'Er heerst te veel wantrouwen in Frankrijk'

Het gaat hard tegen hard in Frankrijk. Sinds premier Manuel Valls het Assemblée buitenspel zette om een nieuwe arbeidswet erdoorheen te drukken, zijn er dagelijks demonstraties door het hele land. Sinds dit weekend worden olieraffinaderijen geblokkeerd, een brandstoftekort dreigt. Tel dit op bij de stakingen in het openbaar vervoer en de transportsector, en je hebt een land dat piepend tot stilstand komt. Hoe gaat de Fransman hiermee om? Wilfred de Bruijn, inwoner van Parijs en maker van de VPRO-serie Op zoek naar Frankrijk: 'We raken het wel een beetje gewend.'

Wilfred de Bruijn. Beeld Bart Koetsier

Zelf al in de rij gestaan voor benzine?

'Ik heb geen auto, dus nee. Maar ook in het openbaar vervoer wordt veel gestaakt, dus het is drukker en moeilijker om ergens te komen, dat wel. Je merkt dat het leeft hier, sinds vrijdag de eerste blokkades werden opgezet is de angst wel toegeslagen. Mensen gaan echt benzine hamsteren: eerste auto, tweede auto, jerrycan. Daarom raken die voorraden ook zo snel op.'

Angst?

'Jazeker, mensen zijn bezorgd. Ze zijn bang dat het nog wel even zal duren. Vooral het nieuws dat de regering al een aantal dagen gebruik maakt van de noodvoorraden is hard aangekomen. Die voorraden zijn voor crisisperiodes als oorlog. Het levert ook echte problemen op voor inwoners die afhankelijk zijn van hun auto voor werk, zoals taxichauffeurs en pakketbezorgers. Maar ook goederen die niet meer worden bezorgd, het heeft impact op de hele economie.'

Frankrijk heeft een stakingstraditie, hoe zit het nu met de steun voor degenen die in opstand komen?

'Het is wel waar dat meningsverschillen tussen werkgevers en werknemers hier vaak met een staking worden opgelost. Er is ook begrip voor vanuit de bevolking, voor het opkomen voor je rechten. Wat opvalt, is het ultrawantrouwen dat vanuit werknemers richting de werkgevers heerst. Fransen zeggen wel eens: 'Nous avons les patrons les plus cons du monde', we hebben de domste bazen ter wereld. Nu moet ik zeggen dat dat niet helemaal onwaar is, maar ik zie het vooral als weer een teken dat mensen in dit land niet kunnen samenwerken, er heerst te veel wantrouwen.

'Aan de andere kant zie je wel dat het wantrouwen afneemt. Wat nu aan de hand is, is het werk van een kleine groep radicalen onder leiding van de CGT, een vakbond met communistische roots. Die groep is de laatste jaren enorm veel leden kwijtgeraakt, de voorzitter is ontslagen, en de nieuwe voorzitter, Martinez, is omstreden. Het lijkt wel een zwanenzang, wat nu gebeurt. Nog één keertje het land platleggen.'

Alles of niets

In protest tegen de omstreden arbeidswet kiest vakcentrale CGT een radicale koers: het land moet plat. De strategie van iemand die terrein verliest. (+)

Wie gaat er als eerst inbinden?

'Zowel de regering als de opstandelingen spelen hoog spel. De steun voor deze wet is heel gering, ook de fractievoorzitter van de Parti Socialiste heeft al gezegd dat een aanpassing op tafel ligt. De regering wil daar echter niets van weten. Maar ik ken bijna geen enkele staking die niet tot een wetswijziging heeft geleid.

'Ondertussen komen beide partijen in een steeds penibeler situatie terecht. Vanavond wordt ook gestaakt bij een kerncentrale, de treinen gaan door, de luchthavens komen eraan. De stakingen lijken zich alleen maar uit te breiden. Ik vind het wel iets gezelligs hebben, lekker knus met elkaar in de metro. Je raakt eraan gewend. Vorige week zaten we hier vlakbij op een terras en moesten we opschuiven omdat de demonstratie uit de hand liep, met traangas en zo. Iedereen laat het dan een beetje over zich heen komen.'

Een staker van de CGT. Beeld epa

De vorige keer dat er op grote schaal stakingen en blokkades waren, was in 2010. Sarkozy, toen president, klopt zichzelf nu op de borst dat het bij hem niet zo uit de hand is gelopen.

'Ja natuurlijk, iedereen zit met de presidentsverkiezingen van 2017 in zijn achterhoofd. De twee traditionele partijen (Parti Socialiste en l'UMP, red.) worden enorm gewantrouwd, als we de peilingen mogen geloven is Sarkozy er niet eens zeker van dat hij de rechtse presidentskandidaat wordt.

'Het extreemrechtse en populistische Front National houdt zich nu op de oppervlakte, wat heel slim is. Zij komen zogenaamd op voor de arbeiders, maar als zij aan de macht waren geweest was alles allang opgebroken en hadden ze gezegd: slikken wat de regering beslist. Met deze houding winnen ze alleen maar stemmen.'

Een demonstrant met een masker van Sarkozy houdt een foto van Manuel Valls vast tijdens een protest in Marseille. Beeld afp

Is er iets veranderd in de afgelopen zes jaar?

'Nee, er verandert hier nooit iets, haha!'

Dit is aflevering 719 van de Nieuwsbreak, het nieuwsinterview van de Volkskrant, elke dag om 16.00 uur online.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden