Column

Engeland is een vieze man

Beeld anp

Het is een ritueel geworden. Aan het einde van de dagelijkse avondwandeling naar de brievenbus slik ik mijn trots in en deponeer ik een stuk zwerfvuil uit de gemeenschappelijke voortuin in de daartoe bestemde bak. De ene keer een Red Bull-blikje uit de lavendel, de andere keer een McDonald's-doos uit de bramenstruik. Voor de verandering pluk ik soms een Tesco-tasje tussen de rozen vandaan.

Het signalement van de daders is onbekend, maar de veelal jonge mensen die de merkwaardige gewoonte hebben lopend te eten, drinken en roken, zijn verdacht. Vooral in de omgeving van prullenbakken ligt veel vuil, wat erop wijst dat ze vaag beseffen waar dit stuk straatmeubilair toe dient.

De milieudelinquenten zorgen ervoor dat this blessed plot, this earth, this England wederom de vieze man van Europa is. Niet in economisch opzicht, zoals in de jaren zeventig, maar daar waar het gaat om zooi in de bermen, de bosjes en op de stranden.

Schoonmakers ruimen jaarlijks 30 miljoen ton zwerfvuil op, hetgeen gemeenten omgerekend een slordige 1,4 miljard euro kost. Er werden vorig jaar 852 duizend gevallen van illegale vuilstort ontdekt, een plaag die te maken heeft met het feit dat gemeenten, bakens van kortetermijndenken, geld vragen voor het ophalen van grofvuil. Voorts gooit een derde van de automobilisten weleens iets uit het raam, variërend van een plastic flesje, een poepluier tot de inhoud van een volle asbak.

Zwerfvuil wekt verbazing en ergernis. De ex-voorzitter van The Campaign to Protect Rural England heeft er zelfs een documentaire over gemaakt, Notes on a dirty island. Volgens schrijver David Sedaris moet je tot diep in Oost-Europa doordringen om het zo erg aan te treffen. In zijn woonplaats Pulborough ruimt hij soms urenlang andermans rommel op. Per ongeluk - maar tot vreugde van velen - introduceerde Sedaris ook het onderwerp class in het zwerfvuildebat.

Deze ervaringsdeskundige had immers opgemerkt dat wanneer hij een pakje sigaretten op de grond vindt, dat meestal het goedkope merk Mayfair betreft. Hij voegde eraan toe dat hij nooit eens een operakaartje vindt. Het leverde Sedaris het predicaat snob op, maar ergens had de Amerikaan wel gelijk.

Schrijver David Sedaris tijdens een signeersessie in Haarlem, 2010. Beeld anp

Hoe armer de buurt, des te groter de kans dat het stikt van de rommel. Het beeld van arbeidersvrouwen die de straat schrobben is voltooid verleden tijd. In deze contreien lijken mensen minder het gevoel te hebben deel uit te maken van de maatschappij, zich minder te bekommeren om de openbare ruimte.

De grote vraag is: wat te doen?

Volgens sommigen is een nationale campagne nodig, maar ervaring heeft geleerd dat zulks alleen dure bedenkers van goedkope slogans vooruit helpt. De regering wil overgaan op hogere boetes, maar de pakkans voor iemand die een flesje op straat gooit, is nihil.

Het opmerkelijke is dat er een maatregel bestaat die waarschijnlijk wel helpt en steun van de bevolking geniet: de invoering van statiegeld. Waar Engelse politici hier faliekant tegen zijn - de lobby van de supermarkten is aanzienlijk - willen hun Schotse collega's tot herinvoering overgaan.

Zelfs wat rondslingerend zwerfvuil betreft, dreigt er een zodoende tweedeling te ontstaan binnen de 300 jaar oude Unie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden