‘Er was geen ontkomen aan’

Bijna 20 jaar geleden veroverde Oranje in München de Europese titel. Wat deden bekende Nederlanders op de middag van 25 juni 1988?...

Tanneke Hartzuikeractrice:

Tanneke Hartzuikeractrice:
‘Was 1988 het jaar waarin Amsterdamned uitkwam? Ja, nu je het zegt. Ik speelde de rol van Potter, de vrouwelijke rechercheur die Huub Stapel assisteerde. De opnamen duurden volgens mij zes weken, maar we hebben een leuke tijd gehad, met Serge-Henri Valcke. En spannend blijft die film, ook al komt de manier waarop we speelden, nu gedateerd over.

Tanneke Hartzuikeractrice:
‘Ik had het leuk gevonden als ik heel veel aan die film had overgehouden. Er kwamen nog veel tv-series op mijn pad, maar niet omdat ik in Amsterdamned speelde. Nu doe ik vooral veel stemmenwerk. Mensen herkennen me misschien als de stem van parfumerie Douglas en van Dreft, het afwasmiddel. Twintig jaar geleden was ik daar ook al voorzichtig mee bezig.

Tanneke Hartzuikeractrice:
‘Vraag me niets over het voetbal, want daarvan weet ik niks meer. Dat feest met die woonboten was na het EK? Aha. Dan weet ik toch bijna zeker dat ik de wedstrijden van het Nederlands elftal heb bekeken. Op cruciale momenten, als het echt spannend wordt, doe ik namelijk ook gezellig mee.’

Herman Koch acteur en auteur:

Herman Koch acteur en auteur:
‘In Barcelona, waar ik toen al een paar jaar woonde, leefde het toernooi niet. De Catalanen zijn niet geïnteresseerd in het nationale elftal. Toch ben ik met een groepje Nederlanders dat daar ook woonde, de wedstrijden gaan kijken. Verder wilde ik zo min mogelijk met het thuisland te maken hebben.

Herman Koch acteur en auteur:
‘Goedbeschouwd was Oranje mijn eerste echte contact met Nederland sinds mijn vertrek. Wel stuurde ik zo’n twee à drie cassettebandjes per week op voor het radioprogramma Borat, een voorloper van Jiskefet. Ik verdiende 150 gulden per item en kon daarvan moeiteloos rondkomen.

Herman Koch acteur en auteur:
‘Ik woonde er al twee jaar. Maar pas toen Nederland begon te winnen, was ik iemand. In Barcelona zagen ze me ineens ook als een soort voetballer, en ze vonden het fantastisch hoe Oranje speelde. Ik heb het over me heen laten komen, maar de nawerking duurde lang.

Herman Koch acteur en auteur:
‘Cruijff kwam als trainer en haalde Koeman, die aanvankelijk door het volk nog als een nazi werd gezien omdat hij als veel te blond werd beschouwd. Achteraf bezien heeft het EK de glorietijd van het Nederlandse voetbal in Barcelona ingeluid. Het kostte weinig moeite het daar nog drie jaar uit te houden.’

Henk Krol hoofdredacteur Gay Krant:

Henk Krol hoofdredacteur Gay Krant:
‘Bij een nieuwe opera staat Krol vooraan. Maar met voetbal heb ik niets. Het is gek, maar ik heb het idee dat het in onze kringen toch minder leeft dan bij andere mensen.

Henk Krol hoofdredacteur Gay Krant:
‘En toch: als het Nederlands elftal erg ver komt in een toernooi, dan bekruipt zelfs mij een soort pro-Nederlandgevoel. Nee, oranjegevoel vind ik niet het goede woord. Het is gewoon iets waar geen ontkomen aan was, zoals in 1988.

Henk Krol hoofdredacteur Gay Krant:
‘Welke wedstrijd het was, weet ik niet meer. Maar Rietje, mijn lieve hulp, had me overgehaald voor een barbecue bij haar in de straat. Ze woonde in een van de, laat ik het voorzichtig zeggen, mindere wijken van Best.

Henk Krol hoofdredacteur Gay Krant:
‘Ik had er niet veel van verwacht, maar toen ik daar aankwam, sloeg ik om. Ik vond het fascinerend om te zien, al die mensen die worstjes deelden met elkaar en het zo leuk hadden met z’n allen. Ik geef eerlijk toe: ik heb er urenlang met afgunst naar gekeken.

Henk Krol hoofdredacteur Gay Krant:
‘Pas nu ik er lang over heb nagedacht, weet ik het weer. De finale viel samen met Roze Zaterdag in Delft. We hadden tv’tjes meegenomen om video’s op af te spelen, maar daar was niemand in geïnteresseerd. Dus hebben we maar een tv-signaal opgezet. In een mum van tijd stond iedereen in ons kraampje de wedstrijd te bekijken.’

Philip van Praag politicoloog:

Philip van Praag politicoloog:
‘Wat ik me nog vrij goed herinner van het toernooi, was het uitjouwen van auto’s met Duitse kentekens overal in Nederland. Dat vond ik vrij genant.

Philip van Praag politicoloog:
‘Ik heb alle wedstrijden gezien, want hoewel ik nooit in stadions kom, ga ik er bij het Nederlands elftal altijd wel voor zitten. Ik had weinig vertrouwen in een goede afloop, zeker na de deceptie tegen de Sovjet-Unie. Maar ruim twee weken later stond ik bij de huldiging op het Museumplein met mijn oudste zoon. Onder de bomen op veilige afstand, dat wel.

Philip van Praag politicoloog:
‘Ik werkte al enige tijd als politicoloog en was bezig met mijn proefschrift over de PvdA-verkiezingscampagne van 1986. Ik deed ook onderzoek naar de vredesbeweging en het instorten ervan. Er waren alleen nog wat radicale bewegingen overeind gebleven, zoals Onkruit en de krakersbeweging.

Philip van Praag politicoloog:
‘Dat het tweede kabinet-Lubbers een jaar later zou vallen, konden we toen niet voorspellen. Wel liep de relatie tussen het CDA en de VVD schade op toen Lubbers vice-premier De Korte op zijn nummer zette. Maar van crisis naar crisis wandelden we zeker niet.’

Koos Spee verkeersofficier van justitie:

Koos Spee verkeersofficier van justitie:
‘Op verkeersgebied was 1988 een bijzonder jaar. De snelheid werd per 1 mei op de meeste hoofdwegen verhoogd van 100 naar 120 kilometer per uur. Maar hoe wisten de mensen nu dat ze op een van de wegen reden waar ze maar 100 mochten? Ik zat, toen nog als ‘gewoon’ officier van justitie, in een werkgroep over de aanpassingen. Toen bedachten we de gele kaasplankjes met 100, die tot 2005, 2006 op de vangrail hebben gestaan.

Koos Spee verkeersofficier van justitie:
‘In dat jaar heb ik ook mijn eerste Mercedes gekocht, een 9 maanden oude 190 diesel. Er waren maar een paar flitspalen, en de meeste waren vogelkastjes – niet in werking dus. We begonnen al wel met radarcontroles op snelheid.

Koos Spee verkeersofficier van justitie:
‘In mijn agenda van toen had ik een paar EK-wedstrijden van Nederland opgeschreven. Ik heb ze ongetwijfeld gekeken. Thuis, met mijn vrouw en zoon. Want als het belangrijk wordt en spannend, verdraag ik niet te veel mensen om me heen.’

Peter de Wit striptekenaar:

Peter de Wit striptekenaar:
‘Mijn geheugen is niet zo goed, dat is een ramp. Heb ik de finale gezien? Ja, dat moet, want zo’n beetje iedereen keek toen. Ik was op vakantie in Spanje, met collega-striptekenaars Hanco Kolk en Kees de Boer, de vrouw van Hanco, hun dochtertje Lola en nog een echtpaar. We huurden een huis van een Nederlandse tandarts in een villawijk, in de buurt van Valencia. En er was een tv.

Peter de Wit striptekenaar:
‘Ik tekende toen al strips. De Familie Fortuin, die verscheen in het stripblad Eppo, dat al lang niet meer bestaat. Maar op vakantie deden we wedstrijden in het zwembad, en die verloor ik allemaal omdat ik niet onder water durfde te kijken. We hebben goed gedronken, dat ook. Mijn vrouw was met mijn zoontje thuis.

Peter de Wit striptekenaar:
‘Nu weet ik het weer. We kwamen zelfs pas bij ons vakantiehuis aan toen de finale al lang was begonnen. Dus ik kan best beide doelpunten hebben gemist. En tijdens de huldiging, met al die zinkende woonboten, was ik ook nog op vakantie. Wel jammer. Een toernooi maakt toch minder indruk op je als je in je zwembroek voor de tv zit, dan wanneer je in een vol café staat.’

Erica Terpstravoorzitter NOC*NSF:

Erica Terpstravoorzitter NOC*NSF:
‘Ik was nog Kamerlid en we pendelden die dag tussen het debat en de televisie. De spanning was geweldig. Net als de rest van Nederland waren wij ook helemaal gebiologeerd, dat ging dwars door de partijen heen. Waar het debat over ging, weet ik niet meer, maar de aandacht voor het voetbal was in elk geval groter.

Erica Terpstravoorzitter NOC*NSF:
‘Na het eindsignaal ging het nieuws als een lopend vuurtje door de Kamer. Iedereen was door het dolle heen. Uiteindelijk kwam het ook bij de bewindslieden terecht. Ik kan je vertellen dat de eenheid in de regering nog nooit zo groot is geweest.

Erica Terpstravoorzitter NOC*NSF:
‘De volgende dag ben ik onmiddellijk in de auto naar Amsterdam gesprongen. Ik wilde die boottocht absoluut meemaken en de jongens zeggen hoe fantastisch ik het vond.

Erica Terpstravoorzitter NOC*NSF:
‘Het is een van mijn dierbaarste sportherinneringen. Ik zit nu weer helemaal te glunderen. Het was waanzinnig! Ik was vrij vroeg, net als iedereen trouwens, en we moesten uren wachten tot de boot langskwam. Maar soms is wachten geen straf. Het was één groot feest.’

Erik de Zwart dj:

Erik de Zwart dj:
‘Muzikaal gezien was 1988 geen opwindend jaar. Ik herinner me Glenn Medeiros nog, de muziek uit Dirty Dancing en Fast Car van Tracy Chapman – echte ik-wil-dood-muziek. Er werden ook wel mooie platen gemaakt – Everywhere van Fleetwood Mac bijvoorbeeld, en Blue Monday van New Order viel op met die synthesizers erin. Aan het EK hebben we trouwens de grootste Oranjehit aller tijden te danken: André Hazes’ Wij houden van Oranje.

Erik de Zwart dj:
‘Ik werkte bij Veronica, toen nog een publieke omroep. Lex Harding deed nog de Top 40. We waren gezegend met Nederland 1 en 2 en vier radiozenders. En heel voorzichtig werd gesproken over de oprichting van Sky Radio. Ik weet ook nog goed dat Pink Floyd een fantastisch concert in De Kuip gaf, met een vliegshow.

Erik de Zwart dj:
‘In mijn herinnering was de euforie na de winst op West-Duitsland groter dan toen we de finale wonnen. Een trauma was weggepoetst. Ik twijfelde er geen moment aan dat we de finale zouden winnen. Het was mooi weer en ik zie me nog zitten op een barkruk in een Amsterdams café. Met een hoop lege bierglazen om me heen.’

Dione de Graaff presentatrice Studio Sport:

Dione de Graaff presentatrice Studio Sport:
‘Ik weet nog heel goed waar ik was. Ik werkte toen voor NCRV radio, ik was een soort mini-sidekick van Sjors Fröhlich. Wij organiseerden op die dag met ons programma een festival in Zwolle. Die datum stond al lang vast. Het was mijn taak op een van de podia de bandjes aan te kondigen. Maar ja, daar stonden niet zo veel mensen natuurlijk. Ik weet nog dat ik I've got the bullets met Frédérique Spigt moest aankondigen.

Dione de Graaff presentatrice Studio Sport:
‘Ik vond mijn werk hartstikke leuk, maar ik baalde ontzettend dat ik die dag moest werken. Je kunt je wel ziek melden, maar dat valt weer een beetje op. Ik had van tevoren wel een hotel in de buurt gevonden waar een groot scherm was. Die hele dag stond voor mij in het teken van zo snel mogelijk van het podium naar de lobby van dat hotel komen.

Dione de Graaff presentatrice Studio Sport:
‘Zo'n wedstrijd wil je met je vrienden zien, dus ik voelde me wel een beetje eenzaam die dag. De doelpunten heb ik niet gezien. Ken je dat gevoel als je ergens buiten het gejuich uit een kroeg hoort komen? Weet je hoe erg dat is?’

Jan Siemerink Davis Cupcaptain:

Jan Siemerink Davis Cupcaptain:
‘Waar was ik? Ik had net eindexamen gedaan. Een alibi voor 20 jaar geleden heb ik niet meer. Ik was in Nederland, dat moet wel, ik keek alles met mijn vader op tv.

Jan Siemerink Davis Cupcaptain:
‘Ik had zoals de meesten het gevoel dat de finale al gespeeld was, het ging natuurlijk om die halve finale. Het gekke is, ik kan me van het WK ’74 niets herinneren, ik was toen vier, maar die gevoelens krijg je toch mee op de een of andere manier.

Jan Siemerink Davis Cupcaptain:
‘Toen we die halve finale wonnen dacht ik, dit kan niet meer fout gaan. Toen hadden we de finale eigenlijk al gewonnen. De ontlading na dat doelpunt van Van Basten, ik was zo blij, heel kinderachtig eigenlijk.

Jan Siemerink Davis Cupcaptain:
‘In die tijd was ik veel fanatieker. Als er gescoord werd dan juichte ik echt, ik ging staan en dansen; of vloeken als het slecht ging. Nu denk ik, doe ’s normaal. Maar dat betekent niet dat ik er nu geen plezier meer in heb. Als er gespeeld wordt, ga ik er echt voor zitten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden