Er sluipt een roofdier door de boekhandel. Donner ìs al een superstore

Vijf jaar geleden bezocht H. Peters, directeur van de Rotterdamse superstore Donner, New York voor het laatst. Het verschijnsel superstore bestond toen nog niet, maar het kan alleen maar een verbetering zijn, meent hij: 'In heel New York heb ik toen geen behoorlijke boekhandel gezien.'..

Veel reden om naar de nieuwe superstores te gaan kijken ziet hij niet. Donner ìs al een superstore. En bovendien zonder enige twijfel veel breder ('en meer in de diepte') gesorteerd dan zijn Amerikaanse tegenhangers. Donner is de grootste boekhandel van Nederland. Met 160 duizend boektitels op de planken, met daarnaast een multimedia-afdeling, cd-winkels, bladmuziek, en met een koffieshop annex croissanterie. Een concept dat niet is afgekeken van Amerika, maar dat zich in tien jaar tijd gaandeweg heeft ontwikkeld.

Donner is in die ontwikkeling een voorloper in het zeer korte rijtje van drie à vier grote boekhandels dat Nederland telt. Behalve Donner zijn dat Scholtens Wristers in Groningen, Scheltema Holkema & Vermeulen in Amsterdam en Broese Kemink in Utrecht. De drie willen Donner graag volgen. Daarbij stuiten ze op een zeer praktisch probleem: een gebrek aan ruimte.

Scheltema, Holkema & Vermeulen (150 duizend titels) mist met zijn tweeduizend vierkante meter nèt dat laatste beetje extra om in de winkel een koffieshop te kunnen beginnen, laat staan een ruimtevretende cd-afdeling. Directeur T. van Meijel: 'Ik heb vijfhonderd meter extra nodig.' Het komt nog wel, zegt hij. 'Scheltema zal nog wel een keer groter worden.'

Uitbreiden en verbreden zal nodig zijn. Donner, dat de winkel steeds uitbreidde met nieuwe afdelingen, geeft grote èn kleine winkels het goede voorbeeld, vindt A. Doeser, secretaris van de Nederlandse Boekverkopersbond. Volgens Doeser zullen de boekhandels zich moeten ontwikkelen tot wat hij een 'informatiewinkel', en Peters een 'mediahuis' noemt.

Doeser: 'Ze moeten wel. De omzet van het algemene boek stabiliseert. Groei zit alleen nog in andere informatiedragers, zoals de cd, de cd-i, de cd-rom.'

Scheltema-directeur Van Meijel bevestigt dat: 'De omzet van onze multimedia-afdeling is in een jaar tijd verdubbeld. We gaan die afdeling nu uitbreiden tot een hele verdieping.' Een nog nieuwere markt is de verkoop van video's (Peters: 'Vooral kunst en cultuur, dus geen Disney'), waar zowel Scheltema als Donner al mee begonnen is.

Dat de grote boekhandels sommige kleintjes zullen wegdrukken, zoals in de VS gebeurt, is volgens Van Meijel zeker aan de orde. 'Natuurlijk zullen er kleintjes verdwijnen. Het is een branche die onder druk staat.'

De concentratie in de branche neemt toe: de grote boekhandels hebben hun krachten gebundeld in de Boekhandelsgroep Nederland, kleinere boekhandels sluiten zich aan bij inkoopcombinaties zoals Libris. Doeser: 'De inkoop van boeken komt daardoor in steeds minder handen. Maar tot verschraling van het aanbod hoeft dat niet te leiden. Boekverkopers zijn veel te eigenwijs om zich uitsluitend door inkopers te laten voorschrijven wat ze verkopen.'

Michel Maas

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.