NieuwsTurkije

Erdogan heeft conflict met schoonzoon en wijst nieuwe minister van Financiën aan

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft dinsdag een nieuwe minister van Financiën benoemd. Voormalig vicepremier Lutfi Elvan volgt Berat Albayrak op, de schoonzoon van de president. Die maakte zondagavond op sociale media onverwacht zijn aftreden bekend, kort nadat de gouverneur van de centrale bank door Erdogan was vervangen.

Lutfi Elvan, de nieuwe minister van Financiën. Beeld AFP
Lutfi Elvan, de nieuwe minister van Financiën.Beeld AFP

Albayrak zei te zijn opgestapt om gezondheidsredenen en omdat hij meer tijd wil besteden aan zijn gezin. Aangenomen wordt echter dat zijn vertrek te maken heeft met de machtswissel bij de centrale bank. Hoewel ook de Turkse pers in het duister tast over zijn beweegredenen, lijkt het erop dat Albayrak ontevreden was over de keus van de nieuwe man, oud-minister van Financiën Nice Agbal. De president zou hem niet in het besluit hebben gekend.

De personele crisis in de economische top van de regering is het gevolg van een monetaire crisis. De lira, de Turkse munt, is sinds begin dit jaar 35 procent in waarde gedaald en maakte eind vorige week opnieuw een duikeling. Zaterdag deelde Erdogan mee gouverneur van de centrale bank Merat Uysal te hebben vervangen.

Het besluit was onverwacht, omdat de vorig jaar juli aangetreden Uysal precies had gedaan wat Erdogan hem had opgedragen: de rente laag houden en zelfs verlagen.

De internationale markten wachten al heel lang op een verhoging van de rente door de centrale bank. Dat wordt gezien als de enige manier om het instorten van de lira te stoppen. De Turkse regering zag een lage rente tot nu als dé manier om de economie aan te jagen. Erdogan beweert bovendien dat lage rente leidt tot lage inflatie, een stelling waarvoor de economische wetenschap geen bewijs biedt.

De president zei dinsdag, in een toespraak ter gelegenheid van de sterfdag van Kemal Atatürk, dat Turkije ‘een historisch gevecht’ levert tegen degenen die het land tot capitulatie willen dwingen door het ‘met rente, wisselkoersen en inflatie in de tang te nemen’. De afgelopen jaren heeft hij meermalen gezegd dat Turkije wordt belaagd door een internationale ‘rentelobby’.

De grote vraag is nu of Agbal, de nieuwe gouverneur, de rente zal willen verhogen en of hij daarvoor van de regering de vrije hand krijgt. De onafhankelijkheid van de bankpresident, belangrijk voor het vertrouwen van investeerders en financiële markten, is al enkele jaren een heikele kwestie in Turkije.

Een andere vraag is of Elvan, de nieuwe minister van Financiën, krachtig en onafhankelijk genoeg is om Turkije uit de recessie te trekken. Hij staat bekend als een Erdogan-trouwe partijman.

Nadat het aftreden van Albayrak en Uysal bekend was geworden, steeg de lira maandag een ongekende 5 procent in waarde. Dinsdag echter zakte de munt alweer 2 procent terug.

De verwikkelingen roepen ook vragen op over de verhoudingen binnen de familie Erdogan. Kennelijk waren de president en zijn schoonzoon het verregaand oneens. Waarnemers gingen ervan uit dat de 42-jarige Albayrak, getrouwd met Erdogans oudste dochter Esra en vader van vier kinderen, door Erdogan werd klaargestoomd als zijn opvolger als leider van de AK-partij en mogelijk ook als president.

Berat Albayrak, de schoonzoon van Erdogan die zondag onverwachts zijn aftreden bekendmaakte. Beeld EPA
Berat Albayrak, de schoonzoon van Erdogan die zondag onverwachts zijn aftreden bekendmaakte.Beeld EPA

Albayrak is twee jaar minister van Financiën geweest. Daarvoor was hij drie jaar minister van Energie. Tot dan was hij ceo van Çalik Holding.

In augustus kwam een ander meningsverschil in de familie naar buiten. Erdogan had medio juli te kennen gegeven dat Turkije uit de Istanbul Conventie zou moeten stappen, een Europees verdrag over geweld tegen vrouwen. Dat leidde tot een maatschappelijk debat, waarin ook AKP-vrouwen zich tegen het plan keerden.

Erdogans jongste dochter, Sümeyye, is vicevoorzitter van de aan de AKP gelieerde vrouwenorganisatie Kadem, die zich nadrukkelijk uitspreekt vóór het verdrag. Zijn jongste zoon Bilal zit in het bestuur van een conservatieve organisatie die tegen het verdrag is.

De regering lijkt het voornemen het verdrag op te zeggen inmiddels stilletjes te hebben begraven.

Erdogan wil de lira – en zijn gezicht – redden, maar hoe precies is onduidelijk
Kennelijk in een poging de Turkse munt te redden – en wellicht zijn gezicht – heeft president Recep Tayyip Erdogan de gouverneur van de centrale bank vervangen, terwijl zijn minister van Financiën, Erdogans schoonzoon Berat Albayrak op Instagram bekendmaakte dat hij opstapt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden