'Er komt een nieuwe intifada' klinkt het aan Jihad Iyads graf

De 17-jarige Palestijn Jihad - de naam betekent strijd - is gisteren door vrijwel de voltallige bevolking van zijn dorp ten grave gedragen....

Van onze correspondent

Theo Koelé

SILWAD

'Er komt een nieuwe intifada', een volksopstand, voorspelt een van de plaatselijke notabelen, de 67-jarige Abdel Mizyed. In de ogen van de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Ariel Sharon is er al sprake van een 'mini-intifada'.

De weg naar Silwad (7000 inwoners), een onooglijk dorp hoog in de heuvels van de Westelijke Jordaanoever, is bezaaid met rotsblokken en verschroeide autobanden. Ze herinneren aan de rellen, een dag eerder, waarvan Jihad Iyad het slachtoffer is geworden.

Hij werd doodgeschoten door Israëlische troepen die een groep stenengooiende jongeren achtervolgden. Iyad hoorde daar niet bij; hij was aan het werk als metselaar.

De jongen was deze week het tweede dodelijke slachtoffer op de Westoever. Eerder overleed een 21-jarige student, een neef van de toponderhandelaar Saeb Erekat, aan zijn verwondingen.

Deze week was het precies 11 jaar geleden dat de intifada, de volksopstand tegen de Israëlische bezetting, begon. Die verjaardag, en de woede over de weigering van Israël om Palestijnse 'politieke gevangenen' vrij te laten, hebben de afgelopen dagen op tal van plaatsen tot rellen geleid. De hevigste sinds maanden.

Op de dag van de begrafenis in Silwad wemelt het in de buurt van Israëlische militairen. In de nabijgelegen joodse nederzetting Ofrat lopen inwoners demonstratief met vuurwapens rond.

De Israëlische regering, de legertop en veel commentatoren verwijten de Palestijnse Autoriteit het straatgeweld aan te wakkeren.

Maar volgens Shai Feldman, directeur van het gerenommeerde Jaffee-instituut voor Strategegische Studies in Tel Aviv, is het oproer in hoge mate 'spontaan' uitgebroken. De kwestie van de gevangenen 'beïnvloedt het leven van veel Palestijnen rechtstreeks'.

Netanyahu en Arafat hebben de gevoeligheid van het vraagstuk onderschat tijdens de onderhandelingen in Wye Plantation, eind oktober. Arafat heeft toen geen ondubbelzinnige afspraken gemaakt, en dat breekt hem nu op, meent Feldman. 'Net als Netanyahu krijgt Arafat in eigen kring felle kritiek'. In Nablus raakten veiligheidstroepen van Arafat slaags met Palestijnen die voor de vrijlating van familieleden en bekenden demonstreerden.

De kwestie is uitgegroeid tot hét obstakel bij de uitvoering van het Wye-akkoord. Netanyahu heeft het akkoord 'bevroren' verklaard.

De Amerikaanse president Clinton moet tijdens zijn komende bezoek aan de regio 'grote druk op Netanyahu' uitoefenen, zegt de bejaarde inwoner van Silwad die een nieuwe golf van geweld in het verschiet ziet.

In de begrafenisstoet wordt Netanyahu luidkeels uitgemaakt voor leugenaar en moordenaar. Een lid van de Palestijnse wetgevende raad, het parlement van de Palestijnen, roept de menigte aan de rand van het kerkhof op: 'Bevrijdt de gevangenen, bevrijdt Jeruzalem.'

Het kerkhof van Silwad 'ligt vol met slachtoffers van de joden', zegt een dorpeling. 'Meer dan honderd sinds 1936', weet een ander. In de jaren dertig kwamen veel joden naar het Beloofde Land, uit vrees voor het opkomend nazisme. Ook al staat Silwad nu gedeeltelijk onder gezag van de Palestijnse Autoriteit, Israëlische ordetroepen maken de dienst uit.

'Deze week nog zijn ze hier huizen binnengedrongen, op zoek naar wapens, en hebben ze mensen gearresteerd', zegt een jonge electricien. 'Israëli's vallen regelmatig binnen', vult een collega aan. Trots zegt hij tot de stenengooiers te behoren. 'Zolang Palestijnen vastzitten in Israëlische gevangenissen, wil ik Israëlische soldaten aanvallen.' Wat hem betreft is de nieuwe intifada begonnen.

Naast het verse graf van Jihad Iyad worden geweren afgevuurd. Een eresaluut. De vader staat er stilletjes bij, nadat hij tierend en zwaaiend met een wandelstok de stoet met de lijkkist heeft aangevoerd. De begrafenis eindigt in een zware regenbui.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden