Eten bevat te veel zout, 'de geniepige boosdoener'

Nederlanders eten veel te veel zout, blijkt uit onderzoek van het RIVM dat woensdag is gepubliceerd. Volwassen mannen eten dagelijks gemiddeld 9,9 gram en vrouwen 7,5 gram, terwijl 6 gram zout per dag de richtlijn is voor een gezonde levensstijl. Van het merendeel van het voedsel weten mensen niet dat er zo veel zout in zit. Een stuk pizza bevat gemiddeld 12 gram, kant-en-klaarmaaltijden en vleeswaren zijn ook 'zoutbommen'.

AMSTERDAM - Zout is niet alleen een smaakmaker en een conserveringsmiddel, het is ook een gevaar voor de volksgezondheid', zegt internist Frank Visseren van het Universitair Medisch Centrum uit Utrecht. Een mens heeft maar 1 gram per dag nodig. 'Als veroorzaker van hart- en vaatziekten maakt zout jaarlijks slachtoffers. Het is een geniepige boosdoener.'

Minister Schippers van Volksgezondheid heeft vorig jaar de levensmiddelenindustrie al dringend gevraagd het zoutgehalte in producten te verlagen. Als dat eind 2012 nog niet is gebeurd, overweegt zij wetgeving in te dienen om beperking af te dwingen. 'We menen het serieus', zegt een woordvoerder van Schippers. 'Het is van belang dat er nu werk van wordt gemaakt. Met de vermindering van ongezonde transvetten is het ook gelukt, dan moet het ook met zout kunnen.'

Het is alleen mogelijk een zoutreductie in fasen door te voeren, zegt Léon Jansen van de Stichting Ik Kies Bewust. Consument moeten aan de smaak wennen. 'Anders loop je de kans dat mensen thuis extra zout gaan toevoegen.' Jansen schat in dat er tien jaar nodig is om het zoutgehalte in voedselproducten op een gezond peil te brengen. De stichting, een initiatief van bedrijfsleven, supermarktketens en cateraars, wil dat bewerkstelligen door in stappen van drie jaar de zoutcriteria voor gezonde producten aan te scherpen.

De Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) kondigde eerder deze maand een zoutreductie af. Directeur Philip den Ouden is optimistisch, want in kazen en bewerkte groenten is het zout een tijd geleden al gereduceerd, in industrieel gebakken brood onlangs met 10 procent. Gemakkelijk ging dat niet, want ambachtelijke bakkers bleven ruimhartig zout toevoegen. De broodproducenten hielden elkaar nauwlettend in het oog uit vrees dat klanten na een zoutreductie zouden overstappen naar een concurrent.

Om de consument te helpen, is er het Ik Kies Bewust-logo, een initiatief van het bedrijfsleven, supermarktketens en de Vereniging Nederlandse Cateringorganisaties (Veneca). Sinds maart 2011 staan twee vinkjes op producten, een groen en een blauw. Die levensmiddelen bevatten minder zout, suiker en verzadigde vetten, en soms ook meer vezels dan voedingsmiddelen zonder logo. Een onafhankelijke wetenschappelijke commissie toetst de producten.

De bedoeling is dat de klant in één oogopslag ziet of hij een gezondere keuze maakt in een voedingscategorie. Het groene logo met de tekst 'gezondere keuze' staat op basisproducten. Het blauwe logo met de 'bewuste keuze' helpt bij de aanschaf van producten als soepen, sauzen en tussendoortjes. Het wil echter niet zeggen dat deze producten ook daadwerkelijk gezond zijn. Jansen: 'Zie de vinkjes als een hulpje.'

Zoutreductie levensmiddelenindustrie 'kruimelwerk

'

De zoutconsumptie veroorzaakt problemen die enorm worden onderschat, zegt internist Frank Visseren. 'Wij zijn niet voor zout gemaakt. Sinds de evolutie heeft de mens nooit een zout dieet gehad. Dit doen wij onszelf aan. Ongemerkt zijn mensen er steeds meer van gaan eten.' Volgens Visseren is het een goedkope en efficiënte smaakversterker waaraan consumenten verslaafd zijn geraakt. 'Bedrijven hebben een wedloop veroorzaakt: voegde de een meer toe, dan deed de ander dat ook.'

'De zoutreducties van de levensmiddelenindustrie hebben nog geen zoden aan de dijk gezet', zegt Ineke van Dis, beleidsmedewerker van de Hartstichting. 'Dit is kruimelwerk.' Zij haalt een eerder onderzoek van het RIVM uit 2011 aan, toen uit urinemonsters van proefpersonen bleek dat de zoutinname in de voorafgaande jaren niet was gedaald. 'Nederlanders eten onverminderd veel zout. Er zouden jaarlijks tweeduizend sterfgevallen kunnen worden voorkomen als we dagelijks 3 gram minder zout zouden eten. Dan daalt de bovendruk van de bloeddruk met 2,5 punt, neemt het sterftecijfer van mensen met ziekten aan de kransslagaders met 10 procent af en verminderen beroertes met 12 tot 14 procent.' Van Dis dringt aan op snelle stappen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden