Erdogan pleit tijdens G20 voor veilige zone in Syrië

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft maandag gepleit voor een veilige zone in Syrië, waar vluchtelingen een heenkomen kunnen zoeken. Dat heeft hij maandag gezegd tijdens de G20-top in het Chinese Hangzhou. Opvang in zo'n gebied is bedoeld om de vluchtelingenstroom dempen. Erdogan heeft tijdens gesprekken met Rusland en de Verenigde Staten ook nadrukkelijk gevraagd om een no-fly zone boven zijn buurland.

Erdogan tijdens de G20. Beeld afp

Volgens de president is het recente Turkse offensief in Syrië bedoeld om IS uit het grensgebied te drijven en gebiedsuitbreiding van de Koerdische YPG te voorkomen. Turkije ziet IS en de YPG als terroristische organisaties. Erdogan zegt momenteel met Rusland en de VS te spreken over een wapenstilstand in Aleppo. Het is de bedoeling dat rond het begin van het Offerfeest op 11 september de wapens worden neergelegd.

Turkije heeft al vaker geopperd voor een veilige zone in het door oorlog geteisterde land. Het land kon daarbij op weinig steun rekenen van bondgenoten. Die vrezen dat een dergelijk gebied een grotere militaire operatie vereist.

Gesprek Obama en Poetin

President Obama en de Russische leider Poetin zijn maandag overeengekomen de onderhandelingen over een wapenstilstand in Syrië snel voort te zetten. Beide leiders spraken elkaar in de marge van de G20-top in het Chinese Hangzhou. Uren eerder werd bekend dat het overleg tussen de ministers van Buitenlandse Zaken Kerry en Lavrov over een Syrië-akkoord was mislukt.

De twee ministers probeerden een staakt-het-vuren tot stand te brengen tussen Damascus en gematigde rebellengroepen, om humanitaire hulp mogelijk te maken aan honderdduizenden burgers.

Volgens Poetin zijn de twee leiders 'dichter bij elkaar gekomen' tijdens het gesprek en toonden ze begrip voor elkaars problemen.

Amerikaanse diplomaten op de G20 willen niet zeggen op welke punten overeenstemming is uitgebleven. Obama en Poetin spraken elkaar anderhalf uur. Ze hebben hun onderhandelingsteams opdracht gegeven zo snel mogelijk weer bij elkaar te komen. Mogelijk gebeurt dit later in de week.

Een van de grote struikelblokken is de vraag hoe het akkoord moet worden uitgevoerd, zo liet een Amerikaanse functionaris weten. De deal moet de weg vrijmaken voor Amerikaans-Russische militaire samenwerking tegen extremistische strijdgroepen in Syrië, zoals Islamitische Staat (IS) en Al Nusra.

Volgens de Duitse bondskanselier Angela Merkel speelt Poetin een sleutelrol in het bepalen of een bestand kan worden bereikt. 'Het is extreem belangrijk', aldus Merkel maandag op een persconferentie tijdens de sluiting van de G20-top. 'Het is duidelijk dat de tijd tikt voor de mensen die lijden.' Ze sprak de hoop uit dat de Verenigde Staten en Rusland snel een overeenkomst bereiken over een langdurig staakt-het-vuren, zodat hulpkonvooien toegang krijgen tot de belegerde gebieden.

De mislukking van de onderhandelingen komt nadat er zondag opvallend veel optimisme was dat een wapenstilstandsakkoord binnen handbereik lag. Amerikaanse en Russische functionarissen zeiden in de ochtend dat een deal mogelijk later in de dag bekend zou worden gemaakt. 'We hebben geen redenen om aan te nemen dat de onderhandelingen zullen mislukken', zei de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Ryabkov. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry zei dat nog een paar lastige kwesties moesten worden aangepakt. Hij zei niet welke.

Aanpak IS

Een wapenstilstand moet de weg vrijmaken voor meer Amerikaans-Russische militaire samenwerking bij de aanpak van Islamitische Staat (IS). Vorige week werd Mohammed Abu Al Adnani, een belangrijke strateeg van de terreurorganisatie, uitgeschakeld. Hij werd vooral bekend als de IS-woordvoerder die het Westen waarschuwde en moslims opriep westerlingen te doden. Lees hier een postuum door Volkskrant-correspondent Ana van Es. (+)

Bombarderen

Een van de punten uit het akkoord is dat Rusland de Syrische luchtmacht zal tegenhouden om de gematigde rebellen te bombarderen. Dit staat in een brief aan de Syrische gewapende oppositie van de Amerikaanse Syrië-gezant Michael Ratney. Ook moet het Syrische leger zich terugtrekken op een belangrijke aanvoerroute ten noorden van Aleppo.

De overeenkomst moet het lot van het grotendeels verwoeste Aleppo verlichten. Na een staakt-het-vuren in heel Syrië zou direct hulp naar Aleppo gestuurd moeten worden. Ten noorden van de stad zou een zone moeten worden ingesteld, waar niet meer wordt gevochten. Dat komt erop neer dat het Syrische leger de belegering van Aleppo moet opgeven.

De Syrische luchtmacht en de Russen zouden ook geen rebellen meer mogen bestoken die in het westen worden gezien als niet extremistische opposanten van het regime van president Assad. Wat de VS als tegenprestatie voor Rusland gaat doen, is onduidelijk. Washington zou volgens de tekst van de brief Moskou gaan bijstaan door 'de strijd tegen Al Qaida beter te coördineren.'

Assad vrijuit

Hoeveel doden is de berechting van Assad waard? Het bereiken van vrede in Syrië vergt dat Assad vrijuit gaat en de gerechtigheid het onderspit delft. Dat vindt columnist Thomas von der Dunk. Lees hier zijn column in de Volkskrant.

Obama en Poetin maandag op de G20. Beeld Reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden