Bericht uit Oeganda Ebola

Ervaring met het dodelijke ebola virus maakt Oeganda tot absolute koploper in de bestrijding ervan

Bericht uit Oeganda

Een arts in ­En­tebbe toont ­ebolamonsters ­tijdens de vorige uitbraak in 2012. Ervaring met het dodelijke virus maakt Oeganda tot een koploper in de bestrijding ervan. Beeld Reuters

Waarschuwende spotjes op tv, berichten in de kranten, geactualiseerde informatie van de overheid: in Oeganda worden we degelijk voorbereid op ebola. Ontdek je een verdacht ziektegeval, dan kun je gratis bellen met een 0800-noodnummer.

De Oegandese gezondheidszorg is niet altijd even sterk: dorpsklinieken zijn onderbemand, ziekenhuizen hebben onvoldoende medicijnen en de enige bestralingsmachine hield er een tijdje terug mee op. Maar met ebola is het anders. Ervaring met het dodelijke virus maakt van Oeganda een koploper in Afrika wat betreft bestrijding. Internationale organisaties spelen ook een voorname rol, denk aan de Wereldgezondheidsorganisatie, het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen.

Tegen deze achtergrond volgen we de jongste ebola-uitbraak in Congo, net over de grens. Ongeveer honderd doden zijn daar al gevallen. Komt het virus naar Oeganda, dan zijn hulpverleners hier in elk geval paraat en ter zake kundig.

Oeganda heeft afgezien van Congo het vaakst te maken gehad met ebola. Bij de vorige uitbraak, in 2012, zag ik president Museveni van Oeganda meteen op tv vertellen dat mensen voorlopig beter geen handen kunnen schudden, om verspreiding van de ziekte tegen te gaan. Vergelijk dat met de regering van Guinee die in 2014 – het jaar van de ebola-epidemie in West-Afrika – lange tijd in een staat van ontkenning verkeerde.

Nee, president Museveni duldt geen oppositie; hij is machthebber voor het leven en zijn regering is corrupt. Maar met ebola gaf hij in 2012 het goede voorbeeld. Het deed denken aan het pragmatisme waarmee hij in de jaren negentig hiv en aids bespreekbaar maakte. Duikt ebola binnenkort opnieuw op hier in Oeganda, dan zie ik Museveni graag weer op tv.

Aan de herkomst van Oeganda’s voortrekkersrol word ik herinnerd als ik hardloop in mijn buurt in Kampala. Er is een weg vernoemd naar Matthew Lukwiya, een heroïsche arts die in de jaren tachtig in Noord-Oeganda slachtoffers van de rebellen van Joseph Kony hielp. Hij bood zichzelf ooit aan als gijzelaar in de plaats van enkele nonnen en bracht zo een week door in de bush. In 2000 overleed hij aan ebola bij de eerste uitbraak van het virus in Oeganda – er vielen toen meer dan 220 doden.

De deskundigheid die Oeganda verwierf tijdens opeenvolgende ebola-uitbraken kwam van pas in West-Afrika in 2014, toen Oegandese artsen werden ingevlogen. Oeganda is simpelweg goed bekend met infectieziekten, denk ook aan malaria. Of aan zika: het virus dat in 2015 om zich heen greep in Latijns-Amerika, werd in de jaren veertig voor het eerst geïdentificeerd in Oeganda. Je passeert het Zika-woud op de weg tussen Kampala en Entebbe. In die stad staat het Uganda Virus Research Institute, dat monsters bewaart van ebola en andere enge virussen.

Van alle kennis kon ik zelf gebruikmaken voor mijn bezoek in juni aan de Congolese stad Mbandaka, waar toen ook al ebola was. De Oegandese dokter Noela bereidde me graag voor, inclusief een cursus grondig handen wassen met desinfecterende gel. Dokter Noela en haar toegewijde collega’s staan nu gelukkig klaar voor als het virus overslaat naar Oeganda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden