Enschede hakt knoop door: eerst pensioen opeten, dan pas bijstand

Het pensioen is niet heilig meer voor wie een beroep op de bijstand wil doen. Wie volgend jaar een uitkering aanvraagt zal als het aan de gemeente Enschede ligt eerst zijn oudedagsvoorziening moeten opeten.

Beeld belga

Deskundigen achten het plan kansrijk, omdat vrijwel iedereen met een aanvullend pensioen ervoor kan kiezen die spaarpot eerder te laten uitbetalen. En wie die keuze niet maakt, heeft volgens gerechtelijke uitspraken geen recht op een uitkering.

CDA-wethouder Patrick Welman van Sociale Zaken in Enschede lijkt met zijn voornemen een nieuwe inkomstenbron voor gemeenten te hebben gevonden. Bij vrijwel alle pensioenen is het mogelijk om te kiezen voor een eerdere ingangsdatum, zegt een woordvoerder van de pensioenfederatie. Dat staat verder los van de ingezette verhoging van de AOW-leeftijd. Daarmee heeft iemand dus een inkomen, zegt ook Erik Lutjens, hoogleraar pensioenrecht aan de VU in Amsterdam. 'Wie dat inkomen niet wil gebruiken, benadeelt de gemeente en verspeelt zijn recht op een uitkering.'

Aanscherping normen bijstand
Enschede zet met het plan een nieuwe stap in de aanscherping voor de normen voor de bijstand. Sinds dit jaar geldt voor jongeren een zoektermijn: ze moeten vier weken op zoek naar werk voordat ze bijstand kunnen aanvragen. Een aantal gemeenten, ook Enschede, legt deze zoektermijn inmiddels ook op aan ouderen. Veel gemeenten verplichten bijstandsgerechtigden een tegenprestatie te leveren voor hun uitkering. Al langer geldt dat wie veel spaargeld heeft dat eerst moet aanspreken en de overwaarde van zijn eigen huis moet opeten.

Beeld anp

Welman zegt zich door het kabinet 'gedwongen te voelen een maatregel te nemen die hij liever niet zou nemen'. Volgens de Inspectiedienst van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Enschede te veel mensen in de bijstand en moet de gemeente meer doen om ze aan het werk te helpen. Anders dreigt Enschede 22 miljoen van het rijk mis te lopen.

Welman zegt dat het ministerie te weinig oog heeft voor de moeilijke positie van Enschede. 'De werkloosheid ligt hier op ruim 18 procent, het landelijk gemiddelde is 8 procent. Er is onvoldoende industrie, veel zzp'ers hebben het moeilijk. En een plan voor een vliegveld gaat niet door. De rijksoverheid legt ons bezuinigingen op, wij staan met de rug tegen de muur.'

Het plan van Enschede gaat lijnrecht in tegen het beleid van staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken. Zij besloot dit jaar de pensioenpotjes voor zzp'ers veilig te stellen. Ze kan niet reageren omdat eerst de Inspectie van het ministerie moet oordelen over de plannen, zegt haar woordvoerster.

De vakbeweging reageert boos. 'Dit is principieel onjuist', zegt CNV-voorzitter Maurice Limmen. 'Het pensioen wordt opgebouwd als oudedagsvoorziening. Op deze manier worden mensen die in de problemen komen ook nog eens gestraft.'

'Schandalig', zegt Ruud Kuin namens de FNV. 'De overheid verkondigt al jaren de boodschap dat iedereen langer moet doorwerken en dan bepaalt een andere overheid dat je eerder met pensioen moet.'

Staatssecretaris Jetta Klijnsma vertrekt met haar chauffeur op de tandem bij het ministerie van Financiën. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.