Enquête: 'Nederlanders amper solidair met Turkije bij Russische invasie'

Wat moet Nederland doen, wanneer onze Navo-bondgenoot Turkije onverhoopt wordt binnengevallen door Russische militairen? Maar een op de vier Nederlanders vindt dat de militaire bijstand aan Turkije bij een Russische invasie zeker moet worden geleverd, zo blijkt uit een enquête van de Atlantische Commissie.

Het Russische gevchtschip 'Caesar Kunikov' vaart op de Bosporus in Istanbul, Turkije. Beeld epa

De Nederlandse bevolking blijkt dan allerminst ervan overtuigd te zijn dat ons land in actie moet komen. Het Navo-verdrag schrijft weliswaar voor dat de aanval op de één moet worden opgevat als een aanval op alle andere landen, maar dat gaat er bij de meeste Nederlanders niet in. Maar een op de vier Nederlanders vindt dat de militaire bijstand aan Turkije bij een Russische invasie zeker moet worden geleverd, zo blijkt uit een enquête die TNS-NIPO heeft uitgevoerd in opdracht van de Atlantische Commissie.

Niet ondenkbaar

De Nederlandse regering zet al zijn kaarten op Turkse hulp bij het oplossen van de vluchtelingencrisis, maar mocht Turkije militair in de problemen komen dan is de kans op Nederlandse solidariteit gering, zo valt uit de enquête op te maken. Die militaire problemen zijn zeker niet ondenkbaar, nu Rusland en Turkije tegenover elkaar zijn komen te staan in de strijd in Syrië.

Het Nederlandse animo om militaire solidariteit te tonen blijkt overigens ook in geval van alle andere Navo-landen maar beperkt: bij een aanval op willekeurig welke bondgenoot is maar 39 procent van de Nederlanders van mening dat Nederland dan tot militaire actie is gedwongen. Daarentegen verwacht een grote meerderheid van 71 procent wel dat de Amerikanen te hulp schieten mocht Nederland onverhoopt worden aangevallen.

'Wat je duidelijk ziet is free rider-gedrag: we verwachten wel dat anderen voor ons de kastanjes uit het vuur halen, maar willen zelf liever niet een inspanning leveren', constateert Bram Boxhoorn, directeur van de Atlantische Commissie. In andere Europese Navo-landen ligt dat overigens niet anders: 'Eerder onderzoek gaf aan dat je diezelfde ambivalente houding ook in Duitsland aantreft. In Nederlandse reacties op die enquête werden de Duitsers gehoond, maar nu blijkt dat het in Nederland niet anders ligt.'

Minder belang

Jongeren hechten ook beduidend minder belang aan de Navo dan de oudere generaties. Onder 55-plussers is het normaal een 'groot belang' voor de veiligheid van Nederland aan het bondgenootschap te hechten - bijna vier op de vijf Nederlanders van die leeftijd is daarvan overtuigd. Maar in de leeftijdsgroep van 18 tot 35 jaar is dat percentage gedaald naar iets meer dan de helft, 56 procent.

Boxhoorn: 'Wat je ziet is dat de post Koude Oorlog-generaties eurocentrischer in het leven staat. Als de Navo ter sprake komt gaan de luiken steeds meer dicht, terwijl de oudere generatie nog heel goed beseft waar de Navo voor staat.' Niettemin is de steun onder de gehele bevolking aan de beterende hand, na een duidelijke dip als gevolg van het slechtere imago van de VS onder invloed van de Snowden-affaire. Volgens de enquête kent 68 procent van de Nederlanders een 'groot belang' aan de Navo toe. Maar de percentages van weleer, ruim 80 procent steun, ziet Boxhoorn niet meer terugkeren.

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de Navo. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.