ETA-bestand was valstrik voor Spanje

De ETA is nooit van plan geweest de gewapende strijd op te geven. Het bestand dat de Baskische terroristische groep ruim een jaar lang in acht nam, was geen eerste stap op weg naar vrede in Baskenland....

Van onze correspondent Cees Zoon

De ETA doet deze onthulling in een serie documenten die zijn gepubliceerd in de Baskische krant Gara, de gebruikelijke spreekbuis van de terroristen. De ETA beschuldigt de gematigde nationalisten ervan de werkelijkheid te verdraaien door te doen voorkomen dat het bestand bedoeld was om een klimaat van onderhandelingen te scheppen.

In de documenten krijgt vooral de Baskische Nationalistische Partij (PNV) er stevig van langs. De ETA zou in de zomer van 1998 een akkoord met de PNV hebben gesloten met als dwingende eis dat de laatste beslissende stappen voor de nationale opbouw zou nemen. Nationale opbouw is ETA-jargon voor het uitroepen van de onafhankelijke staat Baskenland, inclusief Frans Baskenland.

Ruim een jaar lang onthield de ETA zich van het plegen van aanslagen. Het bestand werd eind vorig jaar opgezegd, en sindsdien zijn een militair, een politicus en diens lijfwacht in een spectaculaire actie met autobommen vermoord. Vorige week onderschepte de politie een bombrief die was gestuurd aan een journalist die gespecialiseerd is in het terrorisme. De golf van aanslagen op huizen en bedrijven van niet-nationalistische politici in Baskenland is opnieuw opgelaaid.

De publicatie van de documenten toont aan dat de verhouding tussen gematigde en radicale nationalisten ernstig verstoord is. De ETA verwijt de PNV haar strategie van onderwerping aan de Spaanse staat voort te zetten.

In de praktijk betekent dit dat de PNV tevreden zou zijn met de autonome status van Baskenland en niet bereid is de volledige onafhankelijkheid af te dwingen.

De PNV, wier regering door het afhaken van de politieke tak van de ETA nog slechts een minderheid in het parlement heeft, heeft de dialoog met de niet-nationalistische partijen verbroken. De partij nam echter, tegen de zin van de ETA, wel deel aan de Spaanse parlementsverkiezingen in maart.

De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Mayor Oreja sprak bij het afkondigen van het bestand van een valstrik. Dit is nu door de ETA bevestigd: Natuurlijk was het een valstrik. Het was een instrument gericht tegen de Spaanse en Franse staat, en een valstrik voor de onderwerpingsstrategie van de PNV.

Volgens PNV-woordvoerder Egibar probeert de ETA zijn partij de schuld te geven voor het geweld dat Spanje te wachten staat: Wat iedereen ook zegt, de ETA gaat opnieuw moorden. Maar zij wil de indruk wekken dat wij daarvoor de verantwoordelijkheid dragen.

Met nieuwe aanslagen zou de ETA de positie van de PNV bij vervroegde verkiezingen willen ondermijnen en zo willen bijdragen aan de vorming van een niet-nationalistische regering. Een dergelijke regering zou in de visie van de ETA leiden tot een hechte eenheid van alle Baskische nationalisten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden