Esmee Visser stunt met goud op de 5.000 meter, Van der Weijden grijpt net naast brons

Als Esmee Visser in de Gangneung Oval naar de start rijdt, moet zij van de officials haar armband om. Procedure. Rood voor de buitenbaan. Het bandje glijdt spontaan van haar dunne bovenarm. Er komt een nieuw bandje, smaller. Dat houdt.

Esmee Visser in de Gangneung Oval tijdens de 5000 meter schaatsen tijdens de Olympische Winterspelen van Pyeongchang. Beeld anp

De olympisch kampioen 5 kilometer is een supervlieggewicht van 50 kilo en mag haar dunne, smalle, om niet te zeggen iele postuur, als een groot voordeel zien. Dun is sneller, weet de schaatswereld sinds Falko Zandstra ruim 25 jaar geleden met de spillebenen furore maakte. Er is minder frontaal oppervlak om de wind te vangen, om het lijf te remmen. Dun werd overigens nooit de mode.

Visser, ogend als 16, in werkelijkheid een 22-jarige student farmacie, steekt schriel af bij de schaatsmeiden met de zware bilpartijen, bij elkaar getraind door met grote gewichten te werken.

'Ze lijkt op Martina', zegt de Tsjechische bondscoach Petr Novak, de tranen in de ogen over het zilver van zijn pupil Sablikova. 'Martina heeft door een rugprobleem twee maanden niet kunnen trainen.'

Sablikova, tweevoudig olympisch kampioen op de stayerafstand, is ook van de Falko-soort. Pootjes als luciferhoutjes. Anderen, met een verleden in het schaatsen, denken aan Beth Heiden, het lichtgewicht zusje van de vijfvoudig olympisch kampioen Eric Heiden. Zij werd in 1979 in Den Haag wereldkampioen allround.

'Lekker geschaatst'

Esmee Visser zei in januari, na de gewonnen Europese titel 3 kilometer in Rusland, wel te snappen dat de vergelijking met Sablikova wordt gemaakt. Ze is gis. De Tsjechische stayer was overigens nooit haar voorbeeld. Als kind keek zij, thuis voor de tv in Beinsdorp, liever naar de Friezin Marrit Leenstra, ook geen zwaargewicht, maar zeker niet zo dun als zijzelf. 'Ik vind haar ook best een flyer, dat sprak me heel erg aan.'

Visser heeft het afgelopen jaar, sinds mei traint ze onder Remmelt Eldering, haar oefenprogramma flink opgeschroefd. Tot dikkere benen heeft dat niet geleid. 'Ik kan niet zeggen: ik ben veel in spiermassa toegenomen of veel sterker geworden. Ik ben efficiënt. Punt. De spieren die ik heb, gebruik ik optimaal.'

Een stevig achterwerk en dikke dijen zijn geen noodzaak op de langste afstand voor de vrouwen, constateert Eldering met een lachje. 'Dat hoeft niet. Op een 5 kilometer hoeft dat niet.'

Het draait om zuinig rijden. Met een klein motortje dat stilletjes snort, is dat prima te doen. 'Esmee heeft een heel efficiënte techniek.' Dat is niet alles. Ze is een perfectionist en bereid om keihard te werken. 'Ze heeft een goed hoofd, ze luistert goed en ze wil graag presteren.'

Vierde Nederlandse

Eldering haalde zelf niet de top. Hij was een juniorenkampioen op de 3kilometer, maar sneuvelde door een gebrek aan discipline. Daaraan lijkt Visser, de vlijtige leerling, geen gebrek te hebben. De 5 kilometer van vrijdag was een sensatie, voor de buitenwereld. Maar intern was zij de verwachte onverwachte kampioen. Ze maakte een geweldige indruk op haar trainingen. 'Ik heb twee weken goed kunnen trainen', was het andere voordeel dat ze schetste. Jonge schaatsers die plotseling alle tijd aan hun sport kunnen besteden, het is vaker vertoond, maken een sprong naar voren.

De 6.50,23, in rit vier van de zes races op de 5 kilometer, imponeerde iedereen. Slechts de slotronde van Visser ging in 33 seconden; alle andere in 32. Ze verbeterde haar persoonlijke record met 6,37 seconden. Alle concurrenten konden dat strakke tempo niet aan.

Onder ideale omstandigheden lijkt Visser de vrouw om het Nederlands record op de 5 kilometer aan te vallen. Dat staat op 6.45,04, op de naam van Carien Kleibeuker, ook een uiterst slanke vrouw. Ook zij klieft de wind als een mes.

Eldering en Visser werd voorgelegd dat zij met haar ijzeren regelmaat en nauwelijks verzurende lichaam het Nederlands record op de 10 kilometer van Carla Zijlstra (14.39,22) zou kunnen aanvallen. Dat dateert van 1997, op de hooglandbaan van Calgary. Het is een incourante afstand bij de vrouwen.

Visser gaat in maart de 10 kilometer rijden bij de Bobs Classic, een wedstrijd van haar clubgenoot Bob de Jong op de ijsbaan van Haarlem. De dopingcontrole mag worden opgeroepen, want records tellen alleen na inlevering van de urinestalen.

Esmee Visser viert haar olympische titel op de 5.000 meter. Beeld anp

Van der Weijden heeft niets aan fraai persoonlijk record en laat de tranen lopen

Er was een vrouw op leeftijd, 45, met drie olympische titels op de 5 kilometer, die zei dat ze nog vier jaar zou doorgaan. Claudia Pechstein, een brok onverzettelijkheid, beweerde dat de tand des tijds geen greep op haar krijgt. De Duitse werd roemloos achtste. Waar een medaille het doel was. Het had de tiende uit haar gelauwerde loopbaan moeten worden.

En je had een vrouw van 31 die het allemaal nog niet wist. Hoe nu verder? Annouk van der Weijden, een schooljuf, pakte het schaatsen professioneel aan en ging vooral het laatste jaar vooruit. Ze strandde op de olympische 5 kilometer op de pijnlijkste plek: vierde.

Lang hoopte Van der Weijden dat haar tijd uit rit 1, 6.54,71, genoeg zou zijn voor het brons. Ze keek tijdens de slotrit naar het vertoon van Natalia Voronina. De Russische begon op de kruising te stampen en te duwen, met de armen los. Voronina eindigde met tweetiende seconde voorsprong op de Nederlandse als derde.

De Nederlands kampioen allround van 2018 plengde wat tranen. Daarna vermande Van der Weijden zich. Ze had een toptijd gereden, een seconde of vijf onder haar persoonlijke record. 'Ik kan mezelf niks verwijten. Ik heb er alles uitgehaald.'

En over die mogelijkheid om die steeds maar groeiende vorm nog wat verder te dragen de komende jaren, zoals Pechstein tot haar 49ste denkt te doen: 'Ach, daar kan ik op dit moment niks over bedenken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.