Ergens breekt de hel weer los

Ook na IJsland en Fukushima blijft het een open vraag waar de volgende oprisping van de aarde zich zal voordoen. Dreigingen zijn er in elk geval genoeg.


In 2009 beefde de grond in het Italiaanse Aquila; 2010 was het jaar van de vulkaan Eyjafjallajökull en dit jaar was het Japan waar de aarde zich roerde. En volgend jaar? 'Je hebt gelijk, er is ieder jaar wel iets', zegt geofysicus en aardbevingsexpert Rob Govers van de Universiteit Utrecht. 'Maar vooraf kun je er helaas nauwelijks iets over zeggen.'


Zeker niet na Japan. Onlangs was Govers op een groot congres voor vakgenoten. 'Iedereen was het erover eens: dit kwam als een enorme verrassing. We zijn ons nog steeds aan het afvragen hoe we zoiets hebben kunnen missen.'


Vulkanoloog Manfred Bergen intussen wijst op de eveneens nogal onverwachte eruptie van een onderzeese vulkaan bij het Canarische Eiland El Hierro, afgelopen oktober: 'Uitbarstingen kun je overal verwachten. Alleen al omdat er ieder jaar gemiddeld zo'n zestig vulkanen uitbarsten.'


Voor het grovere aardgeweld kijken wetenschappers met een schuin oog naar the usual suspects, de plaatsen waarvan bekend is dat er iets staat te gebeuren: de grote aardbevingen die dreigen voor Bagdad, Istanbul en Tokio; de dreigende vulkanen van IJsland en natuurlijk de Vesuvius in Italië. 'Maar bedenk', waarschuwt Govers, 'dat het ook nog vele tientallen jaren kan duren voor zoiets gebeurt.'


En nee, de kans op een aardbeving bij Tokio of een nieuwe vulkaanuitbarsting op IJsland is na de rampen van de afgelopen tijd niet groter of kleiner geworden, zeggen de experts in koor. 'Voor zover we kunnen zien is het niet zo dat IJsland actiever is geworden. Geologisch gezien zijn de erupties van dit jaar en vorig jaar meer toeval dan een trend', zegt Van Bergen. 'Fukushima lijkt niet een opmaat voor Tokio', vertelt Govers intussen. 'En de kans is ook niet kleiner geworden. Hij moet gewoon nog een keertje komen.'


De tijd werkt in het voordeel: wetenschappers zijn druk doende een nieuwe generatie waarschuwingssystemen op te tuigen, zoals satellieten die bodemveranderingen tot op de centimeter nauwkeurig kunnen waarnemen en - nieuw in de strijd tegen de ingewanden van de aarde - gps-zenders op de zeebodem.


Of die op tijd zijn voor de volgende ontlading van aards geweld is echter nog maar de vraag.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden