Er moet vertwijfeling heersen bij de sociaal-democraten

Afwegingen

 

Er gaan weken voorbij dat ik niet aan de fractiekamer van de Partij van de Arbeid denk, maar gisteren dacht ik: wat zou het een genoegen zijn in te kunnen pluggen op de afluister- en meekijkapparatuur die onze vrienden van de NSA daar hebben geïnstalleerd. Om ten behoeve van de geschiedschrijving te observeren hoe politieke allianties zich ontwikkelen onder druk.

Er moet verbijstering heersen bij de sociaal-democraten. Dat een van de uithangborden van de coalitiepartner in een vorig leven een losgeslagen officier van justitie was die het met een drugscrimineel heimelijk op een een-tweetje heeft gegooid: als jij 750 duizend gulden aan de staat geeft, mag jij je drugswinst van 4.710.627,38 gulden houden, mondje dicht tegen de Belastingdienst.

Deze bijzondere interpretatie van liberale beginselen als stimulering van ondernemerschap en verlaging van belastingdruk gebeurde omstreeks de tijd dat de PvdA de nek vervaarlijk ver aan het uitsteken was door enthousiast mee te werken aan het verjagen van arbeidsongeschikten uit de WAO. Want het almaar toenemende beroep op de collectiviteit zou het draagvlak voor de sociale zekerheid onder belastingbetalende burgers maar ondermijnen.

Er moet leedvermaak heersen bij de sociaal-democraten. Altijd ging het gezeik over hen. Over principes die zoek zouden zijn geraakt, over een leider die nu al over de houdbaarheidsdatum heen zou zijn. Nu is eindelijk de VVD aan de beurt, en dat is de verdienste van de partijtop. Met hun 'opgeblazen gedoe' over verkeerd gedeclareerde bonnetjes, met hun dedain voor Groningse bevingsslachtoffers, met hun permanent verwarde minister van Veiligheid, met hun 'gewoon waanzinnig gaaf land' waarin een cowboy-staatssecretaris denkt zich uitspraken te kunnen permitteren als: 'U weet niet alles, maar ik weet wel alles.'

's Avonds wanneer hij in bed ligt en niemand het horen kan, prevelt Diederik Samsom 'dankuwel lieve Heer dat ze op tv al vijf dagen niet over mij praten'.

Er moet ernstige bezorgdheid heersen bij de sociaal-democraten. Onlangs passeerde GroenLinks de PvdA in een peiling - en dat kwam niet doordat GroenLinks op miraculeuze wijze was gegroeid. Als nu ook de VVD in een vrije val mocht geraken, mede geholpen door een duistere bron die de pers met een uitstekend gevoel voor timing van brisante bonnetjes voorziet, wordt de basis onder het kabinet zorgwekkend dun. Een min of meer gelijk aantal zetels is goed voor het machtsevenwicht in de coalitie, maar als dit zo doorgaat, valt er straks geen macht meer te verdelen.

Er moet verontwaardiging heersen bij de sociaal-democraten. Een minister die permanent de indruk wekt het allemaal ook niet meer te kunnen volgen, die desinformatie verspreidt en die daarbij de Tweede Kamer verzekert dat het 'een kwestie van vertrouwen' is, is niet te handhaven.

Er moet vertwijfeling heersen bij de sociaal-democraten. Zóveel geïnvesteerd in deze liefdesrelatie, zóveel ingeruild, zóveel weggegeven, zóveel geslikt, zóveel gehoopt, zóveel verwacht, elkaar zó innig vastgehouden. Elkaar nu loslaten, zou eeuwig zonde zijn. Dan wordt de PvdA weggevaagd bij nieuwe verkiezingen voor de Tweede Kamer. Dan zijn ze voor niets gesneuveld, al die sociaal-democratische principes die in de kliko liggen te verschimmelen.

Als Ivo Opstelten blijft, was dit laatste argument doorslaggevend in de fractiekamer van de Partij van de Arbeid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.