Enquête onder gemeenten: 'Zorg voor bejaarden komt in de knel'

40 procent van de gemeenten denkt dat zij niet of moeilijk in staat is de zorg voor zieke ouderen en gehandicapten volgend jaar te organiseren met het beschikbare budget. Dat blijkt uit een Volkskrant-enquête die door 161 van de ruim 400 gemeenten is ingevuld.

Ouderen donderdag bij een politiek debat in woonzorgcentrum Theresia in Vught. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In 2015 wordt de gemeente verantwoordelijk voor de begeleiding, dagbesteding en kortdurende opvang voor chronisch zieken en gehandicapten die niet in een instelling wonen. Ook mensen die door ziekte zelf hun huishouden niet kunnen doen en daar nu nog via het zorgkantoor een vergoeding voor krijgen, moeten volgend jaar aankloppen bij hun gemeente. Het idee is dat het lokaal bestuur dichter bij de mensen staat dan de landelijke overheid en de zorg dus efficiënter kan organiseren.

Maar uit de enquête blijkt dat slechts eenderde van de gemeenten er vertrouwen in heeft dat het straks lukt om deze taken goed uit te voeren. Eenvijfde van de gemeenten weet al zeker dat dit niet gaat lukken met het op dit moment bekendgemaakte beschikbare budget. Nog eens eenvijfde heeft daarover grote zorgen.

De overheveling van de zorg voor langdurig zieken en gehandicapten gaat samen met stevige bezuinigingen. Zo wordt er 40 procent gekort op het budget voor hulp in de huishouding voor ouderen en zieken.

Geen invulling bezuiniging
Bijna de helft van de gemeenten die de enquête invulden, heeft nog geen idee hoe zij die laatste bezuiniging gaat realiseren. Van de gemeenten die dat wel al weten, ziet 46 procent zich gedwongen om het aantal uren thuiszorg per persoon te korten. Dit geldt bijvoorbeeld voor plaatsen als Almere, Delft en Enschede.

Een minderheid van de gemeenten wil bepaalde groepen ouderen de hulp in de huishouding ontzeggen. Meest genoemde maatregel is daarbij het uitsluiten van hogere inkomensgroepen van thuiszorg. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft er eerder op gewezen dat dat juridisch niet kan: bij het oordeel over een thuiszorgaanvraag mag iemands inkomen of eigen vermogen niet worden meegewogen. Wel kan er eventueel een hogere eigen bijdrage worden gevraagd.

Ook antwoorden enkele gemeenten in de enquête dat zij mensen van thuiszorg willen uitsluiten die voldoende sociaal netwerk hebben om zelf hun hulp in de huishouding te regelen.

Maar volgens de VNG kan ook deze inzet van familie, vrienden en buren in de zorg - waar het kabinet steeds weer op hamert - niet worden afgedwongen. In feite is 'een goed gesprek' het enige drukmiddel dat een gemeente heeft.

In 2015 komt de ouderen- en gehandicaptenzorg voor rekening van de gemeenten. Maar 40 procent van de gemeenten denkt dat het met het beschikbare budget niet gaat lukken.

Vandaag in de Volkskrant: De ouderen in Vught hebben het goed, de jongere ouderen vrezen een gure toekomst.

Beeld -

Bekijk hier hoeveel uw gemeente aan u uitgeeft

De Volkskrant maakte op basis van data van het Centraal Bureau voor de Statistiek, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en gegevens van COELO van de Rijksuniversiteit Groningen een speciale website waarop te zien is hoeveel per gemeente wordt uitgegeven aan wat. Op digitale kaarten is dat per gemeente te zien. Ook kunnen gemeenten met elkaar worden vergeleken. Kijk op volkskrant.nl/gemeenten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.