Erenaam 'Jodenweg' in Vledderveen roept weerstand op

Mag een zandweg in het dorpje Vledderveen aan de Drents/Friese grens 'Jodenweg' heten?..

Van onze verslaggever

Wio Joustra

VLEDDER

Het CIDI (Centrum Informatie en Documentatie Israël) in Den Haag vindt dat dit in tijden van politieke correctheid niet meer kan. 'Noem het ''Jodenstraatweg'' of desnoods ''Jodenlaan'', maar niet Jodenweg, want dat ligt te gevoelig. Kwaadwillenden kunnen het lezen als ''joden weg'' of ''weg met de joden''. Daaraan kunnen zowel joden als niet-joden aanstoot nemen', zegt adjunct-directrice H. Hirschfeld.

Burgemeester W. Vuursteen van de gemeente Vledder: 'Het verdriet mij dat je zo veel jaren later nog een geschil kunt hebben over de interpretatie van een woord. Jodenweg is in Vledderveen een soort erenaam. Iedereen hier weet hoe die naam bedoeld is.'

De kwestie is eerder aan de orde geweest. In 1982 om precies te zijn. Het weggetje, waaraan een paar huizen staan, stond sinds de oorlog in de volksmond als Jodenweg bekend. Op verzoek van de inwoners van Vledderveen werd de weg sinds de jaren zestig ook officieel als zodanig aangeduid. Ze wilden de herinnering aan de joden die hier door de Duitsers te werk waren gesteld, levend houden.

In het begin van de jaren tachtig legde de gemeente de kwestie voor aan de Anne Frank Stichting en aan het Herinneringscentrum Voormalig Kamp Westerbork. Beide instellingen adviseerden de naam Jodenweg te handhaven vanwege de emotionele lading. Vuursteen citeert uit een brief van Westerbork: 'De herinnering aan het kamp dat hier in 1942 gevestigd was, mag niet verloren gaan.'

Honderdtachtig Amsterdamse joden werden er tussen 10 januari en 2 oktober 1942 in afzondering te werk gesteld. 'Als voorbode van de latere massale vervolging', zegt L. Lambregts uit Vledder, die de historie van het gebied kent. 'Ze moesten zandwegen aanleggen en verbeteren. Een van die wegen was de huidige Jodenweg. Een monumentje verklaart de achtergrond van de naam. Dat is geadopteerd door de basisschool.'

De Jodenweg was ook de ontmoetingsplek voor de joden en de dorpelingen. De joodse dwangarbeiders kregen er voedsel en kleren en konden boodschappen doorgeven aan familie. Pakjes van de familie uit Amsterdam werden via de dorpelingen aan de kampbewoners doorgegeven. Het is vooral dat contact dat de naam Jodenweg in Vledderveen symboliseert.

W. Klomp kwam in 1991 in Vledder wonen. Hij kwam uit het Westen. Hij stuitte op het bordje Jodenweg tijdens een fietstocht. 'Ik dacht: dat kun je als discriminerend interpreteren. Dat is gevaarlijk en onkies van de gemeente.' Hij schreef een brief aan de gemeenteraad en kreeg van B en W antwoord en uitleg over de ontstaansgeschiedenis van de naam.

Klomp nam er geen genoegen mee en zocht steun bij het CIDI. Die kreeg hij. 'Wij denken er anders over', antwoordt Hirschfeld op de vraag of het niet vreemd is dat het CIDI ingaat tegen de expliciete adviezen van Westerbork en Anne Frank Stichting.

Op 2 januari ontving Vuursteen een brief van het CIDI met het verzoek tot wijziging van de naam. Binnenkort krijgt het CIDI het antwoord dat 'Vledder persisteert bij de naam die er al tientallen jaren ligt'. Daarmee is voor Klomp de kous af: 'Ik wil hier niet als een zeurpiet te boek staan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden