Eredivisieclub is nog maar zelden baas in eigen huis

Spelersfondsen, suikerooms, talentpools en een verdwaalde rijke Rus. De eredivisie bestaat bij de gratie van financiële vangnetten.

AMSTERDAM - Hoeveel eredivisieclubs hebben hun toevlucht gezocht tot rijkaards, sponsors en financiële constructies om overeind te blijven? Bijna allemaal, blijkt uit een rondgang van de Volkskrant langs de achttien clubs op het hoogste niveau. Ze kiezen grofweg voor drie manieren om de begroting zwart te kleuren.

verkoop je club

Wie is er in de eredivisie nog baas in eigen huis? Vijf clubs zijn noodgedwongen overgegaan tot de meest rigoureuze maatregel. Bij koploper Vitesse kwamen de aandelen in 2010 in handen van de Georgiër Zjordania, die ze onlangs overdeed aan de Russische miljardair Aleksandr Tsjigirinski. ADO Den Haag is in handen van ondernemer Mark van der Kallen. Frans van Seumeren heeft inmiddels 99 procent van de aandelen van FC Utrecht verworven.

Aan die drie verkochte clubs voegde Voetbal International gisteren Go Ahead Eagles en Cambuur toe. Lang voordat beide clubs vorig seizoen promoveerden uit de eerste divisie, verkochten ze noodgedwongen hun aandelen aan investeerders.

Volgens het voetbalblad sturen bij Cambuur een stuk of vijftig geldschieters de club aan via directeur Gerald van den Belt. De aandelen van Go Ahead blijken sinds de cruciale reddingsoperatie van tien jaar geleden, voor 80 procent in handen van investeerders. Daartoe zouden oud-spelers als Marc Overmars en Paul Bosvelt behoren.

Volgens VI valt binnenkort nog een club in andere handen. NAC, dat kampt met een schuld van 12 miljoen euro, zou op het punt staan te worden verkocht. 'We zijn daar volop mee bezig', zegt directeur Justin Goetzee in het tijdschrift.

Sommige clubs zijn onlosmakelijk met hun eigenaar verbonden. Van Seumeren maakte naar eigen zeggen al 38 miljoen euro aan FC Utrecht over en het einde is volgens hem nog niet in zicht. Van der Kallen (ADO) wil zijn aandelen best van de hand doen, maar wacht volgens de clubwoordvoerster al jaren op een geïnteresseerde koper.

begin een spelersfonds

Precies de helft van de clubs geeft tegenover de Volkskrant toe dat ze hun transfers niet of niet helemaal zelf kunnen bekostigen. FC Groningen, FC Twente, Feyenoord, PEC, FC Utrecht (via Van Seumeren), Heracles, Cambuur en NEC zijn aangewezen op een spelersfonds, dat rijke clubliefhebbers verenigt om te dure spelers aan boord te halen. Roda JC leunt voor grote transfers op zes investeerders, maar spreekt niet van een fonds.

Go Ahead overweegt volgens directeur Edwin Lugt het model te kopiëren. Mogelijk gebeurt dat al in de winterstop, om zo toe te kunnen slaan op de transfermarkt. Bij ADO was de folder voor een eigen fonds vier jaar geleden al gedrukt. 'Maar daar is heel weinig respons op gekomen', zegt woordvoerder Nathalie Nuiten.

Spelersfondsen komen voor in verschillende soorten en maten. Bij Roda JC en NEC maakt een kleine groep investeerders, die anoniem probeert te blijven, transfers mogelijk. Oud-Telfort-baas Marcel Boekhoorn nam het voortouw na de dramatische seizoensstart van NEC en haalde, samen met collega-geldschieters als clubvoorzitter Ton van Gaalen, drie spelers naar Nijmegen (Vermijl, Stefanik, Jantscher) die in hun eerste duel de rechterflank vormden.

FC Twente kocht door middel van een spelersfonds Zuid-Amerikaanse talenten als Gutierrez en Corona. De smaakmakers Klich en Mokotjo kleuren het fris spelende PEC - ook zij kwamen naar Zwolle dankzij zo'n fonds.

De prijs van de voetballer stijgt, zeker waar het Zuid-Amerikaanse talenten betreft. Twente kan spelers als Gutierrez en Corona, hoe jong ook, niet meer op eigen kracht binnenhengelen. Bij PSV maakten ooit Romario en Ronaldo furore. Die tijd is voorbij, weten ze in Eindhoven. Braziliaanse talenten vallen vaak in handen van investeringsmaatschappijen en verhuizen meteen naar de Spaanse of Portugese competities.

Een spelersfonds creëert extra slagkracht voor de Nederlandse clubs die toch al niet meer op bijster grote voet leven. Bij Feyenoord greep miljonair Pim Blokland in na de 10-0-nederlaag tegen PSV, eind 2010. Hij en andere gefortuneerde supporters brachten dertig miljoen euro in en begonnen twee talentpools. Daarbij kopen fans zich in groten getale in bij een speler, en verdienen aan een eventuele verkoop.

Heracles-voorzitter Jan Smit is een van de participanten in het spelersfonds van zijn club. Om te voorkomen dat investeerders zich met het transferbeleid bemoeien, is de volledige selectie in dat model ondergebracht. PEC, FC Groningen en Cambuur werken op dezelfde manier.

Het fonds van Groningen leverde, met al zijn transfers, al 47 miljoen op sinds Jordi Hoogstrate in 2003 naar PSV vertrok. Suarez (Ajax), Berg (HSV) en Tadic (Twente) werden alleen al voor 6 miljoen per stuk verkocht. Obligaties kosten 25 duizend euro en moeten minimaal per twee worden afgenomen. De looptijd is twintig jaar, de rente 5 procent op jaarbasis. Voor elke 500 duizend euro die een transfer Groningen oplevert, gaat 1 procent naar elke investeerder, met een maximum van 25 procent per jaar. Aldus de prospectus van de club.

Ajax, AZ, PSV, SC Heerenveen, NAC en RKC zeggen alle transfers zelf te bekostigen. Wel overweegt PSV, net als Twente, een samenwerking met de Doyen Sports Group, dat voor tientallen miljoenen de rechten van topspelers als Neymar en Falcao deels heeft opgekocht. PSV zou datzelfde met Adam Maher kunnen doen om zo op korte termijn geld in kas te krijgen.

vind een suikeroom

Wat Van Seumeren en Van der Kallen bij Utrecht en ADO zijn, is Nol Hendriks in mindere mate voor Roda JC. De textielondernemer wordt sinds jaar en dag liefkozend suikeroom genoemd bij de club uit Kerkrade. Hoeveel Hendriks in Roda stak, wil hij niet zeggen: 'Dat weet alleen mijn accountant. En de Belastingdienst.'

De rol van Hendriks is goeddeels uitgespeeld, zegt hij. Als investeerder is het hem bovendien altijd verboden geweest zeggenschap te hebben over het clubbeleid. Maar wie betaalt, bepaalt, toch? 'Niemand steekt ergens geld in en gaat aan de zijlijn staan wachten. Zoiets moet in goed overleg gaan.'

Hendriks verdiende ook geld aan spelers, vooral bij grote transfers. De suikeroom schenkt daarom niet alleen. In wezen zijn Boekhoorn en zijn collega's daarom de Hendriksen van hun tijd: ze kopen spelers voor NEC én incasseren als die voor meer geld naar een andere club verhuizen.

Wat Ben Mandemakers door de jaren heen in RKC stak, weet niemand precies. Vast staat wel dat de club zijn bestaan goeddeels te danken heeft aan de keukenbouwer wiens hart nog altijd in geel en blauw klopt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden