, voel ik dreiging. En dat moet niet. Ik wil ook de politie kunnen bellen als ik me onveilig voel. Maar hoe kan ik bellen naar mensen bij wie ik me niet veilig voel?

'In 2013 heb ik opgetreden voor Willem-Alexander en Máxima. Voor de koninklijke familie heb ik gerapt over Zwarte Piet en de massamoorden uit de Nederlandse geschiedenis. Was dat handig? Die vraag stelde ik mezelf later pas. Van tevoren heb ik daar niet over nagedacht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.