Er gebeurt genoeg van-de-pot-gerukts

Dood water

In 2012 wonnen Jesse Frederik en Eric Smit van het online-onderzoeksplatform Follow the Money een journalistieke prijs voor een verhaal over Slibverwerking Noord-Brabant. Het nutsbedrijf, eigendom van vier waterschappen (en derhalve van de waterschapsbelastingbetalende inwoners), had zich derivaten laten aansmeren door een bankier met dubbele manchetten. De waterschapsbesturen keurden alles goed, diep onder de indruk van de mannen die zo knap dingen met spreadsheets konden en zo kundig met begrippen als switch transactions strooiden. 'In de financiële wereld is het zo, dat je met geld geld kunt maken', wist Anke Dielissen (CDA) van het Waterschap Brabantse Delta. Betoverd door de dubbele manchetten.

Later bleek dat je met geld ook geld kunt verliezen - 209 miljoen euro in dit geval. Het ontluisterende inkijkje in bestuurlijk Nederland kwam pas in de krant toen de jongens van Follow the Money in het zaakje doken.

De vraag is gerechtvaardigd of de kwestie, de bijzondere financiële opvattingen van het CDA incluis, eerder zou zijn opgepikt als journalisten op de voet zouden volgen wat de gekozen politici die de waterschappen bevolken eigenlijk doen met het hen toevertrouwde publieke geld. Het is een hypothetische vraag, want de markt voor stukjes over waterstanden en de bestrijding van de beverrat is niet overweldigend groot.

Toch gebeurt er genoeg van-de-pot-gerukts. Bij het Waterschap Roer en Overmaas regelt de ambtelijke organisatie de vergunningen voor hun eigen projecten pas achteraf, hetgeen tegen de wet is, aldus een klokkenluider onlangs in deze krant. Het Waterschap De Dommel investeerde in een 'flowformcascade', een installatie van waterbekkens waar gerecycled rioolwater weer vrolijk, levendig en zuurstofrijk van wordt, aldus de hocuspocusingenieurs die het waterschap tot de installatie overhaalden. Jomandapraktijken, van uw belastinggeld.

Toch kwam nog geen kwart van de mensen stemmen bij de vorige waterschapsverkiezingen. Het wordt spannend of dat percentage nog lager kan, op 18 maart aanstaande. De verkiezingen vallen samen met die voor de provinciale staten - en die laatste zijn al moeilijk genoeg, getuige het gekanker van de babbelende klasse op het verkiezingsdebat dat Nieuwsuur maandag uitzond.

Dat debat ging over de provinciale verkiezingen, of over de Senaatsverkiezingen, of over de volgende Tweede Kamerverkiezingen, en de duiders wisten vooraf al dat het niks kon worden. Zelf vond ik het een informatief en interessant debat tussen ervaren politici, uitstekend geleid, met als bonus een hoge amusementswaarde, maar dat is geen populaire opvatting. Interessant overigens voor de 'en het ging niet eens over provinciale kwesties'-klagers: bij het enige provinciale onderwerp, windmolens, haakten kijkers massaal af, zo bleek volgens NRC Handelsblad uit de kijkcijfers.

Het woord 'waterschap' viel niet. Jammer, want het zou interessant zijn geweest om te onderzoeken hoeveel kijkers dan hadden afgehaakt.

Godlof is er één journalistiek platform dat heroïsche pogingen doet het waterschap journalistiek relevant te maken. Bij ThePostOnline heeft Chris Aalberts zich vastgebeten in de doodgezwegen bestuurslaag. In een wanhoopspoging de verkiezingen te politiseren roept hij zijn lezers op hun favoriete waterschapsbestuurder te nomineren; de winnaar krijgt een interview op TPO.nl.

Gisteren had hij het gewenste aantal van vijf interviewkandidaten nog niet gehaald. Ja echt: nog geen vijf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.