Erger

Naast nieuws-terwijl-het-gebeurt is de reconstructie mijn favoriete journalistieke genre. Waar de verslaggever dolend over het Maidanplein orde tracht te scheppen in de informatiechaos, de eerste contouren van de geschiedenis trekt en een naar camera's speurende Hans van Baalen tracht te ontlopen, volgt later de reconstructieschrijver. Die zoekt de mensen van toen op, haalt getuigen over om te spreken over zaken waar zij al die tijd over zwegen, hertekent de geschiedenis. Zagen we wat we zagen, wat gebeurde er buiten beeld, wie stak twee vingers omhoog achter het hoofd van Hans van Baalen, was het gebeurde het gevolg van een stompzinnig ongeluk of van een vooropgezet plan?


Zaterdag drukte de Volkskrant de moeder aller politieke reconstructies af: het verhaal van achttien maanden kruipen voor Geert Wilders tijdens Rutte I. Een fascinerend relaas over onbeheerste woede-uitbarstingen van de premier als iemand Geert weer eens ontriefd had, over 'totaal overspannen' CDA-kopstukken wier overleg leek op een 'psychiatrische inrichting', en over een gedoger die zoveel vrees inboezemde dat hij zich intensief kon bemoeien met zaken die zijn zaken niet waren.


Vaak drijven politieke reconstructies op anonieme bronnen, al is eenvoudig uit zo'n tekst te halen wie wel (de held in het verhaal) en wie niet (de droplul) meewerkten. Bijzonder aan voornoemd artikel is dat veel CDA-betrokkenen zich uitgebreid laten citeren; Gerd Leers stelde zelfs dagboeken ter beschikking.


Volgens Winston Churchill wordt de geschiedenis door overwinnaars geschreven. In dit geval evenwel hadden juist gebutste CDA'ers reden tot praten. Zo kan nog iets van het imago worden hersteld, en zo houden ze zorgvuldig in de hand dat de rol van droplul bij de anderen wordt gelegd: bij Maxime Verhagen en bij Mark Rutte.


Zo kwam het dat we kunnen lezen over een premier die toestond dat Wilders de grenzen van het gedoogakkoord ver overschreed. Over een CDA-leider die partijgenoten aan wie Wilders zich ergerde, opdroeg serviel excuses aan te bieden. Over een gedoger die het voor elkaar kreeg dat de door de Nederlandse regering aan de Nationale Overgangsraad van Libië toegezegde opvang van 250 gewonde Libiërs niet doorging, omdat Geert geen zin had 'om gewonden uit een islamitisch land op te nemen in Nederlandse ziekenhuizen'. We zien, kortom, hoe 'comfort bieden' met het oog op het landsbelang (stabiel doorregeren, dát willen de mensen!) eindigde in een vat vol drek.


Dat meewerken aan reconstructies loont, bewijst Ben Knapen. Man kan eindelijk de versie vertellen die hij thuis waarschijnlijk talloze malen aan geïmponeerde huisgenoten heeft verteld. Dat híj het was die het kabinet opblies, dat híj 'hier en niet verder' zei, dat zíjn dreigen met aftreden bij decimering van het hulpbudget de lont in het kruitvat bleek, dat híj het morele CDA-geweten was dat Verhagen had verzuimd te zijn. Thuis strooiden we er schaterlachend een snufje zout over.


Het meest verontrustende detail betreft het Polenmeldpunt. Toen de PVV dit lanceerde, besloten Rutte c.s. de ontstane ontzetting te negeren. Omdat, zegt Uri Rosenthal (de enige VVD'er die zich laat citeren), 'wij er beducht voor waren dat Wilders dan met veel ergere dingen zou komen.'.


Om erger te voorkomen. Waar hebben we dat eerder gehoord? Bah.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden