REPORTAGE

'Er wordt gemoord in dat bos, er liggen lijken'

Macedonië laat via de officiële grensovergang alleen nog vluchtelingen uit Syrië, Irak en Afghanistan binnen. En zelfs dat misschien niet lang meer. Het zet de Griekse grensregio onder grote druk. Als het de vluchtelingen te lang duurt, gaan ze te voet verder.

De rugzakken gaan op. De Iraniërs verwachten zeker vier uur te moeten lopen voordat ze met de auto verder kunnen naar Servië.Beeld Nicola Zolin

In de eetzaal van Hotel Hara heerst paniek. Zojuist is een groep Iraniërs binnengestormd en ze laten hun verwondingen zien. Uit de hand van Rasul komt bloed. Op zijn kalende hoofd zit een bult. Mehdi heeft last van zijn schouder. De hand van een jongetje van een jaar of 7 is opgezwollen en de vrouwen uit de groep hebben rode ogen van het huilen. 'We willen terug naar Athene', roepen ze. 'Vanavond nog.'

Verjaardag

Nog geen twaalf uur eerder staan dezelfde Iraniërs lachend bier te drinken rond een kampvuur in het bos aan de overkant van de snelweg. Op een paar kilometer afstand van de grens tussen Griekenland en Macedonië. Het is elf uur 's ochtends en ze proosten op de verjaardag van Mehdi's vrouw Shila.

De jarige tuit haar opgespoten lippen voor de verjaardagskiekjes en deelt zonnebloempitten uit. Ze heeft de nacht van haar 34ste verjaardag doorgebracht op een laag stro op de grond van een leegstaand huis zonder ramen. Maar ze lacht nog. Haar zwager danst voor het vuur. Haar man poseert met zijn blikje bier en een bankbiljet waarop het portret van Ayatollah Khomeini stond afgebeeld.

In Iran zou het problemen opleveren, maar ze zijn niet meer in Iran. Zodra de schemering invalt, gaan ze met een mensensmokkelaar de grens van Macedonië oversteken.

Macedonië laat via de officiële grensovergang alleen nog vluchtelingen uit Syrië, Irak en Afghanistan binnen. En zelfs dat misschien niet lang meer. Het plan de grens helemaal te sluiten krijgt steeds meer bijval van andere Europese landen die genoeg hebben van de vluchtelingen. Slowakije heeft al extra grenswachten gestuurd. Volgens de Macedonische minister van Buitenlandse Zaken is het sluiten van de grens geen kwestie van maanden, maar van weken.

Het zet de Griekse grensregio onder grote druk. Alleen al in januari kwamen meer dan 60 duizend vluchtelingen en migranten Griekenland binnen en bijna allemaal reisden ze gelijk door naar de grens. Nu al sluiten de Macedoniërs hun grens voortdurend. De Griekse politie probeert de bussen af te remmen, maar als het de vluchtelingen te lang duurt, gaan ze te voet verder.

Over de donkere vluchtstrook langs de snelweg lopen honderden vluchtelingen langs de voorbijrazende auto's. 'Is het waar dat de grens dichtgaat?', vraagt een Koerdische jongen uit Irak, als hij na uren wandelen de grens bereikt. 'Waarom?' Op het spoor staan Griekse ME'ers. Ze hebben hun schilden voor zich op de grond gezet en een fluitje in hun mond. Het vluchtelingenkamp achter het spoor is overvol. Voor de verwarmde tenten van Dokters zonder Grenzen liggen tientallen in dekens gehulde lichamen op het grind. De meesten in het kamp wachten al een paar dagen op doorgang.

De migranten die niet uit Syrië, Afghanistan en Irak komen, willen ook de grens over. Een paar kilometer van het kamp vandaan, slapen zij in slaapzakken in de leegstaande bouwvallen in het bos. Op de muren staan Arabische en Perzische teksten gekalkt. Ingestorte stukken muur liggen op de grond.

De Iraniërs hebben zich in donkergroene poncho's gehuld en maken zich klaar om te vertrekken. Mehdi schenkt Red Bull in een plastic beker voor zijn zoontje. Zijn jarige vrouw Shila bedekt haar geblondeerde haren onder een muts.

Beeld Nicola Zolin

Ze moeten niets hebben van het Iraanse regime en de islam, zegt Mehdi. De autoverkoper uit Teheran trekt zijn jas omhoog. Een tatoeage van de Iraanse profeet Zarathustra bedekt zijn hele bovenrug. Op zijn kuit heeft hij met inkt een portret laten tekenen van Cyrus II de Grote, de stichter van het Perzische rijk. Vijf jaar lang sloot de Iraanse regering de autoverkoper op omdat hij deelnam aan de protesten tegen de regering in 2011, vertelt hij. Een maand geleden kwam hij vrij. Zo snel als hij kon reisde hij met zijn familie het land uit. 'Ik ben niet veilig in Iran', zegt Mehdi. 'Daarom gaan we naar Nederland. Daar woont mijn broer.'

De rugzakken gaan op. De Iraniërs verwachten zeker vier uur te moeten lopen voordat ze met de auto verder kunnen naar Servië. Ze zouden via de Albanese grens kunnen reizen, zeggen ze, maar daar zit de maffia. En Bulgarije? 'Daar schiet de politie op je.' Voor 1.200 euro heeft een smokkelaar beloofd ze van Athene naar Servië te brengen. Ze ontmoeten hem zo verderop. 'Zie je in Nederland', roept Mehdi.

Bos

In het smoezelige Hotel Hara, aan de andere kant van de snelweg, kent iedereen de route. De smokkelaar leidt je het bos door en knipt een onbewaakt stuk hek open. 'Voor 750 euro kun je er een vinden', zegt de jonge Algerijn Samuel, die buiten staat te roken. 'Smokkelaars genoeg, van allerlei nationaliteiten. Pakistaans, Afghaans, Macedonisch.' Zelf heeft de Algerijn het al drie keer geprobeerd. Telkens werd hij betrapt door de politie. Zijn vriend Azdir uit Casablanca durft niet meer. 'Het is niet veilig in het bos', zegt de jonge Marokkaan. 'Ze stelen de zonnebril nog van je hoofd', zegt hij. 'Er zijn mensen vermoord daar.'

Wat gebeurt er in het bos? De Arabische mannen die voor de deur hangen, spreken over ruzies tussen Pakistanen en Marokkanen. De tandeloze eigenaar van Hotel Hara mompelt dat er wordt gemoord. Een paar weken geleden vond de Griekse politie in het bos het lichaam van een overleden Pakistaanse man. De verdachten waren volgens Griekse journalisten Afghaans, maar niemand werd gearresteerd.

Een hulpverlener van de Griekse organisatie Arsis komt de Marokkaanse Azdir ophalen, omdat hij als minderjarige recht heeft op opvang in Griekenland. Hij heeft Duitsland opgegeven. 'Heel veel minderjarige Marokkanen vertellen ons dat ze opengesneden lijken zijn tegengekomen in het bos, vlak over de grens', zegt de Griekse vrijwilliger. 'Bewijzen hebben we niet, maar die verhalen horen we voortdurend.' Een ijzige wind waait door het bos. Nog geen drie uur nadat de Iraniërs zijn vertrokken, stappen ze met angstige ogen Hotel Hara binnen. Iedereen praat door elkaar.

'Na vijf minuten lopen, ontmoetten we de man die ons naar de grens zou brengen', zegt Fateme, die het beste Engels spreekt. 'Het was een Afghaanse man. We kenden hem niet, het contact liep via onze contactpersoon in Athene. Een uur lang liepen we door het bos. We waren bijna bij de grens, zei hij. Nog vijf minuten lopen. Op dat moment kwam een groep mannen op ons af. Het waren er tien of vijftien, ik weet het niet. Ze droegen grote stokken bij zich. Met een mes vielen ze de Afghaan aan. Ze staken hem een keer in zijn been en een keer in zijn zij.'

Beeld Nicola Zolin

Mehdi probeerde zijn zoon te beschermen en kreeg een klap op zijn schouder. Rasul werd met een stok op zijn hoofd geraakt, en op zijn hand. 'Volgens mij was het niet op ons gericht, maar op de Afghaan', zegt Fateme. 'Maar het was donker, ze konden ons niet goed zien. Ik denk dat het Pakistanen waren. Misschien hadden ze ons gevolgd. De man die ons naar de grens zou brengen bloedde. We zijn het bos uit gelopen en hebben hem geld gegeven zodat hij naar het ziekenhuis kon.'

Gespannen zitten ze in de sjofele eetzaal. Een paar tafels verder zit een groep Pakistanen. Zijn dat de mannen door wie ze net zijn aangevallen? 'We zijn bang', zegt Fatemen. 'We willen terug naar Athene. Daar hebben we vrienden die ons onderdak kunnen geven. We willen ergens veilig slapen. We moeten bijkomen.'

Voor 20 euro per persoon kunnen ze met een bus terug naar de hoofdstad. Fateme stapt opgelucht in en glimlacht voorzichtig. 'Misschien proberen we het volgende week weer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden