Eredivisie leed vorig seizoen recordverlies

AMSTERDAM - De eredivisie heeft het afgelopen seizoen ten minste 89,5 miljoen euro verlies geleden. Nooit eerder was het financiële resultaat zo slecht. Twee seizoenen eerder maakten de clubs nog 64 miljoen euro winst.

© ANP Beeld anp

Dat blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant. Het bedrag is gebaseerd op de financiële gegevens van zestien clubs die in het seizoen 2009/2010 in de eredivisie uitkwamen. Over de situatie bij Vitesse en VVV-Venlo is te weinig bekend om de clubs in het overzicht mee te nemen.

Suikeroom
Vijftien van de achttien eredivisieclubs lijden verlies. Gecorrigeerd voor boekhoudkundige trucs (NEC), hulp van een suikeroom (RKC) en steun van de gemeente (Willem II), komt het totale verlies op 97,6 miljoen euro uit. Het wachten is op de jaarcijfers van Vitesse - naar verwachting ook een miljoenenverlies. De Arnhemmers kunnen het recordverlies boven de 100 miljoen brengen.

Ajax (-22,8 miljoen), PSV (-17,5 miljoen), Heerenveen (-14,9 miljoen) en Feyenoord (-14 miljoen) nemen het leeuwendeel van de verliezen voor hun rekening. 'Door de economische crisis en tegenvallende sportieve prestaties wordt het financiële wanbeleid dat deze clubs jaren hebben gevoerd zichtbaar.' Dat zegt Mattijs Manders, directeur van Graydon, een bedrijf dat uitspraken doet over de kredietwaardigheid van bedrijven.

Niet rooskleuriger
De situatie bij de meeste andere clubs is niet rooskleuriger. Bij kleinere clubs gaat alleen minder geld om, waardoor de verliezen in absolute zin kleiner zijn. Relatief is het verlies van een club als NAC van 4,2 miljoen op een begroting van 13,4 miljoen vergelijkbaar met de 22,8 miljoen die Ajax tekort komt op een begroting van 65 miljoen euro.

Het grote probleem van de eredivisie is dat vijftien van de achttien clubs meer geld uitgeven dan ze op structurele basis verdienen.
De structurele omzet van clubs in de eredivisie kan de komende jaren echter hooguit met 2 tot 3 procent stijgen, denkt Manders. Een schijntje, in verhouding tot de 20 tot 30 procent die de meeste clubs nu meer uitgeven dan ze verdienen.

Manders: 'De laatste jaren werden die tekorten nog opgevangen door incidentele opbrengsten uit de verkoop van spelers. Maar de transfermarkt zoals die bestond, (waarin ook middelmatige spelers voor miljoenen werden verhandeld, red.) komt nooit meer terug.'
Het enige dat de clubs op dit moment nog kunnen doen om de begroting sluitend te krijgen, is bezuinigen op de torenhoge salariskosten. Tegelijkertijd hebben de clubs de afgelopen jaren allemaal volgehouden dat ze zonder topsalarissen geen spelers meer kunnen aantrekken die de sportieve strijd voor hen kunnen winnen.
'Dat is een beetje het verhaal van de kip en het ei', zegt Manders. 'Natuurlijk heb je goed spelersmateriaal nodig voor sportieve successen. Maar PSV betaalt op dit moment 23 miljoen aan spelerssalarissen. Ajax het dubbele.' PSV is de afgelopen zes jaar vier keer kampioen geweest, Ajax niet één keer.

El-Hamdaoui
Volgens Manders kun je je dan ook afvragen of het toevallig is dat Ajax zich deze zomer voor 5 miljoen heeft versterkt met Mounir El-Hamdaoui, terwijl FC Twente minder dan 5 ton uittrok voor Nacer Chadli. 'Ajax pikt geen talent op uit de eerste divisie. Dat is uiteindelijk ook een kwestie van slecht financieel beleid.'

De KNVB is als toezichthouder inmiddels bezig om de clubs tot de noodzakelijke bezuinigingen te dwingen. Manders: 'De effecten daarvan worden pas dit seizoen zichtbaar.' Vorig seizoen zijn de spelersalarissen nog gestegen. Manders verwacht dat de loonkosten dit seizoen voor het eerst zullen dalen.

Het is echter de vraag of de bezuinigingen voldoende zullen zijn om de eredivisie de komende jaren weer winstgevend te maken. De UEFA wil in 2013 het Financial Fair Play reglement invoeren. Hoewel de regels in de toekomst voordelig lijken voor het Nederlandse voetbal, zullen ze in eerste instantie tot verdere afschrijvingen leiden.

Spelregels
Betaald voetbalclubs mogen volgens de nieuwe financiële spelregels straks nog maar 25 spelers onder contract hebben. Op dit moment zitten de meeste clubs nog ver boven dit aantal. Het verkopen van de overtollige spelers wordt lastig als alle clubs dat gelijktijdig moeten doen.

'Als die regel van kracht wordt', zegt Manders, 'is het onvermijdelijk dat topclubs satellietclubs gaan vormen om hun talenten te stallen.' Manders vermoedt dat Chelsea al op deze ontwikkeling heeft geanticipeerd door via een omweg Vitesse te kopen. Hij sluit niet uit dat andere clubs zullen volgen.
Of dat erg is? Manders: 'Misschien zijn buitenlandse investeringen juist wel de beste oplossing voor de noodlijdende eredivisie.'
In december maakt de KNVB de nieuwe officiële financiële cijfers in het betaalde voetbal bekend. Tot die tijd wil de bond niet reageren op de huidige toestand bij clubs.

Ajax
BEGROTING: 65 miljoen
Verlies: 22,8 miljoen
Het verlies van Ajax wordt grotendeels veroorzaakt doordat de club structureel uitgaat van Champions League-inkomsten, die het jaren niet heeft gehad. Daarnaast hebben de Amsterdammers de laatste jaren veel geld verspeeld door middelmatige spelers topsalarissen te betalen. Ajax verwacht dit seizoen op een verlies van rond 13 miljoen euro uit te komen.

PSV
begroting: 59 miljoen
verlies: 17,5 miljoen
Bij PSV heeft het missen van de Champions League vorig seizoen een gat in de begroting geslagen dat overeenkomt met het verlies van 17,5 miljoen euro. De club verwacht voor dit seizoen financieel geen beterschap en zal de begroting naar beneden moeten bijstellen. Ook dit jaar moeten de Eindhovenaren het zonder inkomsten uit de Champions League stellen.

Feyenoord
begroting: 37 miljoen
Verlies: 14 miljoen
Met de rug tegen de muur en onder curatele van de KNVB, maakt Feyenoord financieel nu eindelijk schoon schip. Dit seizoen verwacht de Rotterdamse club weer een klein plusje te noteren. Dankzij een kapitaalinjectie van een groep vermogende Feyenoordliefhebbers is het negatieve eigen vermogen van 35 miljoen verlaagd naar 18 miljoen.

FC Twente
begroting: 32,7 miljoen winst: 1,2 miljoen
FC Twente staat er op dit moment financieel het beste voor van alle clubs uit de eredivisie. Als Twente net als andere clubs de spelers op de balans had gezet, zou de winst nog hoger uitpakken. Normaliter zou FC Twente dit seizoen een forse winst moeten maken. Door het behalen van de Champions League komt er circa 20 miljoen euro meer binnen dan normaal.

FC Groningen
begroting: 17 miljoen
winst: 21 duizend
Dat FC Groningen een minimale winst heeft gemaakt, betekent niet dat de club ook structureel winst maakt. Als een van de weinige clubs was FC Groningen afgelopen seizoen nog succesvol op de transfermarkt. Marcus Berg vertrok voor 10 miljoen naar het Duitse HSV. Zonder die transactie had het er ook voor de Groningers slecht uit gezien.

SC Heerenveen
begroting: 29,5 miljoen
verlies: 14,9 miljoen
Te veel spelers met te hoge salarissen, dat is de voornaamste reden dat er bij Heerenveen momenteel nog slechts 1,5 miljoen euro in kas is. Opvallend weinig, afgezet tegen de 65 miljoen die de club de afgelopen vijf jaar heeft ontvangen voor de transfers van onder meer Klaas-Jan Huntelaar, Daniejl Pranic, Miralem Sulejmani en Afonso Alves.

FC Utrecht
begroting: 16,5 miljoen
verlies: 5 miljoen
Door tegenvallende kaartverkoop, tegenvallende sponsorinkomsten en grote investeringen in de spelersgroep, is het verlies van FC Utrecht dit seizoen bijna het dubbele van het seizoen daarvoor. FC Utrecht is op dit moment bezig de salariskosten omlaag te brengen. In seizoen 2011/2012 hoopt FC Utrecht weer zwarte cijfers te schrijven.

NEC
begroting: 12,7 miljoen
winst: 1,5 miljoen
Dankzij een boekhoudkundige truc heeft NEC 1,5 miljoen winst gemaakt. De inhoud van een investeringsfonds ter waarde van 5 miljoen staat sinds afgelopen seizoen niet meer als lening in de boeken. Oftewel: zonder dat er een cent extra is binnengekomen, heeft NEC de balans met 5 miljoen euro versterkt. De exploitatie van de club is nog steeds negatief.

NAC
begroting: 13,4 miljoen
verlies: 4,2 miljoen
Gebrek aan begrotingsdiscipline speelt, zoals zoveel clubs, ook NAC parten. Zo werd er 1,7 miljoen meer aan aankopen van spelers besteed dan was begroot. Ook vielen de reis- en beveiligingskosten hoger uit dan verwacht.
Daarnaast hadden ook de Bredanaars te maken met tegenvallende sponsorinkomsten en televisiegelden.

Roda JC
begroting: 12 miljoen
verlies: 563 duizend
Roda staat al sinds 2009 onder curatele van de KNVB. De verwachting is dat daar voor 2012 geen verandering in komt. Skyboxen staan leeg en de businessclub loopt slecht. Daarnaast heeft ook Roda JC te kampen met tegenvallende tv-gelden en sponsorinkomsten. Dankzij het goede spel van de laatste weken zit de reguliere kaartverkoop weer in de lift.

ADO Den Haag
begroting: 15 miljoen
verlies: 2 miljoen
Afgelopen seizoen moet het laatste seizoen zijn geweest dat ADO rode cijfers schrijft. Door een verbeterd imago zijn de structurele inkomsten van de club gestegen van 7 naar 12 miljoen euro. Bovendien is er de afgelopen jaren fors in de uitgaven gesneden. Twee seizoenen geleden bedroeg het verlies van de club uit Den Haag nog 7,9 miljoen euro.

RKC Waalwijk
begroting: 6,2 miljoen
quitte
Het gedegradeerde RKC stond er vorig seizoen als bedrijf veel slechter voor dan het financieel resultaat doet geloven. De Waalwijkers hadden een begrotingstekort van 2,2 miljoen euro. Als suikeroom Ben Mandemakers het verlies niet voor zijn rekening had genomen, was de club zo goed als zeker failliet gegaan. Voornaamste reden: te hoge salariskosten.

Sparta
begroting: 10,5 miljoen
verlies: 1,7 miljoen
Met het predicaat 'zorgelijk' heeft Sparta de twijfelachtige eer de gezondste profvoetbalclub uit Rotterdam te zijn. De degradatie van Sparta uit de eredivisie dwingt de club dit seizoen de begroting terug te brengen van ruim 10 naar 6 miljoen euro per jaar. Als er geen spelers worden verkocht, verwacht Sparta dit seizoen een miljoen verlies te lijden.

Heracles
begroting: 8,6 miljoen
verlies: 300 duizend
Door het goede sportieve resultaat van afgelopen seizoen, Heracles werd zesde, is de club er net niet in geslaagd quitte te spelen. De wedstrijdpremies voor de spelers waren begroot op een veertiende plaats en vielen hoger uit dan voorzien. Om met voorzitter Jan Smit te spreken: 'Als we dit seizoen weer veertiende worden, is er in principe niets aan de hand.'

VVV Venlo
begroting: 7 miljoen
VVV-Venlo is een vereniging en is daarom niet verplicht openheid van boeken te geven. De club heeft niet gereageerd op verzoeken aan dit artikel mee te werken. Maar met oog op de transfer van Keisuke Honda - de club heeft minstens 6 miljoen aan de Japanner verdiend - is het moeilijk voorstelbaar dat VVV-Venlo het afgelopen seizoen niet een kleine winst heeft gemaakt.

AZ
begroting: 40 miljoen
Verlies: 7 miljoen
AZ is de enige club uit de eredivisie die de cijfers per kalenderjaar geeft en niet per seizoen. Ondanks de inkomsten uit de Champions League en de landstitel, heeft de club in 2009 10 miljoen euro verlies geleden. AZ zou op dit moment dusdanig krap bij kas zitten, dat spelers die hun shirtje ruilen na de wedstrijd zelf een nieuw shirt moeten betalen.

Vitesse
begroting: 14 miljoen
onbekend
Vitesse verkeert al jaren in zwaar weer. Seizoen 2009/2010 is naar het zich laat aanzien ook financieel desastreus verlopen. In augustus zag het ernaar uit dat de club enorm moest bezuinigen wegens de structurele tekorten. Tot de club plots werd verkocht aan de Georgische miljonair Merab Jordania. Vitesse komt eind dit jaar met cijfers over vorig seizoen.

Willem II
begroting: 12 miljoen
verlies: 2,3 miljoen
Dat het verlies van Willem II 'slechts' 2,3 miljoen, en geen 4,7 miljoen euro bedraagt, heeft de club aan de gemeente Tilburg te danken. De gemeente besloot de huur van het stadion fors te verlagen. De toekomst van Willem II blijft echter ongewis: degradatie en de daarbij behorende inkomstenval hangt als een zwaard van Damocles boven de club.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden