Ergste financiële crisis sinds jaren dertig is geen examenstof

'Meester, de echte economie is veel interessanter dan wat wij moeten leren voor ons examen', hoor ik uit mijn klassen. Hetbankwezen is geen examenstof meer.

Ferry Haan

Voor economen is het deze dagen smullen en bibberen tegelijk. De kredietcrisis haalt alle normale verhoudingen overhoop. Deze crisis lijkt nog het meest op de Grote Depressie uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Dat was de crisis die iedereen alleen uit de schoolboeken kent.

Mijn havo-5-leerlingen gaan de huidige crisis echter niet in hun boeken terug vinden. Sterker nog, ze hoeven er helemaal niets over te weten. Uit het eindexamen van dit schooljaar is namelijks een klein onbeduidend onderdeeltje geschrapt: het bankwezen.

De beslissers over het eindexamen hebben in al hun wijsheid besloten dat Nederlandse havo-leerlingen banken voortaan kunnen negeren.

'Meester, de echte economie is veel interessanter dan wat wij moeten leren voor ons examen', hoor ik dan ook uit mijn klassen. De beurs klapt met 9 procent omlaag, maar de leerlingen zwoegen op de prijselasticiteit van de vraag naar kroketten.

Actualiteit

Natuurlijk probeer ik, net als mijn collega's, de actualiteit zo veel mogelijk in mijn lessen te betrekken, maar door de kredietcrisis te bespreken lijk ik eindexamenleerlingen niet te helpen.

Voor mij als nieuwkomer in het onderwijs val ik nog dagelijks van de ene verbazing in de andere. Want wie heeft besloten de banken uit het eindexamen te gooien? Wie neemt zo'n beslissing? Banken? Uit een economie-examen?

Ik heb het geprobeerd uit te zoeken, maar helemaal duidelijk is het mij nog niet. De beslissing het bankwezen uit het examen te gooien, lijkt te herleiden op het werk van de Commissie Teulings. Die commissie onder leiding van het directeur van het Centraal Planbureau heeft een ingrijpende vernieuwing van het economie-onderwijs voorgesteld.

Een aantal scholen, waaronder de mijne, experimenteren nu met wisselend succes met deze onderwijsvernieuwing. Ik ben best positief, maar daarover volgt later meer.

Micro-economie

Nu gaat het even over de banken. In het eindrapport van Teulings uit 2005 kom ik het schrappen van het bankwezen nergens tegen. Wel is duidelijk dat de meeste aandacht in het economie-onderwijs voortaan naar de micro-economie zal gaan. De grote macro-economie is 'uit' en dus zijn ook de banken uit alsmede het toezicht op de banken en het grote geld. Pech voor de commissie dat deze wereld juist nu zo staat te schudden.

De beslissing om het bankwezen te schrappen komt dus van elders. Met mijn lekenverstand dacht ik dat het beroemde Cito verantwoordelijk was voor deze examens.

Dat blijkt niet waar. Het Cito maakt weliswaar de eindexamen-opgaven, maar krijgt instructies van een ander orgaan.

Een club die luistert naar de niet lopende naam: Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven (CEVO) blijkt de opdrachten te geven aan het Cito. Op de website van deze organisatie leer ik dat het CEVO een algemeen bestuur heeft, waarin het 'georganiseerde onderwijsveld' is vertegenwoordigd. Elk examenvak heeft een sectie die bestaat uit een 'deskundig voorzitter en twee leden die als leraar lesgeven aan examenkandidaten'. Altijd fijn wanneer een organisatie zichzelf als 'deskundig' neer zet.

Rauw

Deze intelligente club heeft dus de banken uit de eindexamenstof gegooid. Ik heb geen idee hoe dit gegaan is. Ik vind nergens verhitte discussies terug over dit onderwerp. Voor mijn collega's op mijn school kwam het in elk geval rauw op hun dak vallen. 'Jammer', is de minst opgewonden reactie. De term 'onbegrijpelijk', valt vaker.

Voor een vak als economie is de actualiteit immers van groot belang. Wanneer de koppeling gemaakt kan worden tussen wat er buiten en wat er binnen in de klaslokalen gebeurt, dan is het enthousiasme voor het vak veel groter.

De beslissing om banken eruit te gooien is waarschijnlijk genomen nadat de commissie-Teulings in 2005 met het eindrapport kwam. Tegelijkertijd met de commissie was er nog een nieuwswaardige gebeurtenis in 2005. In dat jaar nam ABN Amro na een historisch gevecht het Italiaanse Antonveneta over. De Italiaanse president van de Centrale Bank moest in deze affaire wegens wanbeleid aftreden. Dat was nog nooit vertoond. De ex-bestuursvoorzitter van ABN Amro, Rijkman Groenink, werd uitgeroepen tot 'Nederlander van het jaar'. Sinds 2005 werd het niet meer rustig rond ABN Amro en de banken.

Wie deze sector uit de examenstof gooit, bewijst het vak economie en de beginnende docent geen dienst.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden