Er is veel tegen een beursgang van ABN Amro

Het spel en de knikkers

Het ministerie van Financiën en ABN Amro maken ruzie over de beschermingsconstructies van de bank na de beursgang die is bedacht voor later dit jaar. Het Financieele Dagblad schrijft dat de top van de bank rigoureuzere bescherming wil tegen een vijandige overname dan Financiën wil geven. ABN Amro mag zijn trauma's hebben van de opsplitsing van acht jaar geleden, bescherming, weten ze op Financiën, is slecht voor de prijs van de aandelen.

De voorbereidingen van de beursgang, kortom, zijn in volle gang. Bovenbaas Gerrit Zalm en consorten hebben ook laten weten: we zijn er klaar voor.

Mijn vraag is deze: komt er nog een moment waarop de Tweede Kamer kan zeggen dat de bank (voorlopig) niet naar de beurs gaat? Of gaat het debat straks alleen nog maar over de voorwaarden waaronder de beursgang zal plaatsvinden? Over tranches, uitgifteprijs en bescherming?

Waarom (nu) verkopen? Afgezien van het 'gunstige beursklimaat' (de aandelen zijn verkoopbaar en voor een 'goede' prijs), zal de (inhoudelijke) argumentatie voor verkoop vooral zijn ingegeven door de gedachte dat een bank niet in staatshanden hoort. Banken zijn ten principale ondernemingen. Dat de bank eigendom is van de staat is de uitzondering - alleen ingegeven door het dreigende bankroet in 2008. Verkoop aan de particuliere sector is dus een terugkeer naar de normale toestand. De overheid moet geen aanbieder zijn van diensten die de markt ook kan aanbieden.

Maar op deze gedachtegang valt ook wel wat af te dingen. Qua schatkist: de overheid heeft met ABN Amro voorlopig een fijne kaskoe in handen. De overheid leent praktisch gratis en is 100 procent eigenaar van de gemaakte winst. Om deze reden verlaagt de verkoop weliswaar de staatsschuld, maar drijft dit het begrotingstekort juist op.

De principiële argumentatie is nog interessanter. Hoezo hoort een bank niet in staatshanden? De onderneming mag na een eventuele beursgang, net zomin als in 2008, failliet gaan. Als ondanks het toezicht vanuit Frankfurt door de Europese Centrale Bank, en ondanks het Europese bankenfonds voor probleembanken, de nood bij ABN Amro een keer aan de man komt, zal de Nederlandse staat de bank andermaal moeten nationaliseren.

Is een onderneming die niet failliet kan gaan wel een onderneming? Of, nog scherper, ook in het licht van de discussie tussen Financiën en de top van de bank: is een onderneming die niet failliet mag gaan én niet overgenomen mag worden, wel een onderneming?

De diepste economenwijsheid is die van de kippenboer: leg niet alle eieren in één mand. Nederland telt drie grootbanken. De ene is beursgenoteerd (ING), de andere een coöperatie (Rabobank). Je zou kunnen zeggen: en de derde is van de staat (ABN Amro). Met drie regimes, kun je beargumenteren, minimaliseer je het risico van het Nederlandse bankwezen als geheel.

En het klantbelang dan? Zijn klanten beter af in handen van de markt of van de staat? Mijn vermoeden is dat het geen zak uitmaakt. Nu draait staatsbank ABN Amro mij een poot uit door voor een eenmaands Euribor-lening (de marktprijs vrijdag was 0,000 procent rente) een rekening te sturen van 2,2 procent rente.

Rentemarge voor de bank dus: 2,2 procent - woekertarief. Had ik maar beter moeten opletten bij het afsluiten van de overeenkomst. Ik heb niet de illusie dat als de bank naar de beurs gaat ik plotseling een brief krijg met excuses en een halvering van de rente.

Ik zeg niet dat de uitkomst vaststaat, maar me dunkt dat je over een beursgang van ABN Amro ook een inhoudelijk debat moet willen voeren: is het echt een goed idee? Thema's zijn in elk geval: de schatkist, markt en staat, de structuur van de bankensector, en, vooruit, het klantbelang.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek.

Reageren? frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.