Erfenis

Het ABP en andere grote pensioenfondsen kunnen per 1 januari de pensioenen weer zodanig verhogen, dat de indexatiekortingen die de afgelopen jaren noodzakelijk waren (vanwege de beurskrach in het begin van de eeuw) ongedaan worden gemaakt....

Marcel van Dam

Toen het Centraal Planbureau in 2006 het rapport publiceerde over de gevolgen van de vergrijzing voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën in de komende honderd jaar, was de veronderstelling van het CPB dat de pensioenfondsen pas in 2024 in staat zouden zijn weer tot volledige indexatie over te gaan. Van het inhalen van gemiste indexaties zou al helemaal geen sprake kunnen zijn.

Het ABP had in een ‘Position Paper’ in augustus vorig jaar met de veronderstellingen van het CPB al de vloer aangeveegd. Nu heeft het zijn gelijk gehaald.

Het effect van de verkeerde inschatting van het CPB is enorm. In het rapport schreef het bureau vorig jaar: ‘De verwachte terugval in rendement op pensioenbesparingen is verreweg de belangrijkste factor bij de verslechtering van de houdbaarheid van het overheidsbudget.’ Wat heet: het totale tekort dat het CPB becijferde als ‘het vergrijzingstekort’ was even groot als ‘het pensioentekort’, te weten 3 procent van het bruto nationaal product. Nu het pensioentekort weg is, is ook het vergrijzingstekort weg. Tot het CPB natuurlijk nieuwe tekorten veronderstelt.

Een suggesties van het CPB om het vergrijzingtekort weg te werken, was het aflossen van de staatsschuld. De voorstanders van dat beleid argumenteren dat toekomstige generaties daarmee worden behoed voor rentebetalingen op de staatsschuld. Behoed?

Stel dat het verboden zou worden voor het kopen van een huis geld te lenen. Je zou dus eerst moeten sparen om het huis van je dromen cash te kunnen afrekenen. Hoeveel koophuizen zouden er nog worden gekocht?

Of, bedrijven zouden nieuwe investeringen moeten betalen uit lopende inkomsten of reserveringen, niet met geld van de bank. Hoeveel investeringen zouden er nog worden gedaan? Onze economie zou volledig instorten.

Toch is dit het beleid dat de BV Nederland voert. Daar zou misschien iets voor zijn te zeggen als Nederland af was. Maar dat is in de verste verte niet het geval.

Neem het probleem dat miljoenen Nederlanders iedere dag ergert en onze economie grote schade berokkent: het fileprobleem. De politiek is nu al decennia onwillig en onmachtig om dat probleem op te lossen. Omdat links Nederland niet wil accepteren dat de burger niet bekeerd kan worden van zijn voorkeur voor de auto. En rechts Nederland wil niet accepteren dat het rijden in een auto belast moet worden (in plaats van het bezit ervan) en dat er veel geld moet worden uitgegeven aan bescherming van het leefmilieu bij het aanleggen van wegen.

Tot op de dag van vandaag duurt die patstelling voort. De onmacht van de politiek om dit probleem op te lossen is met de voornemens van minster Eurlings het rekeningrijden in 2011 in te voeren nog niet weg. Want dat is het eind van de kabinetsperiode. En uitstel is de grote liefde van de Nederlandse politiek.

Daarna zal er waarschijnlijk geregeerd moeten worden met een van de grote oppositiepartijen, de VVD of de SP. Beide zijn tegen het rekeningrijden. Vooral van de SP is dat standpunt onbegrijpelijk. Ik heb er geen onderzoek naar gedaan, maar het zou mij verbazen als mensen met de laagste inkomens niet de minste privékilometers rijden. Waarom niet voorgesteld de eerste 400 kilometer (buiten de spits) per maand gratis te maken?

Rekeningrijden, hoe nuttig ook, maakt geen eind aan het capaciteitstekort van de Nederlandse wegen. Waarom wil men toch toekomstige generaties dwingen iedere dag in de file te staan en ze de economische groei onthouden waarmee ze de rente op de staatsschuld kunnen betalen?

Als we zouden besluiten de staatsschuld in procenten van het bnp gelijk te houden en de vele miljarden die daarmee beschikbaar komen te investeren in onze infrastructuur, zou het probleem definitief kunnen worden opgelost. De huidige generatie ouderen zou daar best aan mee willen betalen, hoewel die daar niet meer van profiteert. (Gemiddeld hebben 65-jarigen nog zo’n zestien jaar te leven.)

Als het bedrijfsleven geld moet blijven lenen om te voorkomen dat de economie tot stilstand komt, waarom de overheid dan niet om te voorkomen dat toekomstige generaties tot stilstand komen?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden