Ethisch universum

BELEGGEN IN ondernemingen die rekening houden met mens en milieu en ook nog eens een leuke winst behalen, is razend populair aan het worden....

Bart Dirks

Indices zijn daarvoor een hulpmiddel. De kunst is om de gekozen graadmeter, bijvoorbeeld de AEX-index, te verslaan. De vraag is hoe de prestaties van een 'verantwoorde' portefeuille te meten: aan de hand van een algemene index, of een graadmeter met alleen milieu-matig en sociaal verantwoorde bedrijven?

In elk geval zijn er steeds meer graadmeters van die tweede categorie. In mei 1990 kwam de eerste duurzaamheidsindex, de Domini 400 Social Index. Sinds 1998 kent Nederland de ASN-Trouw-index en weer een jaar later volgde een vijftal Dow Jones Sustainability Group Indices (DJSGI).

Dat is nog niet alles. Later dit voorjaar introduceren de Britse zakenkrant Financial Times en de Londense beurs nog eens vier graadmeters voor sociaal verantwoordelijke bedrijven onder de naam 'FTSE4Good': een index voor bedrijven in het Verenigd Koninkrijk, een voor de Verenigde Staten, eentje voor Europa en tot slot een mondiale graadmeter. Ondernemingen worden beoordeeld op hun milieubeleid, hun aandacht voor mensenrechten, sociale aangelegenheden en openheid naar aandeelhouders, personeel en klanten.

Zullen beleggers de nieuwe graadmeters veel gaan gebruiken?

'Ik hoop van niet', zegt Allaart Horst, directeur institutionele relaties van effectenbank Kempen & Co. 'Beleggen in duurzame fondsen is de moeite waard en belangrijk. Maar de prestaties van die bedrijven hoeven niet getoetst te worden aan een aparte index. De beleggers van pensioenfondsen bijvoorbeeld worden geacht de gebruikelijke indices te verslaan, ook als ze in maatschappelijke fondsen geld moeten of willen steken.'

Met andere woorden: je kunt wel in allemaal mens- en milieuvriendelijke bedrijven beleggen, maar probeer daar dan gewoon meer rendement mee te halen dan bijvoorbeeld de reguliere AEX-index, Dow Jones-index of Standard & Poor's 500. Horst: 'Om je te spiegelen aan een speciale index, is een zwaktebod.'

'Helemaal niet', oordeelt Breda Cummins, fondsmanager van Robeco's Duurzaam Aandelen Fonds. 'Als je maar in een beperkt aantal fondsen belegt, wordt het moeilijker een algemene index te verslaan.' Wat overigens niet wil zeggen dat duurzame fondsen het per definitie slechter doen - vaak is het tegendeel het geval.

Cummins: 'Als we met een potentiële cliënt praten, willen we weten in welke regio hij wil beleggen en hoe hij gaat beoordelen of wij ons werk goed doen.

'Kortom, welke benchmark moeten we gaan verslaan? Dat kan een algemene index zijn, of een graadmeter met bedrijven met een sociaal en milieuvriendelijk beleid.'

Veel fondsbeheerders vinden het zuiverder om de prestaties van een aandelenportefeuille te beoordelen aan een index waarvan die aandelen deel uitmaken, het zogenaamde 'universum'. Wie een selectie maakt uit de 24 hoofdfondsen van de Amsterdamse beurs, probeert meer rendement te halen dan het bijbehorende universum, de AEX-index.

De Triodos Bank - net als de ASN Bank heel streng in de leer als het gaat om welke bedrijven wel en niet verantwoord zijn - toetst zijn eigen resultaten dan ook aan zijn eigen Triodos-index. Bas Rüter, hoofd research van Triodos: 'Onze index is samengesteld uit het ethisch omschreven universum van 145 aandelen die wij hebben geselecteerd. Een belegger of een fondsmanager die een selectie maakt uit die 145 aandelen, kan vervolgens kijken of hij het beter of slechter doet dan de algemene Triodos-index. Maar we willen het natuurlijk ook graag beter doen dan de AEX-index.'

De bewuste belegger heeft al de keuze uit een aantal ethische universums. Lastig om te weten welke de beste is.

Maar Bas Rüter van Triodos vindt het geen bezwaar dat er steeds meer duurzame indices zijn. 'Ze gaan namelijk allemaal uit van hun eigen normen en waarden. Je kijkt welke jij belangrijk vindt en probeert het dan beter te doen dan die index.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden