NieuwsOverstromingen in Engeland

Engelsen strijden weer tegen het water en kijken jaloers naar Nederland

In Engeland staan straten weer blank nadat storm Dennis heeft huisgehouden. Waarom lukt het Nederland wel de voeten droog te houden bij vergelijkbare wateroverlast? Nederlandse ingenieurs is om hulp gevraagd.

Inwoners van het West-Engelse Ross-on-Wye proberen te redden wat er te redden valt nadat de rivier Wye als gevolg van de sorm Dennis buiten zijn oevers is getreden.Beeld AFP

‘De regering heeft de situatie stevig onder controle. Het is een erg moeilijke situatie, met al die overstromingen, maar onze waterverdediging werkt naar behoren.’ Met hoon en spot hebben de Britten deze geruststellende woorden van hun minister van Milieu, Landbouw en Visserij George Eustice maandag aangehoord. 

Na de storm Dennis staan wederom delen van het land onder water, met name in Zuid-Wales, Worcestershire en Yorkshire. De vraag die telkens opduikt: waarom slagen de Nederlanders er wel in hun voeten droog te houden?

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Neem de bewoners van de Calder Valley, een prachtig deel in de heuvels van graafschap Yorkshire. Eind 2015 stonden de plaatsjes Hebdon Bridge en Mytholmroyd onder water vanwege overstromingen die eens in de honderd jaar zouden voorkomen. Dat blijkt nu twee keer in vijf jaar te zijn. 

Wederom zijn er beelden van ondergelopen winkels en woningen. Maar niet alleen daar, ook de mijnwerkersvalleien van Zuid-Wales zijn dit keer getroffen, en West-Engeland. Drie mensen zijn verdronken en er komt meer nattigheid aan.

Vers in het geheugen liggen niet alleen de overstromingen van kerst 2015, maar ook die van begin 2014 op de Somerset Levels en die van eind vorig jaar in grote delen van zowel Derbyshire als Yorkshire. Overstromingen zijn, waarschijnlijk door klimaatsverandering, het nieuwe normaal geworden in Engeland. Zo normaal dat Boris Johnson zich niet geroepen voelde om de kaplaarzen aan te trekken, zandzakken te vullen of een noodoverleg van zijn kernkabinet te organiseren. De reactie van de net aangetreden Eustice duidde op berusting.

Eustice, die zijn ministerspost vorige week omschreef als een droombaan, zei dat de 600 dammen en dijken die de afgelopen vijf jaar voor een kleine drie miljard euro zijn aangelegd 200 duizend woningen hebben beschermd. Volgens hem moeten mensen in kwetsbare gebieden ‘leren leven’ met het feit dat overstromingen vaker zullen voorkomen: ‘We zullen nooit in staat zijn om elke woning te beschermen tegen extreem weer.’ Dat is ook de overtuiging van de baas van de Environment Agency (EA), het agentschap dat het land droog dient te houden.

Militairen werpen in Ilkley, West Yorkshire, barricaden op tegen het wassende water.Beeld AFP

Eustice’s voorganger Theresa Villiers had na de door Ciara veroorzaakte overstromingen beloofd meer bomen te planten om water vast te houden, zonder concrete details te geven.  Politici prijzen vooral het incasserings- en improvisatievermogen van de waterslachtoffers, alsmede de tomeloze inzet van de hulpdiensten, bijgestaan door het leger. Commentatoren hebben zich afgevraagd waarom de regering slechts anderhalf procent van het infrastructuurbudget besteedt aan de strijd tegen het wassende water, ofwel een miljard pond per jaar.

Jaloers wordt er gekeken naar Nederland, met zijn ‘can do’-houding waar het gaat om het beschermen van huishoudens tegen vergelijkbare wateroverlast. Door de heuvels is waterbeheer in Engeland weliswaar moeilijker dan in Nederland, maar tegelijkertijd ligt Engeland niet voor de helft onder zeeniveau. Net zoals de Graaf van Bedford in de zeventiende eeuw Cornelis Vermuijden inhuurde voor het droogleggen van The Fens, nabij Cambridge, roept de EA nu het advies in van Nederlandse ingenieurs.

Probleem is het ontbreken van een overkoepelend langetermijnbeleid. Zo heeft het genoemde agentschap een stuk minder aanzien en macht, dan Rijkswaterstaat. Waterschappen bestaan niet, laat staan Waterschapsverkiezingen. Nieuwe woonwijken worden gerust op plekken met een hoog overstromingsrisico gebouwd. 

Er zijn paralellen met het fietsbeleid. In Nederland is er sinds de jaren zestig een nationale aanpak om fietsen te bevorderen, terwijl er in Engeland op dit terrein sprake lijkt te zijn van een goedbedoelde hap-snapbenadering.

Ilkley, West Yorkshire.Beeld AFP

Engelse rivieren worden niet stelselmatig uitgebaggerd, dit vanwege zorgen over de schade aan flora en fauna. Ook hoge kosten zouden een rol spelen. Engeland richt zich vooral op het verstevigen van muren, dammen en dijken. En op bevers die met hun dammen de stroom vertragen. Het heeft deels geholpen. Met interesse wordt er gekeken naar de Ruimte voor de Rivier-benadering, die in Nederland goed heeft gewerkt. Dat bleek recentelijk nog in de Noordwaard-polder.

In Engeland gaat het (tijdelijk) teruggeven van het land niet zonder problemen. Afgelopen najaar heeft de EA in Lincolnshire, dat qua landschap veel op Nederland lijkt, akkers onder water laten lopen. Daarmee werd voorkomen dat woonwijken kopje onder gingen. Dat leidde tot boze reacties van boeren, die hun boerderijen ternauwernood wisten droog te houden en ontevreden waren over de compensatie voor een mislukte oogst. Het is de vraag of een Ruimte voor de Rivier-aanpak aanslaat in Engeland, waar grondbezitters veel macht hebben.

Voor beide maritieme naties is het water van oudsher zowel vriend als vijand, maar voor de Engelsen is het water nooit een existentiële dreiging geweest. Daarom zit de strijd tegen het water niet in hun dna. De Engelsen zien hun land als een door God gezegende rots in de Noordzee, terwijl Nederland grotendeels mensenwerk is.

Maandag kondigde de Britse regering trots de aanschaf aan van een 1,2 miljard pond (ruim 1,4 miljard euro) kostende supercomputer. Deze kan nauwkeurig voorspellen wanneer het volgende heldhaftige watergevecht eraan komt.

Lees verder

In 1995 dreigden de rivieren in Gelderland te overstromen. Nu, 25 jaar later, is er alweer een nieuw miljardenprogramma voor het verbeteren van de dijken. ‘Miljoenen mensen wonen onder de zeewaterspiegel. De gevolgen van een overstroming zijn rampzalig.’

Een dijk kan mooi zijn in het Hollandse landschap, maar hij neemt ook veel uitzicht weg in dijkdorpen. Een dijk van glas, zou dat kunnen? In Delft wordt het getest

De waterschapsbelasting kent dit jaar de sterkste stijging in tien jaar tijd. De 21 waterschappen in ons land verwachten ruim 3 miljard euro te innen, 4,6 procent meer dan een jaar geleden, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden