Erven Katz krijgen slechts één Bol terug

DEN HAAG - Het schilderij Man met hoge baret van de 17d- eeuwse Nederlandse kunstschilder Ferdinand Bol moet worden teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar. Het is tijdens de Tweede Wereldoorlog onvrijwillig aan de nazi's afgestaan. Een claim voor de teruggave van nog 188 kostbare Nederlandse kunstwerken, moet worden afgewezen.


Dat oordeelt de commissie die de minister van Cultuur adviseert over teruggave van kunstwerken die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi's zijn geroofd. Het gaat om kunst die nu veelal in het bezit is van de Nederlandse Staat en in musea hangt. Man met hoge baret is nu in bruikleen bij Museum Gouda.


De claim voor teruggave van 189 kunstwerken werd in 2007 ingediend door 21 erfgenamen van de Joodse broers Benjamin en Nathan Katz. Deze broers exploiteerden tijdens de oorlog een kunsthandel in Dieren bij Arnhem. In augustus 1940 verkochten zij een grote partij schilderijen aan Alois Miedl, een Duitse kunsthandelaar die nauwe banden onderhield met Hitlers rechterhand Hermann Göring.


Voor Hans Posse, een Duitse museumdirecteur die kunst verzamelde voor het Führermuseum dat Adolf Hitler wilde oprichten, speurden de broers de Nederlandse markt af naar waardevolle werken. In ruil daarvoor werden ze gevrijwaard van anti-Joodse maatregelen.


Volgens de Restitutiecommissie kunnen de erfgenamen Katz van 188 kunstwerken niet voldoende aantonen dat ze de rechtmatige eigenaar zijn, of dat de kunst daadwerkelijk onvrijwillig aan de nazi's werd verkocht. De erfgenamen Katz zijn volgens hun advocaat Thomas Kline 'zeer teleurgesteld'. 'Zij vragen zich af of de adviescommissie wel voor iedereen dezelfde normen hanteert', zegt Kline. De familie beraadt zich of ze het oordeel van de commissie juridisch gaat aanvechten. De totale waarde van de 189 geclaimde kunstwerken bedraagt vele tientallen miljoenen euro's.


Met de zaak-Katz heeft de Restitutiecommissie de laatste grote claim over naziroofkunst afgehandeld. Andere grote zaken waren de zaak-Goudstikker, de claim over de collectie-May en die van Gutmann. Nog niet afgehandeld zijn tien kleinere claims tegen de Nederlandse Staat en vijf zaken tegen musea of lokale overheden en particulieren. Van de 117 tot dusver uitgebrachte adviezen werden 60 claims toegewezen, 40 afgewezen en 17 deels toe- en afgewezen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden