Column

Er dwarrelen weer euro's

Die zeven magere jaren waren best wel vet.

Het duinzand is er vloeibaar, het slik ruikt er naar leven.

De Noordzee van 2015 is precies dezelfde als de Noordzee van 2016. Het water warmer dan de lucht; de branding klein als ik erin loop maar groter als ik zwem. Het is ook de Noordzee van 1969 - in de 46 jaar dat op ik op het eiland kom, bleef het in grote lijnen gelijk. Het duinzand is er vloeibaar, het slik ruikt er naar leven. Nog steeds staan de sterren er 's nachts als een sneeuwbol overheen. Mythisch perst het getij zich door het zeegat in het oosten; alles is hier altijd nieuw, ook al ken ik er de weg.

Dit wordt het jaar van de welvaart. Dat is hartstikke mooi, zoals ze hier op het eiland zeggen. Na zeven magere jaren dwarrelen de euro's weer op ons neer, hoera voor 2016. Alles is emotie in de economie, dat leerde ik op de middelbare school, en als één gans begint te gakken in de polder gakken ze al snel allemaal, dat leerde ik op dit eiland.

Eerlijk gezegd denk ik dat die zeven magere jaren ook best vet waren. Maar dat vergeet je, als alles altijd beter en groter moet. Elke tijd zet een nieuwe standaard. Maakt niet uit: de crisis is dood, leve de anticrisis. Hartstikke mooi.

Van Oudejaarsdag op Nieuwjaarsdag verandert er niets. Verandering komt op kousenvoeten. Die zie ik pas in de verkleurde vakantie-dia's van mijn vader, die toen zo oud was als ik nu. We kampeerden op het boerenlandje van Jan Pals en hadden alleen een pomp. We dronken metalig grondwater en gingen in bad in een emmer; de wc was boven een beerput in het bos. Mijn ouders kochten op zaterdag een fles sinas, en dat was de traktatie van de week. Mijn dochter vraagt wat we daar dan verder deden de hele dag zonder televisie en zonder wat zij en haar broers 'de schermpjes' noemen - nou ja, soms lag ik 's avonds op mijn rug op een duin de sterren te bekijken.

Toscaanse tarieven

Welvaart heeft het eiland overspoeld, dát is de verandering. Op dat krappe landje van Jan Pals staan nu vijf witte chalets: te dikke ganzen te dicht bij elkaar. Over het fietspad schuift een hele generatie langs op elektrische fietsen. Voor mijn gezin huur ik een duinhuisje tegen Toscaanse tarieven; het heeft nauwelijks stopcontacten genoeg om de honger te stillen van de meegevoerde scheepskist aan gezinsapparatuur. Hartstikke mooi.

Het zomerhuisje hiernaast is te koop voor een half miljoen. De jachthaven is vol met dikbuikige boten. Met de boswachter ga ik naar het Amelander Gat, vroeger voor mij als kind alleen te bereiken in expeditiestijl: uren trappen door zand en gaten naar de stilste plek van de wereld, waar de Noordzee opgaat in de Waddenzee of andersom. Over dat strand, het mooiste strand ter wereld, schieten nu achter elkaar badgasten voorbij in fourwheeldrives. Het is hier, zegt de boswachter, soms net de A2.

Strandrijden noemen ze dat - een woord dat in de tijd van Sil Droeviger ook al bestond, maar toen ging het met paard en wagen, en uit noodzaak. De winters op het eiland waren arm en hard, een eeuw geleden nog, een flits in de geschiedenis.

Wat was er vroeger te doen zonder tv of 'schermpjes'?
Het water van de Noordzee is warmer dan de lucht.

Ik lees maar weer eens Sil de strandjutter, het overromantische en ondergewaardeerde boek van Cor Bruijn. 'Van alles op het strand, hors. Vooruit, je kunt nooit weten..!' Armoe en eenvoud die mijn kinderen niet meer zouden overleven. In een oogwenk is dat allemaal verdwenen. Hartstikke mooi. Het kan alleen maar beter worden.

Dat dit jaar de welvaart komt, had ik onderweg al gezien. Tienduizenden kilometers reed ik voor deze rubriek door het land, en sinds de zomer stond ik opeens weer ongenadig vaak in de file. Omringd door frisse nieuwe wagens, de meeste half of helemaal elektrisch, wat ze goedkoper maakt in de lease.

Gezegend is het land dat zich druk maakt over de bijtelling. Het land dat al jaren boven aan de lijstjes staat van de meest welvarende ter wereld. Het land dat rijk genoeg is om 200 duizend vluchtelingen op te vangen, en verwend genoeg om ze af te wijzen.

Het geld rolt alweer. Dat duinhuisje van een half miljoen gaat verkocht worden, en iemand gaat het slopen en er voor nog eens een half miljoen een ander huisje neerzetten. Sil Droeviger zegt: 'Wat heb je nou aan geld? Nee, Jaak, dat schimmelt maar!'

Hartstikke mooi.

Als ik klaar ben met mijn nieuwjaarsduik en uit de Noordzee klim, neem ik me voor mijn welvaart beter te waarderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden