‘Er komt een stille aardverschuiving’

In landelijk Pennsylvania zijn ze tegen het noodplan en tegen Obama, maar sommigen zien een ‘stille aardverschuiving’...

Dit is geen Obamaland. ‘Maandag kregen we een flinke lading McCain-bumperstickers en tuinbordjes. Maar er komen zoveel mensen om vragen. Woensdag waren ze al weer op’, zegt Lynn Wakefield, een opgewekte vrijwilliger in het Republikeinse partijbureautje. ‘De mensen zijn hier erg conservatief’, legt hij uit. ‘Ze zijn tegen abortus en tegen een grote staat. Obama is een socialist, ze willen hem tegenhouden.’

Pennsylvania, zo wordt wel gezegd, heeft Philadelphia aan de ene kant, Pittsburgh aan de andere, en Alabama in het midden. Net als Amerika zelf: links aan de zijkanten, daartussen rechts. Daardoor is de staat, een grote prijs in de presidentsverkiezingen, elke vier jaar weer toneel van strijd. Chambersburg, in het Alabama-gedeelte, is een stadje tussen glooiende heuvels. Het ziet er uit als het echte Amerika, met veel kerktorens, oude huizen met mooie houten veranda’s en hier en daar een licht verkleurde sticker met ‘God Bless America’ op de deur.

Het is in dit soort stadjes waar het noodplan van president Bush voor de financiële crisis op verzet is gestuit. ‘De staat heeft wel het geld om het op te lossen, maar niet de discipline om de markt met rust te laten. Er moeten beperkingen in die wet’, zegt Elise Overcash, een klassieke zangeres met een zoon die net als McCain marinepiloot is.

‘Ik geloof in persoonlijke verantwoordelijkheid. Waarom legt niemand de schuld neer bij al die mensen met hypotheekproblemen?’, zegt Overcash. ‘Ze hebben huizen gekocht die ze niet konden betalen, en dan nog 10 procent bovenop de hypotheek gedaan om meubels te kopen die ze ook niet konden betalen.’

Matthew Richardson, dominee van de Presbyteriaanse kerk: ‘Mijn buikreactie is: nee. Dat noodplan zit vol met gunsten voor linkse organisaties, je moet daar erg wantrouwig tegenover staan.’ Vrijwilliger Wakefield heeft het Congreslid van dit district, Bill Shuster, gebeld en gemaild: ‘Stem tegen dit krankzinnige plan.’

Hij was niet de enige. Er kwamen zoveel reacties binnen dat het computersysteem van het Huis van Afgevaardigden half crashte, vertelt een medewerker van Congreslid Shuster. De senator, die ook een kantoortje voor belangenbehartiging in Chambersburg heeft, stemde tegen, en werd zo een van de Republikeinse rebellen die het reddingsplan torpedeerden.

Maar sindsdien komen er op zijn kantoor toch ook bezorgde telefoontjes binnen van mensen die vinden dat er wel íets moet gebeuren. Ze zien de waarde van hun 401-K dalen’, zegt dominee Richardson, doelend op de privépensioenen die zijn gebaseerd op beleggingen. Autohandelaren merken dat er minder leningen worden gesloten.

In de kroeg, een filiaal van Ruby Tuesday aan de grote weg, is het gemopper niet van de lucht. ‘Ze hebben er een puinhoop van gemaakt’, zeggen mannen die de vorige twee verkiezingen keurig op George W. Bush hebben gestemd. ‘Hij heeft ons aan China verkocht.’

Don, die bij een gasbedrijf werkt, trekt de consequentie en gaat op Obama stemmen. ‘De Republikeinen kunnen deze problemen niet oplossen. Er moet echt iets fundamenteels aan worden gedaan, en dat kunnen alleen de Democraten.’

Terwijl Pennsylvania steeds duidelijker naar Obama neigt, blijkt uit de kiezersregistratie dat in Chambersburg nog altijd twee keer zoveel Republikeinen als Democraten zijn. Maar Kathy Newcomer zegt dat zelfs hier een verschuiving plaatsvindt. Ze is zelf een sprekend voorbeeld: tot voor twee weken was ze voorzitter van de lokale McCain-campagne, net als in 2000, toen McCain nog een rebel in de Republikeinse partij was.

Maar tijdens de voorverkiezingen raakte ze onder de indruk van Obama. En toen McCain in september een reeks negatieve tv-spotjes lanceerde, waagde ze de stap. ‘Ik kon gewoon niet meer. Hij stort zoveel leugens over Obama uit. Dit is niet de John McCain van 2000.’

Newcomer aarzelde om er voor uit te komen. ‘Maar nu ben ik blij dat ik mijn geweten heb gevolgd.’ Ze zegde op, schreef een open brief en gaat nu als vrijwilliger langs de deuren voor Obama, die volgens haar de economie weer op gang kan brengen.

Een enkele mede-Republikein wilde niet meer met haar praten. Maar nu wordt Newcomer steeds vaker aangesproken door kennissen die haar bekennen hetzelfde te overwegen. ‘Ik heb het gevoel dat zich een stille aardverschuiving aan het opbouwen is’, zegt ze. ‘Het zal iedereen nog verrassen hoe ruim Obama gaat winnen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden