Column

Er dreigt opstand bij De Telegraaf

Sjuul Paradijs. Beeld ANP

Opgegroeid in het onwankelbare besef dat het dagblad De Telegraaf, slagschip van krantenlezend Nederland, elke vijf jaar met zo'n honderdduizend abonnees groeide, stort bijkans mijn wereld in nu ik lees welk drama zich afspeelt aan de Basisweg in Amsterdam.

Om de afkalving van het lezersbestand een halt toe te roepen, dreigt De Telegraaf te worden opgesplitst in allerlei deelkrantjes. Het is inderdaad hard gegaan. Het hoogtepunt van de krant lag in 2001 met 808.446 abonnees. Daar zijn er volgens de laatste HOI-cijfers nog slechts 455.927 van over, bijna een halvering. Logisch dat hoofdredacteur Sjuul Paradijs het veld moet ruimen. Welke directie zou niet daartoe zijn overgegaan?

Toen Paradijs in 2009 aantrad om het tij te keren, vond ik nog dat alles aan hem klopte. Mijn oordeel was gekleurd door het feit dat ik, net als Sjuul, ben opgegroeid in de Amsterdamse volksbuurt De Pijp. Mijn moeder haalde bij de bakkerij van Sjuuls vader heerlijke Willy Alberti-broodjes, die hun naam dankten aan 'de Italiaanse vruchtjes' die erin waren verwerkt.

Lekker!

Destijds schreef ik: 'De Telegraaf is de krant van het volk en het is daarom terecht dat de hoofdredacteur ook uit het volk voortkomt. De voornaam is Sjuul en niet Jules. Zeer juist. De achternaam verwijst naar een toestand van onbekommerd geluk. Paradijs past veel meer bij De Telegraaf dan de dubbele namen van vroegere hoofdredacteuren als Goeman Borgesius of Olde Kalter. Verder is Sjuul een tikje zwaarlijvig, zoals een bouwvakker die 's avonds op de bank voor de tv zit met een pijpje bier en een zak chips.'

Dat Sjuul is gaan vermageren is, achteraf beschouwd, misschien wel zijn grootste fout geweest. De ponden vlogen er bij hem net zo snel vanaf als de lezers bij De Telegraaf. Hij kreeg een ingevallen koppie. Op de televisie liet hij zien hoe hij inmiddels twee keer paste in de broek die hij had gedragen in tijden van overvloed. De Telegraaf was in alle opzichten een mager krantje geworden.

Een ander veel gehoord verwijt aan Sjuuls adres is dat hij zich te weinig innovatief heeft opgesteld. Het zou kunnen, maar mijn indruk - en niets meer dan een indruk - is dat er bij De Telegraaf talloze innovaties hebben rondgezongen die, zoals Hyves, niets hebben opgeleverd, maar wel handenvol geld hebben gekost. Het is met een krant in moeilijkheden als met prostaatkanker - met rust laten is doorgaans de beste remedie.

Maar het kan natuurlijk ook zijn dat Sjuul door al die gastric bypasses en maagverkleiningen gewoon minder scherp is geworden. De manier waarop hij de laan werd uitgestuurd is in elk geval niet des Telegraafs.

Ik ken iemand die een doctoraalscriptie heeft geschreven over het personeelsbeleid van De Telegraaf en die mij vertelde dat na de oorlog bij De Telegraaf nooit iemand werd ontslagen. Die politiek heeft men lang volgehouden, ook toen dat economisch niet meer verantwoord was. Bij geen Nederlands bedrijf was de personeelstevredenheid dan ook zo groot als bij De Telegraaf. Wat dat betreft kon links Nederland - de ondergang van de Rode Burcht (Het Vrije Volk) in gedachten - wel iets van rechts Nederland leren.

Maar nu wordt ineens bij De Telegraaf de hoofdredacteur eruitgeknikkerd, met een spreekverbod nog wel! Het moet in deze wereld niet veel gekker worden, want een Telegraaf-hoofdredacteur die alleen maar 'geen commentaar' mag prevelen, is als een olifant zonder slurf.

Omdat ze het zo goed hadden, werden Telegraaf-journalisten ook nooit lid van een vakbond, maar nu lees ik dat de redacteuren worden opgeroepen lid te worden van de Nederlandse Vereniging van Journalisten, die weer is aangesloten bij de FNV, of wat daarvan nog bestaat.

Er dreigt opstand ter redactie en bovendien willen de drukkers gaan staken. Het einde van een tijdperk. Niets op deze wereld blijft wat het geweest is en je zult zien dat koeien straks ook nog op lantaarnpalen gaan zitten.

Als ik het goed begrijp, heeft de directie van De Telegraaf door (ongetwijfeld goedbetaalde) juristen laten uitzoeken of men van de redacteuren enige inspraak moet dulden. De conclusie luidt dat het redactiestatuut geen bal voorstelt. Niet verbazingwekkend, maar wel leerzaam voor andere kranten die in nood mochten geraken.

Gisteren werd ook de journalistieke stelregel verlaten om het in de krant nooit over jezelf te hebben. In chocoladeletters stond op de voorpagina: 'Sjuul, deze krant is voor jou'. Gelukkig gloorde daarboven nog iets van de oude Telegraaf in het kopje: 'Trijntje kiest voor hobbezak'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden