Enkelhandige backhandsterft in Parijs een zachte dood

PARIJS - Acht mannen bij de laatste zestien op Roland Garros hanteerden de enkelhandige backhand, maar de esthetiek van die slag is verbleekt in het moderne powertennis. Met de kansloze nederlagen van Tommy Haas en Stanislas Wawrinka stierf de met één hand geslagen backhand woensdag in schoonheid op het gravel van Roland Garros. Het staat opnieuw vast dat de dubbelhandige backhand een wapen van de kampioen is.


Lachend wekte Novak Djokovic na zijn zege in drie sets (6-3, 7-6, 7-5) op Haas de indruk dat hij op Roland Garros door een museum had gewandeld. Drie keer achter elkaar - Dimitrov, Kohlschreiber en Haas - een enkelhandige backhand neutraliseren; het voelde alsof de nummer 1 van de wereld met wapens uit de jaren tachtig was bestookt. 'De dubbelhandige backhand is dominant, twintig tot dertig jaar geleden sloeg bijna iedereen de backhand met één hand.'


De arme Wawrinka heeft één van de mooiste enkelhandige backhands van het circuit. Maar de 28-jarige Zwitser onderging tegen Nadal op gravel dezelfde behandeling als zijn landgenoot Roger Federer, eigenaar van de meest prominente enkelhandige backhand. Met zijn koninklijke spinballen degradeerde Nadal de eenhandige backhand in drie sets (6-2, 6-3, 6-1) tot een anachronisme. Leuk om van te genieten, niet langer bruikbaar in het toptennis anno 2013.


Kinderen wordt op tennisscholen veelal de dubbelhandige backhand aangeleerd, omdat ze de bal er beter mee kunnen controleren. Mede door de sterk ontwikkelde rackettechnologie en de betere snaren kunnen topspelers als Djokovic en Murray met twee handen op de backhandkant een enorme snelheid ontwikkelen. Bovendien is de service gemakkelijker te retourneren met een dubbelhandige backhand, zeker als het om opslagen gaat met snelheden boven de 200 kilometer. Op gravel komt de bal hoger op en krijgt de tennisser net iets meer tijd. Het is één van de redenen, waarom de enkelhandige backhand op Roland Garros een voorzichtige renaissance beleefde.


Maar het is wel degelijk een verouderd wapen, aldus coach Sven Groeneveld, die voor het Duitse Team Adidas Roland Garros bezocht. Op de Australian Open hadden dit jaar slechts drie spelers bij de laatste zestien een enkelhandige backhand.


Federer, Haas, Kohlschreiber, Joezjni, Wawrinka, Gasquet, Robredo en Almagro behoren met hun enkelhandige backhand tot de routiniers van de ATP Tour. Groeneveld: 'De gemiddelde leeftijd van de tennissers bij de laatste zestien op Roland Garros was 28 jaar. De spelers met een enkelhandige backhand zijn toch veelal dertigers.'


Groeneveld verstuurde via Twitter een foto van het bronzen beeld van de Franse 'Musketier' Brugnon, die op Roland Garros de klassieke backhand demonstreert. 'Het is een van mijn favoriete slagen, ik kan er echt van genieten. Het voetenwerk dat voorafgaat aan de enkelvoudige backhand is mooi, je moet perfect in balans staan.'


Groeneveld wijst op de voordelen van de enkelhandige backhand. 'Je brengt meer variatie in je spel. Je kunt gemakkelijker een dropshot spelen en een slice-backhand inzetten. Met een enkelhandige backhand heb je ook defensief meer mogelijkheden.'


Is de enkelhandige backhand ook esthetisch meer verantwoord? De dubbelhandige backhand kan er lelijk uit zien, zoals bij de Spaanse marathonloper David Ferrer. 'Bij hem is het werken, maar het is wel effectief', stelt Groeneveld. 'Ferrer maakt geen fouten, maar je ziet ook weinig variatie in zijn spel.'


Toch werden de nadelen van de enkelhandige backhand genadeloos blootgelegd op Roland Garros. Tsonga kopieerde moeiteloos de tactiek van Nadal op gravel door Federer vast te zetten in zijn backhandhoek. Groeneveld: 'De backhand van Federer wordt vaak zijn zwakke punt, zodra hij in de rally zit. Nadal wist Federer altijd te dwingen iets te doen waarin hij niet goed is. Ook Tsonga speelde met veel druk.'


Wawrinka haalde met zijn zwiepende, enkelhandige backhand de toptien. 'Hij kan er geweldige hoeken meemaken en staat ook anders voor de bal dan Federer', aldus Groeneveld. Woensdag voelde de Zwitser zich machteloos. 'Zeker op gravel word ik door Nadal op mijn backhand bijna tegen de reclameborden gedrukt', zei Wawrinka.


In zijn klassieker tegen Nadal zal Djokovic het vrijdag anders doen. Hij is een van de weinige tennissers, die op gravel door de zware spin van Nadal heen kan slaan. Met een enkelhandige backhand had de Serviër zich vermoedelijk naakt gewaand.


Dubbelhandig blijft de trend, constateert Groeneveld. 'Bij de junioren kan ik niet zo snel een speler noemen met een enkelhandige backhand, ze spelen allemaal dubbelhandig.'


De 22-jarige Grigor Dimitrov is een uitzondering, maar hij wordt dan ook 'Baby Federer' genoemd. Wellicht dat de Bulgaar nieuwe generaties inspireert met die slag, zegt Groeneveld. 'Maar het zou ook een laatste oprisping kunnen zijn. Misschien hebben we de enkelvoudige backhand definitief begraven op Roland Garros.'


Na 0-6 toch gewonnen

Voor het eerst in haar carrière won Maria Sjarapova een tennispartij, nadat ze de eerste set met 6-0 had verloren. De 26-jarige Russin herstelde zich op Roland Garros van die mentale dreun door in gedachten een nieuwe kwartfinale tegen de twee jaar oudere Jelena Jankovic te beginnen. Sjarapova won deel 2 met 6-4, 6-3 en plaatste zich voor de halve finales, waarin ze een oude bekende treft. De 23-jarige Wit-Russin Viktoria Azarenka rekende in twee sets (7-6, 6-2) af met de Russische Maria Kirilenko en speelt vandaag haar eerste halve finale op Roland Garros.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden