Commentaar

'Er zijn bressen geslagen in de beroepstrots van docenten'

Lange tijd was het bedrijfsleven de maat der dingen in het onderwijs. De leraar kwam op het tweede plan, schrijft Sander van Walsum in zijn commentaar.

Docenten protesteren op een landelijke stakingsdag Beeld anp
Docenten protesteren op een landelijke stakingsdagBeeld anp

Scholen zijn bij uitstek gevoelig voor bewegingen in de tijdgeest. Het was dus niet zo gek dat ze ooit heil zagen in schaalvergroting en bestuurlijke professionalisering. Evenmin was het gek dat ze daarbij een beroep deden op externe adviesbureaus, die zich bedienden van een Engels managementjargon. Op die manier bevrijdden ze zich, naar toenmalige opvattingen, van de knellende omhelzing van het ministerie van Onderwijs - in de wandeling 'Zoetermeer' genoemd. De scholen modelleerden zich naar de bedrijven waar het gros van de leerlingen later emplooi zou vinden. Onderwijsmanagement werd een serieus te nemen bezigheid.

Elke beweging roept echter uiteindelijk tegenkrachten op. Zo ook de verzakelijking van het onderwijs. Bestuurders van 'scholengroepen' creëerden hun eigen werkelijkheid. Hun budget werd steeds minder besteed aan wat hun 'core business' zou moeten zijn. Maar inmiddels is een kentering ingetreden. Managementlagen verdwijnen en de fusieproducten van de jaren negentig vallen uiteen in scholen waar de menselijke maat weer zichtbaar is.

Voorbije mode
De zedenschets van de CBE Group (Consultants in Business Excellence) in de krant van zaterdag klinkt dan ook als een nagalm van een (bijna) voorbije mode. Die mode schreef het bedrijfsleven voor als maat der dingen. De bestuurders van de grote onderwijsconglomeraten lieten zich als CEO's fêteren. In fysieke en mentale zin nam de afstand tussen het management aan de ene kant en leraren, leerlingen en ouders aan de andere kant sterk toe. De leraren - ervaringsdeskundigen bij uitstek - werden niet of nauwelijks betrokken bij de permanente revolutie die zich in het onderwijs voltrekt.

De belangrijkste voorwaarde voor het slagen van welk onderwijsexperiment dan ook is dat de docenten er deelgenoot van zijn. Ze hebben de laatste decennia te veel het gevoel gekregen slechts de uitvoerenden te zijn van plannetjes die door hun leidinggevenden en externe deskundigen werden uitgebroed. Dit, in combinatie met een matige beloning en het ontbreken van loopbaanperspectieven buiten het onderwijs, heeft bressen geslagen in de beroepstrots van docenten. Dat kan een zo belangrijke sector zich niet veroorloven.

Sander van Walsum is redacteur van de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden