Erdogan dreigt VS te straffen na veroordeling Turkse bankier in zaak tegen Iran

De Turkse president Erdogan dreigt de VS met strafmaatregelen na de veroordeling van een Turkse bankier in New York. Erdogan waarschuwde vrijdag dat Ankara zich mogelijk niet zal houden aan akkoorden met de VS. In de rechtszaak werd de Turkse president genoemd als een van de politici die Turkse banken opdracht gaf om de sancties van de VS tegen Iran te ontduiken.

De Turkse president Erdogan. Beeld AFP

Mehmet Hakan Atilla, een bestuurder van de door de staat gecontroleerde Halkbank, werd woensdag veroordeeld wegens onder andere bankfraude en het overtreden van de Amerikaanse sanctiewetten.

Ook een voormalige minister van Economische Zaken van Erdogan werd genoemd als een van de betrokkenen. Tijdens de rechtszaak werden Turkse politici ook beticht van grootschalige corruptie. De president, die de rechtszaak eerder een politiek complot noemde gericht tegen zijn regering, haalde naar de VS uit vlak voor een bezoek aan Frankrijk. 'Als dit de Amerikaanse uitleg van rechtvaardigheid is, dan is de wereld gedoemd', aldus de president.

Erdogan: 'Onze bilaterale juridische betrekkingen en akkoorden verliezen hun waarde. Ik vind het jammer om dit te zeggen, maar zo zal het vanaf nu zijn.' De president zei niet welke akkoorden hij bedoelde. De twee Navo-bondgenoten hebben onder andere een akkoord gesloten over het gebruik door het Amerikaanse leger van de Turkse luchtmachtbasis bij Incirlik. Deze wordt nu onder andere gebruikt voor de operaties van de VS tegen Islamitische Staat in Syrië en Irak.

Mislukte coup

De toch al gespannen relatie tussen beide landen, dreigt door de veroordeling van Atilla nog verder te verslechteren. Erdogan is al sinds zomer 2016 boos op Washington omdat de VS weigeren de Turkse geestelijke Fethullah Gülen uit te leveren. Volgens Ankara was Gülen, die in ballingschap in de VS woont, het brein van de mislukte staatsgreep tegen de regering-Erdogan.

Ook is de president verbolgen over de aanpak door de Amerikaanse justitie van twee van zijn lijfwachten. Zij gingen vorig jaar in Washington, tijdens een bezoek van Erdogan, demonstranten hardhandig te lijf die protesteerden tegen de president.

Het was voor het eerst dat Erdogan reageerde op de veroordeling van de bankier. Het ministerie van Economische Zaken in Ankara noemde de veroordeling donderdag al een ongekende inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van Turkije. Volgens de Amerikaanse justitie was Atilla de belangrijkste schakel in een ingewikkelde operatie waarbij Iran olie en gas ruilde voor goud. Een deel van de opbrengst werd verwerkt via Amerikaanse banken, die hiervan niet op de hoogte waren.

Kroongetuige

De kroongetuige van het OM in Manhattan was een Turks-Iraanse goudhandelaar, Reza Zarrab, die de deal met Teheran had opgezet. Zarrab verklaarde onder ede dat hij in 2012 ruim vijftig miljoen dollar smeergeld had betaald aan Erdogans minister van Financiën om de ruiloperatie mogelijk te maken. Volgens hem was Erdogan hiervan op de hoogte.

Zarrab zei dat Erdogan, die toen premier was, een van de twee politici was die twee banken toestemming gaf om aan de deal mee te doen. Ankara zegt echter dat de rechtszaak grotendeels was gebaseerd op een Turks corruptieonderzoek uit 2013. De beschuldigingen in dit onderzoek, aldus Turkije, waren afkomstig van Gülen-aanhangers bedoeld om de regering ten val te brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden