Enorme impact van een groene gieter

Plastic maskers (onschuldige poppengezichtjes) verbergen de gelaatsexpressie van de twee vrouwen achter een starre vorm, en maken haar onecht. Net als in Het Zwanenmeer (voor bejaarden) en Vormsnoei (voor Japanners) neemt theatermaker Sanne van Rijn in Omvallen opnieuw de gestileerde, onpersoonlijke buitenkant om iets te zeggen over de bewogen, individuele...

Mirjam van der Linden

In Omvallen is alles vorm. In twee identieke, wit-zwart gestreepte jurken sloffen Lotte Dunselman en Anna Schoen op pumps door de huiskamer die volledig is bedekt met grijzig bladerenbehang. Hun jonge, vrouwelijke aankleding vloekt met hun oude manier van lopen, de hele voorstelling lang met licht gebogen knieën.

Contactgestoord kun je de twee dames wel noemen. Maar hoe vervreemd ze ook van elkaar zijn, met hun gewoonten zijn ze vergroeid. Aan deze rituelen, die kennelijk zekerheid en troost bieden, houden ze krampachtig vast: binnenkomen, uit het raam kijken, de gang oplopen om koffie te halen, terugkomen, kopjes op tafel zetten, gaan zitten, et cetera en vice versa.

Er gebeurt eigenlijk niks. Maar alles wordt zo nadrukkelijk gedaan - lopen is een reeks stappen zetten, een deur openen is een deurklink pakken, omlaag duwen, het lichaam naar voren hellen - dat het een drukte van belang is. Een vreemd contrast. Zoals ook het tempo tergend slepend is, terwijl intussen de tijd voorbij vliegt getuige de ratelende klok.

Omvallen is bijna een stilstaand plaatje, kleurloos en monotoon, waarin het klikken van de hakken en de herhaalde bewegingen het tergende dan wel hypnotiserende gevoel van een minimalistische choreografie oproepen. Kleine interventies zoals een roze koffiepot, een groene gieter of een gouden envelop die onverwacht arriveert, hebben enorme impact: op ons netvlies en op de vrouwen .

Grote interventies, zoals het schijnbaar dood omvallen van de partner, beroeren juist niet. Dat verandert aan het slot wanneer - en dat is de moraal van het verhaal - alle façades gebroken zijn.

Deze interventies maken de erg doorzichtige symboliek van Van Rijn enigszins goed. Omvallen zet de poriën van je bewustzijn open, dwingt je door een vergrootglas te kijken. Dat is fascinerend. Evenals de eenvoud. Maar Van Rijn balanceert dit keer op het randje van simplisme: het onderwerp - de verkrampte pogingen van mensen om niet emotioneel uit balans te raken, niet 'om te vallen' - is gevaarlijk star, letterlijk en langdradig uitgewerkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden