Eten bij de armen en bejaarden

Bij het Belgische Chocolade Jacques proberen zes Nederlandse renners te integreren in de Vlaamse wielercultuur. Dat gaat met horten en stoten....

Eigenlijk heeft Johan Capiot liever niet dat het in de krant komt. De ploegleider moet aan het imago van zijn sponsor denken. Wielrennen mag dan een volkssport worden genoemd, als je als chique choco lademerk je intrede doet in het wielerpeloton, wil je niet meteen worden geassocieerd met de minderbedeelden van deze wereld. Die behoren immers niet bepaald tot de doelgroep.

De Chocolade Jacques-ploeg heeft een vaste standplaats in Waregem. Daar wordt naast de paardenrenbaan gratis geslapen in het grauwe kantorencomplex Beaulieu. Het eten wordt, met korting, opgeschept in het nabij gelegen restaurant Houtvuur. Of in Wielsbeke, waar ook voor de verstotenen uit de maatschappij wordt gekookt. `Allemaal geregeld via Noh zegt Capiot.

Nois NoDemeulenaere, de mecenas van de Belgische wielersport. Geen ploeg in Vlaanderen of mijnheer No zoals hij door de zes Nederlanders van Chocolade Jacques wordt genoemd, heeft er de hand in gehad. Eigenlijk gebeurt er niets in West-Vlaanderen zonder dat de voormalig burgemeester van Wielsbeke en topman van Beaulieu erbij betrokken is.

Nu is hij ook de grote man achter de schermen bij de samensmelting van het hart van de Nederlandse BankGiroLoterij-ploeg en het Belgische Marlux. Negen Belgen, zes Nederlanders, drie Oe krars, twee Polen, twee Fransen, een Let, een Spanjaard en een Colombiaan moeten dit seizoen de bonbons van Chocolade Jacques promoten.

`Mijnheer Nokomt op voor de minderbedeelden, dat zijn wij ook een beetje', zegt Bart Voskamp, die in de ploeg Gerben L, Rik Reinerink, Bert Hiemstra, Jan van Velzen en Jans Koerts als landgenoten naast zich weet.

Voskamp klaagt niet. Chocolade Jacques is een mooie sponsor, zegt hij. Ze hadden het niet beter kunnen treffen. Dat er wordt gegeten bij de armen en de bejaarden vindt hij juist wel mooi. Een sportman moet zijn ogen niet sluiten voor wat er in de wereld gebeurt. Bovendien kost het maar vijf euro per maaltijd en is het er vaak beter eten en vooral ook sneller dan in een restaurant. Deze renners, wijst Voskamp, weten waar ze vandaan komen.

Allemaal zijn ze al eens uit het walhalla van de wielersport gelazerd. `Denk je dat het gezelliger is in zo'n groot rennershotel, waar tijdens het eten misschien aan twee tafels eens een keer gelachen wordt', vraagt Jans Koerts, die al twaalf jaar op de fiets zit en gewoon met plezier zijn werk wil doen.

Ze willen alleen maar zichzelf kunnen zijn, zegt Francesco Planckaert, het zwarte schaap van de ploeg. Hij zit bij Chocolade Jacques vanwege zijn achternaam en omdat dat als vanzelfsprekend publiciteit genereert in het Vlaamse land. Maar dat wil niet zeggen dat hij uit dankbaarheid `met zijn voeten gaat laten spelen'.

Mijnheer Noheeft hem opgedragen zijn lange haren te knippen en zich te verzorgen. Maar het seizoen is al drie maanden oud en de lokken zijn nog altijd niet verdwenen. `Met korte haren ga ik niet rapper rijden. Ik was ze nu elke dag, dat zal wel volstaan zeker? En als ik mijn helm afzet, schud ik ze een keer om ze in een plooi te leggen', zegt de zoon van Eddy Planckaert lachend.

Zijn ploeggenoten vinden het allemaal best. Zij zullen hem niet veroordelen. Zolang de jongste telg uit het befaamde wielergeslacht zijn werk voor de ploeg maar naar behoren doet. Zelfs een slechte dag wordt met een lach afgedaan. `Een slechte dag is nog geen slecht jaar h, zegt ploegleider Capiot. `Ik was vroeger ook tevreden met een tweede plaats. Ik wilde wel winnen, maar als dat niet gebeurde was ik niet teleurgesteld. Als ik mijn best maar had gedaan.'

H

et is een kwestie van geven en nemen bij Chocolade Jacques. Zo hebben Capiot en de zes Nederlanders elkaar groot gemaakt bij Bank GiroLoterij. `Ik heb daar alle renners naar een hoger niveau gebracht en van een kleine een grote ploeg gemaakt', zegt Capiot onbescheiden.

Zijn renners zullen hem niet tegenspreken. Ze zijn zonder uitzondering onder leiding van de 39-jarige Belg opgebloeid. L: `Tegen Johan kun je alles zeggen. Er valt met hem te discussin. Hij is zelf nog heel veel coureur, hij begrijpt ons goed.'

Je moet als ploegleider zorgen dat de renners aan jouw kant staan, vindt Capiot zelf. `Als ploegleider moet je in de eerste plaats psychologisch te werk gaan. De Nederlandse jongens weten wat ze aan me hebben: ik zeg wat ik denk. En ik zal het altijd voor de renners opnemen.'

Chris Peers, een van de Belgen in de ploeg, hoort ervan op. `Johan is meer Nederlander zeker? Hij zegt alles recht voor zijn raap. Belgen zoeken altijd een omweg als ze een slechte boodschap hebben. Hier ligt alles meteen op tafel. Dat is niet moeilijk, ik pas me gewoon aan. Dat doen de Nederlanders ook, denk ik.'

L, over het aanpassingsvermogen van de Nederlanders: `Man, die Belgen praten alleen maar over de koers! Die lullen echt nergens anders over. Ze weten nog in welke wedstrijd ze drie jaar geleden 72ste zijn geworden. In Parijs-Nice was ik de enige Nederlander van de ploeg, dan zwam ik gewoon een beetje met ze mee. Ik ben heel makkelijk hoor.'

De grootste frustratie tussen de twee kampen zit vooral in de filosofie van de ploeg, zegt Capiot. Om die uit te leggen roept de ploegleider de sluitingsprijs Putte-Kapellen van vorig seizoen in herinnering. `Twintig man op kop, drie man van BankGiroLoterij mee: Jeroen Blijlevens, Voskamp en Hiemstra', dicteert hij.

Nederlands kampioen, Rudi Kemna, de sprinter van de ploeg, zat nog in het peloton. `Om de boel op stelten te zetten, wilde ik dat die drie zich lieten afzakken naar de grote groep. Niet dat we per se wilden winnen, maar alleen om een beetje de boel te zieken.'

En wat denk je? Voskamp en Hiemstra volgden het bevel zonder discussie, alleen Blijlevens stak zijn middelvinger op en bleef lekker voorin hangen. `Dan heb je er dus niets van begrepen', oordeelt Capiot. Zoiets komt ook nooit meer goed. Zijn renners gaan op hun gevoel af, vertelt hij. Ze gaan door het vuur voor diegene die ze vertrouwen en belazeren de mensen door wie ze zichzelf belazerd voelen.

Daardoor liep het vorig seizoen mis bij BankGiroLoterij. In de Ronde van Nederland waar hij door Arend Scheppink, manager van BankGiroLoterij, werd opgedragen om Blijlevens op te stellen ten faveure van Jan van Velzen, barstte de bom. `Voor Blijlevens is het fietsen voorbij. Maar wat kon ik doen? Ik moest allerlei papieren tekenen anders zou ik worden ontslagen.'

E

erder dat seizoen had Capiot van Scheppink de opdracht gekregen om Voskamp en Koerts van de zeges af te houden. De overwinningspremies drukten te zwaar op het budget. `Of ik er maar voor wilde zorgen dat ze niet meer zouden winnen. Arend begreep het gewoon niet. Als hij tegen die twee had gezegd: luister, ik vind het schitterend wat jullie doen, maar ik kan het niet meer betalen, dan was er best te praten geweest met die gasten. Nu gooiden ze de kont tegen de krib en gingen ze alleen maar beter rijden.'

Het versterkte de saamhorigheid binnen de ploeg. `Vorig jaar zaten we voor de koers vaak met z'n allen in dat kleine bouwvakkerbusje van BankGiro en dan zagen we al die luxe touringscars en zeiden we tegen elkaar: vandaag gaan we al die grote ploegen hier weer eens op een hoop rijden. En dat lukte dan vaak ook nog. Dat voelt goed hoor, als je als klein ploegje de grote mannen pijn kunt doen', zegt L, die afgelopen week derde werd in de Driedaagse van de Panne.

Koerts: `Wij hebben een heel bijzondere band met elkaar.'

`Als van mijn kinderen ziek is, weet Jans het nog dezelfde dag', onderbreekt Voskamp.

`Wij hoefden elkaar niets te zeggen in de koers', vervolgt Koerts. `Iedereen wist precies wat hij moest doen. We misten nooit de slag. Ik denk dat Johan ons daarom heeft meegenomen naar Vlaanderen. Als ons iets wordt opgedragen dan doen we het. We kennen allemaal onze beperkingen. Als Dave (Bruylandts, red.) in de Ronde onze man is, is Dave onze man. Dan rijden we allemaal voor hem.'

Voor de Nederlanders, van wie alleen de geblesseerde Rik Reinerink morgen niet aan de start zal staan in Brugge, is het vanzelfsprekend dat die filosofie bij Chocolade Jacques niet veranderd. Maar de Belgen zijn niet gewend aan die Hollandse school. `Ik heb in mijn carri veel meer gegeven dan gekregen', vertelt Chris Peers. Maar dat geldt voor iedereen die is opgevist door Chocolade Jacques.

`Die Belgen gunnen elkaar het licht in de ogen niet. Van de fiets zijn ze heel timide, maar eenmaal in de koers worden het andere mensen', zegt Koerts. `Dan denken ze alleen maar aan zichzelf. Ik rijd ook altijd liever met zes Belgen in een kopgroep dan met zes Nederlanders, want die sluiten altijd allerlei combines waar je geen weet van hebt.'

Capiot zucht eens als hij de Nederlanders hoort praten. `De sfeer is goed, maar het loopt niet', evalueert hij het huidige seizoen, waarin pas zege werd geboekt. Hij koestert geen hoge verwachtingen voor de Ronde van Vlaanderen. Bruylandts moet tot iets in staat zijn, maar zal eerst een cursus koerstactiek moeten volgen om te kunnen winnen. Misschien dat L kan verrassen, of Chris Peers.

Drie maanden zijn tekort om een nieuwe ploeg op poten te zetten. Helemaal als je het gevoel hebt tegengewerkt te worden door je eigen manager, moppert Capiot. Het botert slecht tussen Jef Braekevelt en de ploegleider. En Andrei Tchmil, de adviseur van de ploeg, laat zich helemaal nooit zien. Capiot: `Ik wil niet meer knokken, ik wil gewoon mijn werk doen met de renners. Ik heb ze al twee maanden verwaarloosd.'

Het is een kwestie van tijd voordat iemand het veld ruimt, en de kans dat Capiot dat wordt, lijkt niet groot. Daarvoor heeft hij te veel steun verzameld bij zijn renners. `Ik wil niet bij Johan weg', zegt L. `Hij heeft mij opgevist. Ik zal hem daardoor niet snel laten zakken en ik denk dat dat voor alle Nederlanders geldt. We zijn samen uit een dal omhoog geklommen, daar komt nooit meer iemand tussen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden