Ergens is iets misgegaan met de nieuwe zwarte belofte

Een paar jaar geleden was Jesse Jackson jr. - zoon van - nog de 'meest sexy politicus' van de Verenigde Staten. Maar nu hangt de 47-jarige Democraat maximaal vijf jaar cel boven het hoofd. Geld voor zijn campagne verkwanselde hij aan een duur horloge en allerlei rock-parafernalia.

Jesse Jackson jr. had veel mee. Hij was de oudste zoon van de beroemde zwarte dominee, had een goede opleiding, zag er knap uit, kon goed spreken, zat al jong in het Congres en werd gezien als de koploper van een nieuwe generatie jonge zwarte politici. Hij had een Obama kunnen worden. Maar in plaats daarvan dreigt hij voor jaren de gevangenis in te moeten.

Jackson wordt beschuldigd van misbruik van campagnegelden. Hij zou 750 duizend dollar (560 duizend euro) uit zijn campagnepot hebben gebruikt voor de aankoop van bontjassen, juwelen, meubels en souvenirs van beroemdheden. Zo kocht hij een gouden Rolex-horloge ter waarde van 43.350 dollar. Voor een gitaar die ooit van Michael Jackson en Eddie van Halen was geweest, betaalde hij vierduizend dollar. Andere spullen die hij kocht, waren van Jimi Hendrix, Bruce Lee en de zwarte leider Martin Luther King jr.

De 47-jarige Democraat uit Chicago heeft gezegd de aanklacht niet te zullen aanvechten. Hij kan maximaal vijf jaar cel krijgen. Zijn vrouw, Sandi is eveneens aangeklaagd, wegens het knoeien met belastingaangiften. Daarop staat een maximumstraf van drie jaar.

Een ooit veelbelovende carrière verkeert in staat van ontbinding. Ergens is iets misgegaan en iedereen vraagt zich af: waar, wanneer en waarom?

Dat het leven van Jackson jr. bezig was te ontsporen, werd voor het publiek in juni vorig jaar duidelijk. Het lid van het Huis van Afgevaardigden was ineens verdwenen en niemand wist waar hij was. Had hij zelfmoord gepleegd? Waren er drugs of alcohol in het spel? Eind van de zomer werd de stilte doorbroken: de Mayo kliniek in Minnesota maakte bekend dat hij leed aan een bipolaire stoornis, oftewel manische depressiviteit. Daarna ging het snel. In november gaf hij zijn zetel in het Congres op en nu wacht hem mogelijk zelfs de cel.

Dat moet een hard gelag zijn voor een man, die als jongetje aan de hand van zijn vader presidenten bezocht in de Oval Office van het Witte Huis. Junior werd lang gezien als de Grote Zwarte Hoop van de Democratische Partij, zoals Chicago Magazine dat afgelopen oktober benoemde in een groot profiel. Hij behoorde tot een nieuwe generatie zwarte leiders: hoogopgeleid, technocratisch ingesteld en minder geneigd alles door de bril van de rassenverhoudingen te zien. Waar Jackson sr. als zwarte burgerrechtenactivist voortdurend strijd leverde tegen het blanke establishment, hield Jackson jr. zich bezig met gezondheidszorg en onderwijs in samenwerking met blanke politici.

Al vroeg viel hij op. Als vijfjarige stapte hij op een melkkrat en hield hij zijn eerste toespraak door de gebaren en stem van zijn vader te imiteren. Later volgde hij senior bij spreekbeurten en leerde hij met dezelfde cadans te spreken door de speeches geluidloos na te doen. Verder was hij als kind hyperactief en stond hij bekend als een lastpak. Maar hij was een ster als quarterback in het college football en studeerde magna cum laude af.

Veel werd er verwacht van de zoon, die theologie en rechten studeerde. Dat drukte op hem. 'Ik groeide op in een huis met grote verwachtingen', zei hij in een interview. 'Als ik advocaat wilde worden, was dat niet genoeg. Dan moest ik lid van het Hooggerechtshof worden. Als ik politicus wilde worden, was dat niet genoeg. Eens, mijn zoon, ben je misschien president.'

Zijn verhouding met senior was niet heel goed. Toen hij geboren werd, was zijn vader niet thuis, maar op weg naar een protestmars met Martin Luther King in Selma. Toen de dominee zijn vrouw belde vanaf een Esso benzinestation, wilde hij dat het kind Selma genoemd zou worden, maar dat weigerde de moeder. Een oudste zoon moest naar zijn vader genoemd worden.

Junior was later zeer kritisch over de affaires die senior met vrouwen had af. Er was een tijd dat ze alleen via tussenpersonen met elkaar communiceerden. Toen Jackson jr. in 1995 op 30-jarige leeftijd in het Huis van Afgevaardigden werd gekozen, hield zijn vader zo'n lange toespraak dat junior zijn overwinningsspeech pas na het tien-uurjournaal kon houden.

De ster van de nieuwe Afgevaardigde rees echter snel. Hij werd uitgeroepen tot 'meest sexy politicus'. Het blad Newsweek wees hem aan als een van de honderd mensen op wie goed gelet moest worden in het nieuwe millennium. Zijn ster rees als jonge, slimme, charmante, welsprekende, zwarte politicus. Maar ineens was daar na 2004 een andere jonge, slimme, charmante, welsprekende, zwarte politicus: Barack Obama.

In zijn beroemde rede op de Democratische conventie profileerde die zich als een toekomstige (zwarte) president. Iedereen blij. Behalve Jackson jr. In een profiel van New York Magazine wordt een prominente Democraat uit Illinois geciteerd die zag hoe hij er de smoor in had. 'Hij zag eruit alsof hij dacht: what the fuck. Deze vent heeft me vlak voor de finish ingehaald.' Er was een nieuwe nummer 1.

Jackson jr. steunde later Obama's presidentskandidatuur, maar het kwam nooit meer goed. Hij probeerde Obama's zetel in de Senaat te bemachtigen. Dat lukte niet. De politie ontdekte dat een vriend van hem geld geboden zou hebben aan gouverneur Blagojevich van Illinois om hem te helpen. Jackson jr. zei dat hij daarvan niets wist en is er ook nooit voor aangeklaagd. Maar de onttakeling was niet meer te stoppen.

De familie Jackson suggereert nu dat de bipolaire stoornis, die onverantwoordelijk gedrag zou bevorderen, verband kan houden met de maagverkleining die junior onderging in 2004 nadat hij veel te zwaar was geworden. Maar artsen zeggen dat een direct verband nooit is bewezen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden