Engel der wrake

De televisie heeft 's middags vaak iets weg van een beekje. Soaps, spelletjes, kinderprogramma's en talkshows kabbelen voorbij. Dat beekje veranderde gisteren plotseling in een woeste stroom....

Het was drama van de bovenste plank zonder dat er enige dramatische handeling aan te pas kwam. Er was überhaupt geen handeling van betekenis. De beklaagden moesten alledrie een keer opstaan en weer gaan zitten; aan het eind van de zitting, die een klein half uur duurde, vertrokken de rechters uit de zaal. Het tafereel bestond in feite uit slechts twee ingrediënten: de rechter die het vonnis voorlas en de drie beklaagden die ernaar luisterden. Alle anderen in de zaal behoorden tot het decor.

Het beklemmende van het tafereel school in de virtuele confrontatie tussen de beklaagden en de rechter. Het proces heeft acht maanden geduurd. Talrijk waren de verhoren en getuigenissen over de systematische verkrachting en marteling van vrouwen waaraan de drie aangeklaagden zich in 1992 in het stadje Foca schuldig hebben gemaakt. Gruwelijke details passeerden de revue. Na dit alles kregen Dragoljub Kunarac, Radomir Kovac en Zoran Vukovic gisteren het finale vonnis te horen. Met als bijzonderheid dat de rechter die het uitsprak, behoort tot een menselijk specimen dat zij wel zeer moeten minachten: een zwarte vrouw. De engel der wrake was Florence Mumba uit Zambia.

Haar verschijning en voordracht gaven extra cachet aan het geladen vonnis, dat niet overwoekerd werd door juridische formuleringen en waarin de aangeklaagden soms rechtstreeks werden aangesproken op hun onmenselijke gedrag. Tot Kunarac, die de zwaarste straf kreeg (28 jaar cel), zei Mumba dat hij de verantwoordelijkheid droeg voor een 'nachtmerrie-achtig stelsel van seksuele exploitatie'. Bij alle verschrikkingen die werden opgesomd, was dit vonnis toch een kleine triomf van de beschaving.

De uitspraak van het tribunaal betekent dat systematische verkrachting voor het eerst is aangemerkt als misdaad tegen de menselijkheid. CNN achtte de historische gebeurtenis dan ook belangrijk genoeg voor een live-verslag, met commentaar van sterverslaggeefster Christiane Amanpour. Voor NOS en RTL was het intussen zelfs te veel moeite om er in de reguliere nieuwsuitzendingen van vier uur wat extra aandacht aan te besteden. Stel je voor dat de kijker een stukje moet missen van NL Net of dat As the world turns te laat begint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.