'Er valt wat de provincies betreft niets te bepraten'

De provincies werken niet langer mee aan het plan van het kabinet om het land op te splitsen in vijf landsdelen.

De twaalf provincies trekken 'één rode lijn' tegen de plannen voor de vorming van vijf landsdelen. Dat hebben zij woensdag aan minister Plasterk van Binnenlandse Zaken in een brief laten weten. 'Zolang de minister niet meer taken in petto heeft voor deze provincies nieuwe stijl, werken de provincies niet mee aan fusies', aldus Johan Remkes, voorzitter van het Interprovinciaal Overleg (IPO). Plasterk antwoordde woensdag op het jaarlijkse IPO-congres in Lelystad dat hij zich zou buigen over deze wens, maar toezeggingen kon hij niet doen.


Waarom schrijven de provincies deze brief?

'De minister had ons deze zomer gevraagd mee te denken over de plannen van het kabinet. Tot op heden hebben wij niet van hem gehoord wat inhoudelijk de toegevoegde waarde is van de vorming van landsdelen. Hij kan niet uitleggen welk probleem er wordt opgelost met het opheffen van de provincies en wat de rol wordt van deze nieuwe vorm van bestuur. Daarom heeft wat ons betreft meedenken nu geen zin. Op onderwerpen waarbij het nodig is, werken provincies bovendien al samen, bijvoorbeeld de noordelijke provincies of Noord- en Zuid-Holland. Wij willen hem met deze brief waarschuwen af te zien van het van bovenaf opleggen van fusies.'


Het fusieplan is ook bedoeld als bezuinigingsoperatie in het bestuur?

'Daarin rekent het kabinet zich rijk. Met de geplande fusie van Utrecht, Flevoland en Noord-Holland zou ruim 70 miljoen euro per jaar moeten worden bespaard; er is nog maar één commissaris van de koning nodig, één provinciehuis, één provinciale en één gedeputeerde staten. Maar met het vastgoed valt, door reeds getekende contracten, volgens onze contra-expertise veel minder te besparen dan het kabinet denkt.'


Zou de burger zo veel slechter af zijn met vijf landsdelen dan met twaalf provincies?

'Bestuur moet ook aansluiten bij de regionale identiteit. Die wordt in de provincies verschillend beleefd: inwoners van Friesland of Limburg voelen zich in eerste instantie Fries of Limburger, in Noord-Holland identificeren de bewoners zich meer met hun woonplaats. Als de minister hiermee geen rekening houdt, ervaren de mensen dat alsof er over hen wordt heen gewalst.'


Wat is het probleem van dit plan?

'In het gesloten proces van de kabinetsformatie is bedacht dat er in 2025 vijf landsdelen moeten zijn gevormd, zonder dat er een visie was op hoe die zouden moeten functioneren. Plasterk ging met dit plan de provincies langs, maar hij bagatelliseert de door ons gesignaleerde problemen. Dat is onverstandig. Hij komt tot op heden niet met een verdieping van zijn ideeën. En zolang die verdieping er niet is, valt er wat de provincies betreft niets meer te bepraten.'


Wat zijn de opties die overblijven?

'Het Interprovinciaal Overleg weet dat in het regeerakkoord staat dat er ook bij ons moet worden bezuinigd. Daarover moeten we met de minister praten. In mijn functie als commissaris van de koning van Noord-Holland ben ik een lijst aan het opstellen van mogelijke extra taken voor een landsdeel. Het kan bijvoorbeeld dat de provincies nieuwe stijl zeggenschap krijgen over rijkswegen of over de culturele infrastructuur. Die zaken zijn namelijk ook van belang voor een goed vestigingsklimaat voor bedrijven.'


Als commissaris van de koning van Noord-Holland was u van de drie provincies die moeten fuseren het minst tegen het plan om samen te gaan met Utrecht en Flevoland?

'Noord-Holland is inderdaad het minst negatief, maar dan moet de minister wel eerst zijn huiswerk overmaken. Daarbij vinden wij het niet verstandig dat hij die fusie op 1 januari 2016 wil laten ingaan, een half jaar na de provinciale verkiezingen. Het is funest voor de democratie als in 2017 dan weer provinciale verkiezingen moeten worden gehouden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden