Engeland heeft geniale potsenmaker weer lief

Het ene land stuurt zijn dwaas weg, het andere land koestert hem. Paul Gascoigne is een maniakale potsenmaker, die voor de wedstrijd de zanger van het volkslied aan het oor trekt....

JOHN VOLKERS

Van onze verslaggever

John Volkers

LONDEN

Na Engeland - Schotland (2-0) werd zaterdag geen kwaad woord besteed aan Gazza. In de pauze werd hij nog geslacht. Gascoigne hobbelde in de eerste helft als een recreant over het veld en beperkte zijn repertoire tot passjes over tien meter. De voorspelde solo's bleven uit en hij liet, alsof hij het veld niet had verkend, andere noppen onder zijn schoenen schroeven.

In de tweede helft gaf scheidsrechter Pairetto, uit medelijden wellicht, de spelmaker nog een vrije trap mee toen hij in ademnood ter aarde zeeg. In de 71ste minuut leek het gedaan met Gascoigne toen hij na een sprint van liefst veertig meter aan de punt van zijn schoen moest trekken om een aanval van spierkramp te bezweren. Stone stond klaar om in te vallen.

De voorbeschouwende woorden van Bobby Robson, de bondscoach die hem in 1990 op zijn best meemaakte, leken plots loze beweringen. Hij had het over een Gascoigne die per wedstrijd slechts in perioden van twintig minuten zou kunnen uitblinken. 'Twee van die fasen per wedstrijd zou al mooi zijn. Daar moet Engeland tevreden mee zijn.'

Robson voorspelde dat Gascoigne à la Romario en Maradona het duel zou beslissen en een paar goals zou maken. 'En na zeventig minuten wissel je hem en zeg je: bedankt Gazza.' Gazza werd niet bedankt, want hij presteerde helemaal niets, totdat Schotland twaalf minuten voor tijd, na de gemiste strafschop van McAllister, het hoofd verloor.

Anderton speelde de bal diep en de eindelijk eens scherp opgestelde Gascoigne ving hem met links op. Van opzij kwam Hendry toegesneld maar de bal ging in één beweging weer omhoog over de Schotse verdediger heen. Het Genie slingerde zijn lichaam achter de instormende man langs en klopte doelman Goram, een schim van de uitblinker tegen Nederland, in de korte hoek. De volley was met rechts en de bal stuitte voor het afdrukken niet eens op de grond (2-0).

Natuurlijk zijn het zulke doelpunten die de videobanden met de hoogtepunten van het toernooi vullen, maar vervolgens werd een begin gemaakt met de Grote Overdrijving. Zelfs de kritische BBC-commentator Gullit ging er in mee, al kon hij ook moeilijk anders met zoveel van trots gloeiende Engelsen om zich heen.

Gullit: 'Gascoigne heeft een grote techniek. In Italië kwam hij niet tot zijn recht omdat hij het regelmatige leven niet aankon. Hij speelde vandaag ook geen goede wedstrijd, in de pauze noemde ik hem slecht, maar hij nam revanche. Als hij dit één of twee keer per wedstrijd laat zien, is het mooi.'

Voor Engeland was het echter aanleiding het eigen tempoloze spel, dat slechts een tiental minuten na rust twee versnellingen hoger werd afgewerkt, tot een behoorlijke verrichting uit te roepen. 'We speelden een kwartier super-stuff', zei de gewisselde Southgate.

Het was kort na rust toen Engeland eens niet stil stond, maar bewegende mensen rond de bal kreeg en het patroon uit de eerste helft, vijf middenvelders letterlijk in de middencirkel, zich niet meer herhaalde. Coach Venables had de middenvelder Redknapp ingebracht voor de statische Southgate.

Samen met de rolverandering van talent McManaman, van linksbuiten naar een vrije rol rechts op het veld, en met de tijdelijke Schotse slapte waren dat de factoren waardoor Engeland de wedstrijd in handen kreeg. Acht minuten na rust ontstond de eerste grote kans van het duel en hij bleek net als een week eerder tegen de Zwitsers aan spits Shearer besteed.

McManaman lanceerde Neville op rechts. De Schotten waren bij de voorzet vervolgens niet bij de les. Doelman Goram stond bij de eerste paal en was uit positie. Hendry en Calderwood bleken hun aanvallers uit het oog verloren te hebben en Shearer prikte de bal met het hoofd in de verlaten hoek: 1-0.

Nog een goede vijf minuten hield Engeland de druk op de ketel. Daarna trok het team zich terug en verzuimde op het middenveld een golfbreker te bouwen voor de Schotse aanvallen. De middenvelders Collins, McAllister en McCall, ook tegen Nederland al de uitblinkers, bleken de wedstrijd te beheersen.

Durie was de eerste die de reus Seaman testte. De kopbal was uiterst gericht, de doelman bleek op zijn hoede. Een kwartier voor tijd kreeg Seaman de zwaarste opdracht. Pairetto honoreerde een twijfelgeval, Adams contra Durie, met een strafschop. Het was een optelsom omdat even tevoren McCoist ook onderuit was gehaald.

McAllister schoot de strafschop op de heup van Seaman die voor een hoek koos. De bal ketste over. Kort voor het schot hobbelde de bal van de penaltystip. McAllister had de aanloop kunnen herhalen maar hij zette door. Geen minuut na de gemiste elf-metertrap kon Gascoigne de wedstrijd beslissen. De verliezende coach Brown: 'Wij waren op dat moment te zeer van de kaart door de misser van McAllister.'

Engeland koesterde na afloop Seaman en Gascoigne. De belangrijke enkelblessure van Redknapp en de kniepijn van Adams werden even vergeten. Ook het matige spel, het ontbreken van een counter-tactiek, het gemis van een creatieve linkspoot en de traagheid van de verdediging veegde Venables onder het tapijt van de tevredenheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden