Erdogan wil relatie met Nederland herstellen, noemt Rutte zijn oude vriend

Na maanden van diplomatieke spanning tussen Nederland en Turkije wil de Turkse president Recep Tayyip Erdogan de relatie tussen beide landen herstellen. 'We hebben geen problemen met Duitsland, Nederland of België', zei hij donderdag tegen de Turkse krant Hürriyet. 'De leiders van deze landen zijn mijn oude vrienden.'

Erdogan tijdens een bijeenkomst in Ankara. Beeld ap

Sinds het voorjaar verkeert Turkije op gespannen voet met meerdere West-Europese landen. In de aanloop naar een referendum deed de Turkse overheid pogingen campagne te voeren onder Turkse Europeanen. Verschillende EU-lidstaten stonden slechts met grote tegenzin campagnebijeenkomsten toe.

De verhouding tussen Turkije en Nederland bereikte een dieptepunt nadat Nederland op 11 maart twee Turkse ministers verbood om te spreken met Turkse Nederlanders in Rotterdam. Erdogan vergeleek Nederland vervolgens met 'nazi-overblijfselen' en 'fascisten' en stuurde de Nederlandse ambassadeur het land uit.

De regeringsgezinde krant Daily Sabah meldde donderdag dat de ambassadeurs van beide landen binnenkort naar hun posten in Ankara en Den Haag zullen terugkeren. In Nederland klinken terughoudender geluiden, al wordt bevestigd dat achter de schermen met Turkije wordt gesproken. Het ministerie van Buitenlandse Zaken meldt dat 'van normalisatie nog geen sprake is'. Nederland staat open voor gesprekken, zegt een woordvoerder. Volgens de grote Turkse krant Hürriyet heeft Erdogan 'enkele signalen' van Rutte ontvangen dat ook Nederland aan de relatie wil werken. Vorige week zei de premier al tijdens zijn vrijdagse persconferentie dat 'het goed zou zijn als het mogelijk is de relaties te herstellen'.

Overblijfselen van de onrustige nacht bij het Turkse consulaat in Rotterdam. Beeld anp

Volgens Turkije-kenner Joost Lagendijk dient de Daily Sabah als spreekbuis van de Turkse regering en verkondigt het bericht het standpunt van Ankara. 'Dit is een duidelijk signaal dat wat Erdogan betreft voorlopig de kou uit de lucht is.' Hij ziet de verzoenende houding van de Turkse president als het laatste zetje in een maandenlange diplomatieke poging om de betrekkingen te normaliseren. Er spelen ook economische belangen, zegt Lagendijk: 'Duitse en Nederlandse bedrijven zijn de grootste investeerders in Turkije. Met verkiezingen in 2019 op komst kan hij zich dit soort diplomatiek gedoe niet permitteren.'

Diplomatieke toenadering

VVD-Kamerlid Han ten Broeke bevestigt dat Nederland 'intensief heeft getracht' diplomatieke toenadering te zoeken tot Turkije. Hij vindt het hoopvol dat die inspanningen hun vruchten afwerpen. 'Enige normalisatie lijkt mij in Nederlands belang. Turkije is en blijft een Navo-bondgenoot. We hoeven niet de beste relatie te hebben, maar wel een normale relatie.'

Zo'n toenaderingspoging vond begin december plaats tijdens een bijeenkomst in Brussel van de Navo-landen. Minister Halbe Zijlstra ontmoette daar zijn Turkse ambtsgenoot Mevlüt Çavusoglu, aan wie in maart de toegang tot Nederland was geweigerd. Die kennismaking 'verliep in goede sfeer', stelde het ministerie van Buitenlandse Zaken deze week.

Ook ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind hoopt op 'stappen tot verzoening'. Hij verwacht tegelijkertijd 'zelfreflectie' bij de Turkse president over diens 'bizarre uitspraken' richting Nederland: 'Turkije moet Turkse inmenging in Nederland in het vervolg vermijden.'

Oppositie-Kamerlid Bram van Ojik van GroenLinks is eveneens voorstander van verbetering van de diplomatieke banden, al moet Nederland kritisch blijven op het Turkse beleid: 'Na de couppoging zijn vorig jaar zo'n 150 duizend Turkse ambtenaren ontslagen en tienduizenden mensen gevangen genomen. Dit is niet het moment om kritiek in te slikken en de rode loper uit te rollen.'

Charmeoffensief

Van Ojik wijst erop dat tijdens het Turkse referendum dit voorjaar 48 procent van de Turken tegen de plannen stemden die president Erdogan meer macht hebben gegeven. Ook die grote Turkse oppositie verdient Nederlandse steun, meent hij. Door de ja-stem van een krappe meerderheid werd het parlementaire systeem in Turkije vervangen door een presidentieel systeem met een grote concentratie van bevoegdheden bij de president.

Met het nieuwe jaar in zicht lijkt de Turkse president begonnen aan een internationaal diplomatiek charmeoffensief. Volgens Hürriyet prees hij de EU-landen om hun stellingname tegenover het besluit van president Trump om de Amerikaanse ambassade in Israël te verhuizen naar Jeruzalem. Tegelijkertijd maakten Turkije en de Verenigde Staten donderdag via Twitter bekend dat er een einde komt aan visumrestricties die sinds begin november tussen beide landen golden. Turkije had de woede van de VS op de hals gehaald door een Turkse medewerker van de Amerikaanse ambassade te arresteren op verdenking van banden met de Gülen-beweging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.