Er moet onderzocht worden of verdachten verplicht kunnen worden tot psychiatrisch onderzoek

Een verdachte moet niet zelf kunnen bepalen of hij tbs krijgt.

Politieagenten zochten op 12 oktober gericht op een specifieke plek in de omgeving van het Bulderpad in Zeewolde naar Anne Faber Beeld anp

Michael P., verdacht van de moord op Anne Faber, werd op 21 juni 2011 door de rechtbank in Arnhem veroordeeld omdat hij schuldig werd bevonden aan negen 'zeer ernstige strafbare feiten die alle een geweldskarakter hebben'. Het ging om twee gruwelijke verkrachtingen van minderjarige meisjes, om afpersingen en berovingen.

De rechtbank merkte toen op 'dat de verdachte geen inzicht heeft willen geven in zijn persoon, daar hij niet wilde meewerken aan het opstellen van rapportages, ook niet in het Pieter Baan Centrum'. Het gevolg was dat de deskundigen geen oordeel hebben kunnen geven over de toerekeningsvatbaarheid van Michael P. Om 'de samenleving zo lang mogelijk tegen de verdachte te beschermen' veroordeelde de Arnhemse rechtbank hem tot de hoge straf van 16 jaar cel.

De redenering van de Arnhemse rechter is op zichzelf goed te volgen. In het geval van Michael P., die toen nog geen strafblad had, waren er geen aanwijzingen (gesprekken met mensen uit zijn omgeving of psychologische rapportages) waaruit de rechter zou kunnen opmaken dat P. ontoerekeningsvatbaar zou zijn. Toch wordt nu achteraf door velen de vraag gesteld: had de rechter Michael P. niet toch tbs moeten opleggen? In principe kan de rechter ook wanneer de verdachte niet meewerkt aan een psychiatrisch onderzoek tbs opleggen. Maar het is begrijpelijk dat de rechter daarin terughoudend is.

Zo kon een praktijk ontstaan dat zware criminelen, vaak aangemoedigd door hun advocaten, weigeren mee te werken aan psychiatrisch onderzoek. Ze hebben dan een grote kans dwangbehandeling in een tbs-kliniek te ontlopen, een behandeling waarvan niet van tevoren vaststaat hoelang die gaat duren.

Het kan niet zo zijn dat de verdachte in de praktijk zelf kan uitmaken of hij al dan niet onderworpen wordt aan dwangverpleging in een tbs-kliniek. Onderzocht moet dan ook worden of verdachten in de toekomst verplicht kunnen worden tot medewerking aan psychiatrisch onderzoek. Automobilisten die worden verdacht van overmatig alcoholgebruik zijn immers ook verplicht mee te werken aan bloedonderzoek. Intussen zullen rechters hun meegaande aanpak van verdachten van ernstige gewelds- en zedendelicten die psychiatrisch onderzoek saboteren om tbs te ontlopen, moeten heroverwegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden