Nieuws Foodbezorgmarkt

Eten of gegeten worden: Nederlands bezorgimperium neemt Britse rivaal over

Thuisbezorgd-koeriers op het St. Janskerkhof in de Utrechtse binnenstad. Beeld Hollandse Hoogte / Gerard Til Photo

In de keiharde strijd om de mondiale maaltijdbezorgmarkt neemt het Nederlandse Takeaway.com (moeder van Thuisbezorgd.nl) de Britse rivaal Just Eat over om zo uit te groeien tot een internationale speler van 10 miljard. Samen bezorgden ze vorig jaar in twintig landen voor 7,3 miljard euro aan maaltijden.

Nog niet zo lang geleden – we keken dvd’s en speelden tennis op de Nintendo Wii – hingen koelkasten en keukenprikborden vol met restaurantfolders: van pizza tot rijsttafel. Bestellen was een kwestie van bellen, de koerier was in dienst van het restaurant en bezorgde per scooter, afrekenen kon alleen cash. Zelf ophalen scheelde zomaar 2 euro.

De huidige maaltijdbezorger rijdt op een elektrische fiets en draagt zijn koelbox op de rug. Hij is grondsoldaat in een internationaal leger van koeriers, in dienst of vermomd als zzp’er aan het werk voor een multinationaal techbedrijf. Het bezorgen van maaltijden is in rap tempo uitgegroeid tot een miljardenbusiness, een sector waarin bezorgbedrijven elkaar naar het leven staan totdat ze elkaar opslokken.

Na jarenlang armpje drukken tussen Takeaway.com en Just Eat, met als inzet de Europese markt, gaf de Britse concurrent zich dit weekend gewonnen. Zaterdag bevestigden de bedrijven geruchten dat gesprekken over een fusie gaande waren. Maandagochtend voor het openen van de beurs meldde Takeaway.com dat de kogel door de kerk was. Het fusiebedrijf zal naar verwachting meer dan 10 miljard waard zijn.

Twintig landen, vier werelddelen

Als aandeelhouders en mededingingsautoriteiten akkoord gaan, neemt het Nederlandse bedrijf eind augustus de Britse dienst over. Takeaway.com-topman Jitse Groen blijft de baas en zal vanuit Amsterdam het bedrijf met Britse beursnotering aansturen. Mike Evans, ceo van Just Eat, wordt president-commissaris. Het nieuwe Just Eat Takeaway.com bezorgt straks eten in meer dan twintig landen in vier werelddelen, van Mexico tot Australië, en is de grootste in Nederland, Engeland, Duitsland en Canada.

Het in 2000 opgerichte Thuisbezorgd.nl was acht jaar lang enkel in Nederland actief, totdat de eerste buitenlandse stappen werden gezet in Duitsland en België. Just Eat begon in Denemarken in 2001 en werd in 2006 overgenomen door een Britse koper. In de afgelopen tien jaar hebben beide bedrijven een indrukwekkende expansie doorgemaakt, gestuwd door agressieve overnames en kostbare marketingcampagnes.

Een bezorgdienst kan alleen overleven als marktleider in een land, is de overtuiging van Takeaway.com-topman Groen. Hij leerde de les in Engeland waar hij in 2016 moest concluderen dat hij de concurrentie met Just Eat nooit ging winnen. Hij verkocht zijn Britse activiteiten aan de aartsrivaal en vertrok weer. Omgekeerd staakte ook Just Eat dat jaar zijn pogingen om een positie te verwerven in de Benelux en verkocht onderdelen aan Takeaway.com.

Groens bezorgimperium concurreert in veel landen met nieuwkomers Deliveroo en Uber Eats, bedrijven die zich als platform tussen bezorgers en restaurants hebben geplaatst. Thuisbezorgd.nl was jarenlang alleen een website voor bestellingen en betalingen, de restaurants bezorgden zelf. Deliveroo en Uber Eats introduceerden de zelfstandige bezorgers en maakten het bezorgen ook toegankelijk voor restaurants die zich geen eigen koeriers kunnen veroorloven.

De concurrenten zijn ‘piepklein’, zei Groen in 2017 in een interview. Toch heeft Thuisbezorgd sinds twee jaar ook eigen bezorgers. Ze kosten hem geld, maar hij moet zijn motto volgen: alleen de grootste overleeft. Uber Eats en Deliveroo groeien desondanks nog steeds in Nederland, al blijft in nevelen gehuld hoe groot hun marktaandeel is. Het Duitse Foodora probeerde het ook in Nederland, maar hield er vorig jaar mee op. Niet veel later werd moederbedrijf Delivery Hero overgenomen. Door Takeaway.com.

Jitse groen. Beeld ANP

Profiel Jitse Groen

In ondernemen gaat het om focus. Om concentratie. Om koppigheid. Om volhouden, volhouden, volhouden. Dat is volgens Jitse Groen (41) de basis van de groei van zijn Thuisbezorgd dan wel moederbedrijf Takeaway.com. ‘De meeste van onze concurrenten zijn ten onder gegaan omdat ze het niet wilden volhouden.’

Groen is geen dromer. Hij heeft een onwrikbare visie op de markt van het bezorgen van maaltijden: ‘Het is eten of gegeten worden.’ Dus moet je stappen zetten. De eerste bestelling binnenhalen. Je directe concurrent verslaan. De grootste van het land worden. Naar het buitenland gaan. Daar de grootste worden. ‘Je stappen worden steeds groter. Maar je moet dan wel proberen het beheersbaar te houden.’

Ondernemen is problemen oplossen, houdt hij ambitieuze studenten vaak voor. En dat met ‘een beetje een over-mijn-lijk-mentaliteit.’

Een eigen bedrijf lag niet meteen voor de hand. Groen werd geboren in Delft en groeide op in de kop van Noord-Holland, in de dorpjes Kolhorn en ’t Veld. Zijn ouders verdienden de kost als automatiseerder en lerares in loondienst. Hij ging naar de middelbare school in Schagen en daarna naar Enschede, voor een studie bedrijfsinformatietechnologie aan de Universiteit Twente. Daar leefde hij aanvankelijk naar eigen zeggen een vrolijk en nogal lui studentenbestaan.

Beetje studeren. Beetje roeien. Om hem heen begonnen veel studenten een eigen bedrijfje. Groen deed dat toen ook maar. Eerst als websitebouwer. Te moeilijk vond hij dat programmeren. In 2000 viel het hem op dat hij zijn bezorgmaaltijden alleen over de telefoon kon bestellen. Dat moest toch ook via internet kunnen.

Hij reed het land door om restaurants te interesseren voor een bezorgdienst. ‘Uiteindelijk heb ik elke baan in deze onderneming gehad’, zei hij later. Van het doorbellen van bestellingen, het werven van klanten en de administratie tot het bouwen van de eerste site. Hij sprak nog nooit over een exit bij zijn bedrijf. Door de groei heeft hij ieder jaar een andere baan. En dat verveelt voorlopig niet.

Deliveroo-koerier wil geen zekerheid: ‘Als ik in dienst moet, stop ik ermee’

De zzp’ende fietskoeriers van Deliveroo zijn schijnzelfstandigen, oordeelde de rechtbank vorige maand. Vakbond FNV, die de zaak had aangespannen, claimt een principiële overwinning op de oprukkende platformeconomie. Maar hoe gelukkig zijn de bezorgers met deze uitspraak?

Je bezorgmaaltijd uit een verbouwde garagebox: dit restaurant bestaat alleen online

Je kunt er niet uit eten gaan, je kunt er alleen iets bestellen via bezorgdiensten. Wie dat doet, krijgt een maaltijd die is bereid in een tot keuken verbouwde garagebox. De ‘dark kitchen’ krijgt voet aan de grond in Nederland.

Maaltijdbezorgers moeten op verkeersles ‘sociaal weggedrag’ leren

Maaltijdbezorgers van grote bezorgketens als Domino’s Pizza, Spare Rib Express en Sushi Point krijgen voortaan een verkeerstraining voordat ze met hun scooter of brommer de weg op gaan. Dat staat in de afspraken die deze en andere thuisbezorgrestaurants hebben gemaakt met Veilig Verkeer Nederland (VVN) en verzekeringsmaatschappij de Vereende.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden