Eritrea en Ethiopië in oorlogsstemming

Eritrea hindert de VN-macht Unmee in toenemende mate bij het bewaken van de grens met Ethiopië. Een nieuwe oorlog tussen de twee kemphanen is niet uitgesloten....

VN-baas Kofi Annan heeft Eritrea gedreigd de troepen van deVN-vredesmacht Unmee terug te trekken als het land de patrouillesvan VN-soldaten blijft saboteren. Eritrea heeft een verboduitgevaardigd op helikoptervluchten langs de grens met Ethiopië.Ook mogen VN-voertuigen 's avonds niet meer patrouilleren.

Tussen 1998 en 2000 vochten Eritrea en Ethiopië eengrensoorlog uit die aan zeker 70 duizend militairen het levenkostte. Daarna is langs de grens tussen de twee landen eenVN-vredesmacht gestationeerd, die een bufferzone van 25 kilometerbreed en bijna tweeduizend kilometer lang moet bewaken.

Maar Ethiopië noch Eritrea voelt veel sympathie voor devredesinspanningen van Unmee. De afgelopen vijf jaar is hetoverleg over het markeren van een nieuwe grenslijn weinigopgeschoten. Het grootste twistpunt blijft het plaatsje Badme,waar in 1998 de oorlog begon. Beide landen eisen deze economischonbetekenende plek voor zich op.

Het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag heeft Badme in2002 aan Eritrea toegewezen. De twee betrokken landen haddenbeloofd de uitspraak te erkennen, maar Ethiopië, dat feitelijkde oorlog won, weigert het gebied te ontruimen. 'We vinden hetgeen goede beslissing', zei de Ethiopische premier Meles Zenawionlangs nog.

Dit keer is het Eritrea dat Unmee het werk onmogelijk probeertte maken. Volgens de speciale VN-afgevaardigde voor Unmee, JosephLegwaila, brengt de regering van president Isaias Afewerki hetvoortbestaan van de vredesmacht in gevaar. 'Geen enkelevredesmacht kan functioneren als haar benen zijn afgesneden',aldus Legwaila.

Door het verbod op helikoptervluchten en avondlijkepatrouilles heeft Unmee het werk aan de Eritrese kant van degrens met meer dan de helft moeten inkrimpen, steltUnmee-commandant Mohammed Aqbal: van de circa veertig grenspostenheeft Unmee er achttien ontruimd, omdat zij de veiligheid vanzijn soldaten niet langer kon garanderen.

Kofi Annan heeft tegen de Eritrese maatregelen geprotesteerd.Daarop heeft president Isaias laten weten dat de VN-baas'wettelijk, politiek, moreel of humanitair' niet het gezag heeftzich hierover uit te spreken. En Ethiopië, voegde hij eraan toe,is niet te vertrouwen.

Ethiopië op zijn beurt beschuldigt Eritrea ervan nieuwetroepen aan de grens samen te brengen, al dan niet om een aanvalvoor te bereiden. Eerder dit jaar beschuldigden de VN Ethiopiëzelf van militaire manoeuvres aan de grens. Een gewelddadigeconfrontatie is niet langer uitgesloten.

'We hebben onze verdedigende capaciteiten rond de grens op eenhoger plan gebracht', verklaarde Meles Zenawi, de Ethiopischepremier, vorige week. Volgens Meles zijn de jongste Eritreseacties 'niet behulpzaam', maar vormen zij geen reden tot'slapeloze nachten'. Het Ethiopische leger weet zich duidelijksterker dan het Eritrese.

Het is niet direct duidelijk waarom Eritrea ditmaal beslotenheeft de werkzaamheden van Unmee te dwarsbomen. Volgens kennerskan het te maken hebben met het steeds repressievere bewind datpresident Isaias Afewerki voert en de steeds grotere kritiek diehij hierop in binnen- en buitenland krijgt.

Kort na de onafhankelijkheid van Ethiopië in 1993 gold Isaiasin Eritrea, overigens net als Meles in zijn land, als een van de'nieuwe Afrikaanse leiders' die hun land voorspoed en democratiezouden brengen. In beide gevallen bleek dit een illusie. Isaiasgedraagt zich als een dictator, die tegenstanders uit de weg laatruimen of in de gevangenis gooit.

Het aanwakkeren van nationalistische gevoelens, gericht tegende veronderstelde politieke en militaire dreiging door Ethiopië,vormt voor Isaias een van de weinige manieren waarop hij debevolking nog achter zich kan krijgen. Maar het opnieuw aangaanvan de gewapende strijd zou voor Eritrea fataal kunnen zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden