Eregast zijn op een feestje dat nooit meer ophoudt - dat is roem

Anekdotes over Godfried Bomans en vroege verhalen van Truman Capote geven Arjan Peters gedachten in over de last die vroeg vergaarde roem met zich kan meebrengen.

Beeld Rein Janssen

In 1969 reisde de jonge Vlaming Gerd De Ley naar Bloemendaal, om met Godfried Bomans thuis te overleggen over een bundel met aforismen van de beroemde schrijver. 'Zeg nooit dat het maar uw mening is. U hebt geen andere.' Een keuze uit die citaten is opnieuw uitgegeven, voorafgegaan door De Ley's herinneringen aan die logeerpartij: Bomans in pyjama (Prominent/Tiem; euro 11,95).

'Soms kom ik uitgeput thuis van het ongedwongen zijn', aldus Bomans, maar afgaande op de memoires voerde de schrijver ook thuis constant een toneelstuk op, ook als het publiek uit één enkel persoon bestond. Al voordat ze de villa binnengaan, wijst Bomans zijn jonge vriend omstandig op de flora in de grote tuin. Hij vraagt De Ley wat hij van deze en die plant vindt. Wel mooi, antwoordt die maar, erg aardig. Dan kijkt Bomans hem aandachtig aan door zijn dikke brilleglazen, en zegt: 'Da's onkruid.'

Roem

De anekdote is van twee jaar voor de dood van Bomans (1913-1971), toen hij geheel vergroeid was met zijn rol. De Vlaamse citatenboekenmaker, inmiddels voorbij de zeventig, heeft bijna veertig jaar gewacht met het publiceren van een paar paginaatjes met herinneringen. Je krijgt haast met Bomans te doen. 'Humor is overwonnen droefheid.' Maar zou die overwinning hem ook blij hebben gemaakt? Hij was een wandelend aforisme geworden. Ik hoop dat Gé Vaartjes, bezig met de biografie van Bomans, te zijner tijd antwoord op die vraag kan geven.

Eregast zijn op een feestje dat nooit meer ophoudt - dat is roem. Je hebt het helemaal verdiend, het is voor jou en dat is mooi, maar hoe kom je er in godsnaam weer van af? Truman Capote (1924-1984) had er ook last van. Behept met de gave van het woord, roddelkont, luiwammes, en verslaafd aan alcohol en medicijnen. Jammer dat De Ley niet ook bij hém is langsgeweest.

Talent

Dat talent was er direct al, net als bij Bomans. Als schooljongens vielen ze al op. Van Capote werd vorig jaar een selectie met verhalen uit zijn puberjaren gepubliceerd, die nu in het Nederlands is verschenen: Waar de wereld begint (Podium; euro 10,-). Met buitengewoon gemak schildert hij zijn personages, aan wie altijd iets beschadigd is. Zoals de weduwe Ritterhouse in 'Verwante zielen': 'Haar gezicht was mager, maar opgebouwd uit strenge lijnen, alsof het gevormd was door strakke discipline; een gezicht dat genoegen leek te nemen met één enkele, verslagen uitdrukking.'

O, ze weet het nog goed, dat haar drankzuchtige man in het water viel en verdronk. In Marseille was dat. 'Ik schrok natuurlijk wel even', zegt het loeder, geschapen door een nóg valser kreng.

Terecht vergaarde Capote toen reeds roem.

Tevens was dat het begin van een trage verwurging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden