Er is geen methaan op Mars...

Erg veel ruchtbaarheid is er tot nu toe niet aan gegeven, maar het lijkt erop dat er in de dampkring van Mars geen methaan voorkomt - een gas dat geproduceerd kan worden door micro-organismen. De Amerikaanse marswagen Curiosity heeft afgelopen najaar uitgebreid gesnuffeld, maar niets gevonden.

AMSTERDAM - Met twee gevoelige spectrografen kan Curiosity heel nauwkeurig de samenstelling van de ijle Marsdampkring opmeten. De jongste resultaten staan deze week in Science. Koolstofdioxide (96 procent), argon, stikstof, zuurstof, koolmonoxide, waterdamp. Maar, zo schrijven de auteurs terloops in een bijzinnetje, geen methaan (CH4).


Michael Mumma van NASA's Goddard Space Flight Center had het liever anders gezien. Een paar jaar geleden eiste hij als eerste de ontdekking op van methaan op Mars. Dat zou niet overal in de dampkring voorkomen, maar alleen op bepaalde plaatsen. En niet de hele tijd, maar slechts af en toe. Alsof er soms grote 'uitbarstingen' van duizenden tonnen methaan plaatsvinden, waarna het gas weer vrij snel verdwijnt door chemische reacties in de dampkring of aan het oppervlak van Mars.


Spannend, want methaanproductie kan wijzen op de aanwezigheid van leven. Geen wonder dus dat veel astronomen sceptisch waren. Mumma gebruikte de 10-meter Kecktelescoop op Hawaii - misschien waren de metingen verstoord door methaan in onze eigen dampkring? En kun je zulke kleine hoeveelheden - hooguit een paar miljoenste procent - wel nauwkeurig meten op afstanden van vele tientallen miljoenen kilometers?


Inmiddels zijn er vier teams die - af en toe, en hier en daar - methaan in de Marsdampkring hebben gedetecteerd, onder andere met instrumenten aan boord van de Europese ruimtesonde Mars Express, die in een baan rond de planeet cirkelt.


Maar helaas, zo vertelden NASA-onderzoekers Chris Webster en Paul Mahaffy onlangs op de Lunar and Planetary Science Conference: Curiosity heeft niets gevonden. Of, liever gezegd: áls er al methaan in de Marsdampkring voorkomt, moet het gaan om minder dan 0,000.000.003.5 volumeprocent.


Einde verhaal? 'Absoluut niet,' zegt Mumma. 'De bovengrens die ze vinden komt overeen met de bovengrens van onze eigen metingen in perioden waarin er géén methaanuitbarstingen optreden. Onze resultaten zijn dus helemaal niet met elkaar in tegenspraak. Als we met de Kecktelescoop in de buurt van de krater Gale - waar Curiosity is geland - een methaanpluim ontdekken en de marswagen meet nog steeds niets - ja, dan hebben we een probleem.'


Voor komende winter staan weer nieuwe waarnemingen vanaf de aarde gepland, zowel met de Kecktelescoop als met de Europese Very Large Telescope in Chili. En in 2016 lanceert de Europese ESA de ruimtesonde ExoMars, die vanuit een baan om de planeet zeer nauwkeurige metingen gaat verrichten.


Overigens kan het Mars-methaan ook een vulkanische oorsprong hebben. Om daar achter te komen, moet je de verhoudingen van verschillende koolstofisotopen meten in het methaangas. Dat is tot nu toe niemand gelukt, maar ExoMars kan het wel. Mumma: 'Binnen een paar jaar hebben we hopelijk uitsluitsel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.