ERITREA ?

Nederland staat op het punt, zo lijkt het, mariniers naar Eritrea te sturen om toe te zien op de handhaving van de wapenstilstand....

L.C. Schreuders, kolonel b.d. en oud-compagniecommandant van het Eerste Detachement in Korea: 'Toen wij in 1950 naar Korea gingen, hadden we de bezetting meegemaakt, concentratiekampen, mensen waren voor onze ogen opgepakt en doodgeschoten. We hadden jaren in Indonesië gezeten. Voor ons was de oorlogssituatie bijna normaal geworden en de vredessituatie abnormaal. De militairen die nu gaan, zijn gewend aan vrede.

Wij gingen voor peace enforcing, zo waren we ook uitgerust, redelijk bewapend. Wel hadden we ons vergist in de kou, temperaturen daalden tot zo'n 30 graden onder nul. Als militair ben je opgeleid om te vechten, het gaat tegen je opleiding in om niets te doen. En dat is precies wat er straks met die Eritrea-jongens gebeurt. Zij gaan voor peacekeeping.

Maar ik zeg: regering geef die jongens genoeg wapens mee en doe niet zoals in Srebrenica.'

Ronald Giphart, een van de veertig schrijvers die in juli een parlementaire enquête naar de gang van zaken in Srebrenica in 1995 eisten: 'Het lijkt mij verstandiger als de regering het onderzoek van het NIOD naar Srebrenica afwacht en dan pas een besluit neemt over uitzending naar Eritrea. Dat wil niet zeggen dat de situatie in Eritrea niet erg genoeg zou zijn voor onmiddellijk ingrijpen door de VN, integendeel. De vraag is alleen of Nederland dat moet doen. Zijn de Nederlandse militairen wel capabel genoeg om zo'n missie succesvol uit te voeren? Er lijkt in politiek-Den Haag echter een correlatie te bestaan tussen de gretigheid waarmee Nederlandse militairen naar Eritrea moeten worden uitgezonden en de negatieve gretigheid waarmee een goed onderzoek naar Srebrenica wordt tegengehouden.'

Ed Standaert van de contactgroep Blauwe Baretten van de Bond van Wapenbroeders: 'U haalt helaas Srebrenica weer aan. Dat was een politieke beslissing die verkeerd is uitgevallen en waarbij doden zijn gevallen. Laatst nog begon een CDA-dame over Srebrenica, maar wat weet zo iemand ervan. Toen heb ik ook gezegd: als het gaat om deelname aan VN-missies moet defensie een bindend advies kunnen geven, dan vallen er minder slachtoffers. Elke naam op een witte steen is er voor mij een te veel. Ik zat in 1979 in Libanon, negen mensen zijn daar omgekomen.

Toen de heisa rond Srebrenica dit jaar weer begon, belden militairen die er waren geweest me op: Ed, ik ga nu op de A 12 staan en de eerste de beste vrachtwagen die ik tegenkom, kop ik terug. Die mensen waren net bezig weer een beetje normaal te leven.

Wij proberen het Amerika van Europa te zijn, maar een katje van anderhalve week kan niet brullen als een leeuw. En dat ze nu naar Eritrea willen, omdat dat goed zou zijn voor de lobby voor Pronk en z'n hoge VN-post. . .'

Karel Koster van Anti Militaristies Onderzoeks Kollektief: 'Het wordt weer zo'n traditionele peacekeeping-missie, dus daar kunnen we ons geen buil aan vallen. Vallen er doden dan trekken we ons terug. Simpelzat. Nee, de enige zinvolle oplossing is het sturen van een huurlingenleger. Geen nieuwe oplossing overigens. Toen het Romeinse rijk het hoogtepunt van zijn macht bereikte waren er ook weinig Romeinse burgers te vinden die bereid waren voor de keizer te sterven. Aan de grenzen van het rijk waren er wel recruteringsmogelijkheden.'

Sjak Draak van het Legermuseum te Delft: 'Toen bleek dat de uitzending naar Joegoslavië behoorlijke proporties ging aannemen, zijn we actief spullen gaan zoeken: wegenkaarten, stadsplattegronden, andere topografische kaarten. Uit ervaring weten we dat juist dat materiaal is waar veteranen over twintig jaar naar komen vragen. Van Nederlands-Indië hebben we veel kaarten, maar de verzameling is niet compleet, helaas. Daar lopen we nog steeds tegenaan.

Bij VN-missies waren we altijd afhankelijk van de goodwill van uitgezonden soldaten. Ze gaven ons hun privé-kiekjes of de tijdschriften die ze in bijvoorbeeld Libanon ontvingen. Na de Golfoorlog zijn we kunstenaars met de mariniers gaan meesturen. Een oorlogskunstenaar, ja. Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog was dat een normaal beroep: op een kunstzinnige wijze de oorlog vastleggen. De Canadezen hebben zo de nodige aquarelletjes van Nederland gemaakt. Naar Joegoslavië zijn een kunstenaar en een fotograaf afgereisd. De beslissing is nog niet genomen, maar het zou best kunnen dat we ook naar Eritrea iemand zullen meesturen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden