NieuwsUitvoering klimaatakkoord

Energiestrategie Amsterdam: huishoudens krijgen elektriciteit voor 80 procent uit zon en wind in 2030

Over enkele jaren ligt in Amsterdam een flink deel van de grote daken vol zonnepanelen en zijn er zeventien windmolens bijgebouwd. Dat zijn de hoofdlijnen van een energieplan dat de gemeente woensdag heeft gepubliceerd.

Op het dak van Museum de Hermitage staan 316 zonnepanelen, het is hiermee het eerste rijksmonument met museum functie dat is uitgerust met zonnepanelen . Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Volgens dat plan moet er in 2030 in de stad 127 megawatt aan windenergie worden opgewekt, en 400 megawatt aan zonnestroom van grote daken. Verder moet er van de kleine daken – voornamelijk van woningen – nog eens 150 megawatt komen. Al die stroom bij elkaar zou 80 procent van de elektriciteitsvraag van huishoudens moeten kunnen dekken.

Het plan, onder de titel Concept RES, is de lokale uitwerking van afspraken uit het klimaatakkoord van vorig jaar (RES staat voor regionale energiestrategie). Dat de stad vooral inzet op zonnestroom, lijkt logisch. Een stad is niet zo geschikt om er windmolens in te bouwen, terwijl er daken in overvloed zijn.

Zonnepanelen 

Amsterdam wil niet alleen zonnepanelen op bedrijfsgebouwen en op daken van grote wooncomplexen hebben, maar mikt ook op ‘dubbel ruimtegebruik’ – parkeerfaciliteiten kunnen prima gecombineerd met zonnepanelen, die langs snelwegen op taluds en geluidsmuren kunnen worden gezet. Verder kunnen zonneweiden worden aangelegd op terreinen die tijdelijk braak liggen. En als het echt niet lukt, ziet de gemeente nog een geitenpaadje door zonneparken aan te leggen in de landelijke gebieden binnen de gemeentegrenzen, zoals Waterland en het IJmeer.

Nu nog is het vrijwel ondoenlijk voor gemeenten om eigenaren van daken te dwingen er zonnepanelen op te leggen. Minister Wiebes heeft in augustus vorig jaar aangekondigd dat hij de gemeenten de mogelijkheid wil geven zonnepanelen verplicht te stellen. Als die mogelijkheid er is, is Amsterdam van plan er zo nodig ook gebruik van te maken.

Met haar plan voor de elektriciteitsvoorziening hoeft de gemeente bepaald niet voluit te gaan. Voor de plaatsing van zonnepanelen zou de gemeente al klaar zijn als 60 procent van de grote daken worden belegd met panelen. Dat zou wel een forse uitbreiding van het aantal zonnepanelen opleveren. Nu nog ligt er, op grote én kleine daken, voor 70 megawatt aan panelen. In 2022 moet dat zijn opgevoerd tot 250 megawatt en in 2030 zou er voor 550 megawatt op daken moeten liggen.

Windmolens

Windmolens bouwen in een dichtbevolkt gebied als Amsterdam lijkt onbegonnen werk, maar dat blijkt mee te vallen. Op dit moment staat al voor 66 megawatt aan molens binnen de gemeentegrenzen, in 2022 komt daar 11 megawatt bij van molens die al gepland zijn. Om de doelen voor 2030 te halen moet dan nog plaats worden gevonden voor 17 middelgrote molens. Dan zou er in totaal voor 127 megawatt aan molens moeten staan. Daarvoor heeft de stad nog geen definitieve plekken gevonden, maar wel ‘zoekgebieden’ aangewezen: vooral in bedrijvengebieden rond en boven het Noordzeekanaal en het IJ, en aan de randen van Amsterdam Zuidoost.

Niet alleen de stroomproductie moet worden vergroend, ook de verwarming. Nu nog worden de meeste woningen en bedrijven verwarmd op aardgas. Dat moet volgens de stad uiterlijk in 2040 helemaal afgelopen zijn. Dan moet de warmte komen uit de restwarmte van datacenters, uit de aarde (geothermie), uit het water (aquathermie) of uit elektriciteitscentrales en andere industriële bronnen (vuilverbranding). Voorlopig komt het plan niet veel verder dan de technische mogelijkhedden benoemen. Hoe dat moet, staat niet in het plan. Maar het warmteplan komt nog niet veel verder dan het benoemen van deze uiteenlopende technische mogelijkheden benoemen.

Wat is een RES?

Als eerste gemeente heeft Amsterdam zijn strategie voor het verduurzamen van zijn energiehuishouding gepubliceerd. De komende maanden zullen er vele van zulke plannen volgen. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de uitvoering van de energieplannen voor elektriciteit en warmte op regionaal niveau komt te liggen, in een energieregio. Elk van die 30 energieregio’s moet voor juli van dit jaar in concept een regionale energiestrategie (RES) klaar hebben. Amsterdam is onderdeel van het RES-gebied Noord-Holland Zuid, dat ook Haarlem en Purmerend omvat.

Vervolgens moeten al die plannen worden doorgerekend door het Planbureau voor de Leefomgeving, daarna moeten ze verder worden ontwikkeld tot definitieve plannen. Die moeten in maart volgend jaar klaar zijn.

De plannen moeten duidelijk maken hoe een regio aan zijn stroom denkt te komen en hoe woningen zullen worden verwarmd. Gebeurt dat met stadsverwarming? Zo ja, waar komt die warmte dan vandaan? Worden het warmtepompen? Zo ja, waar halen we de stroom vandaan? Blijft het gasgestookt en zo ja, waar halen we dan het gas vandaan, nu Nederland heeft besloten uiterlijk 2050 van het aardgas af te gaan? Het antwoord op die vragen moet per buurt worden gegeven.

Lees ook

Warmte aftappen uit gracht of rivier: veel Nederlandse huizen zijn zo ’s winters warm te houden
Onderzoekers van kennisinstituten Deltares en CE Delft hebben per wijk in kaart gebracht hoe de kansen liggen oppervlaktewater te gebruiken als bron voor duurzame verwarming.

Met afvalwater wordt dit wijkje deze winter verwarmd
TEO en TEA halen warmte uit oppervlakte- en afvalwater om er woningen mee te verwarmen. ‘In de zomer wordt de warmte uit het water opgeslagen onder de grond, en in de winter slaan we juist de kou op.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden